Unikalne i sprawdzone teksty

Różewicz jako poeta niepokoju moralnego i komentator rzeczywistości | wypracowanie

Tadeusz Różewicz urodził się w 1921 roku i jest to data niezwykle istotna dla zrozumienia jego twórczości. W końcu młodość autora przypadła na czasy II wojny światowej. W wieku, jaki zazwyczaj staje się okresem formowania dorosłego człowieka, jego światopoglądu i dojrzalszych refleksji nad życiem, Różewicz stał się światkiem okropieństw wojny totalnej. Znalazło to odbycie w jego pisarstwie, pełnym pytań o sens człowieczeństwa, jego poziom, a także trwałość kanonów cywilizacji.

Poeci i filozofowie przez całe pokolenia wysławiali kulturę, jako coś, co czyni ludzi lepszymi. Wiek XIX pełen był optymizmu i zapowiedzi niemal nieograniczonego rozwoju technologicznego, ale również moralnego. Tymczasem kataklizm wojen światowych postawił to wszystko pod znakiem zapytania. Wiersz „Lament” rozpoczyna się zwrotem do tych, co mieli prowadzić człowieka ku doskonałości, zarówno tej wielkiej, cywilizacyjnej, jak i całkiem małej, codziennej:

Zwracam się do was kapłani
nauczyciele sędziowie artyści
szewcy lekarze referenci
i do ciebie mój ojcze
Wysłuchajcie mnie.

Różewicz przedstawia w nim postać młodego uczestnika wojny (siebie samego?). Jego młodość jest tylko pozorna – ma wprawdzie dwadzieścia lat, ale przeżył już rzeczy okropne, niewyobrażalne dla innych.

mam lat dwadzieścia
jestem mordercą
jestem narzędziem
tak ślepym jak miecz
w dłoni kata
zamordowałem człowieka
i czerwonymi palcami
gładziłem białe piersi kobiet.

W normalnym, znanym jego przodkom świecie zaczynałby studia lub karierę zawodową – wojna ofiarowała mu całkowicie inne doświadczenia – mord, gwałt i furgony porąbanych ludzi(wiersz „Ocalony”).

Przeżycia z lat konfliktu okaleczają nie tylko psychicznie, ale każą wątpić we wszystkie wzniosłe prawdy filozoficzne. To są nazwy puste i jednoznaczne – mówi o nich poeta w wierszu „Ocalony”. Skoro bowiem człowieka tak się zabija jak zwierzę, to trzeba się zastanowić, czy rzeczywiście jest między nimi jakakolwiek różnica.

Warkocz dziewczynki za który pociągają w szkole/niegrzeczni chłopcy („Warkoczyk”) można ujrzeć w stercie włosów pozostałych po kobietach, które zostały zagazowane w obozie zagłady. W machinie eksterminacji człowiek został faktycznie sprowadzony do poziomu zwierzęcia lub przedmiotu.

Poezja Różewicza oddaje okrutne doświadczenia lat wojny. Przedstawia wątpliwości, jakie stają przed człowiekiem, który był światkiem nieopisanego zła. Jednak trudno uznać ją za nihilistyczną – poeta zastanawia się, czy ludzkie ideały mają jakąkolwiek wartość. Ale sama możliwość negatywnej odpowiedzi na to pytanie nie sprawia mu satysfakcji, a cierpienie.

 

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Prometeusz skowany Peter Paul Rubens...

„Prometeusz skowany” to przedstawienie mitologicznej sceny które zostało dokonane przez Rubensa. Opis Obraz przedstawia mężczyznę który przykuty...

Za co warto kochać życie?

Chociaż życie nie szczędzi nam smutnych chwil porażek i rozczarowań to jednak warto skupić się w nim przede wszystkim na tym co warto kochać. Przecież obok wszystkiego...

Sokół jako nowela – opracowanie....

„Dekameron” Giovanniego Boccaccia uważany jest za jedno z najważniejszych i najbardziej inspirujących dzieł doby renesansu. Wyrafinowana kompozycja bogata i zróżnicowana...

Apoteoza wojny poświęcona wszystkim...

Wasilij Wierieszczagin był wybitnym rosyjskim malarzem reprezentantem naturalizmu w sztukach plastycznych. Kojarzony jest on głównie ze scenami batalistycznymi oraz...

Czy w komediach Moliera można dostrzec...

Molier zapewne jeden z najważniejszych komediopisarzy w historii literatury tworzył w okresie uznawanym za czasy baroku. Mimo to rzadko przypisuje się go do owej epoki i można...

Behawioryzm – charakterystyka...

Behawioryzm to nurt psychologii popularny w pierwszej połowie XX wieku. Zwolennicy behawioryzmu krytykowali wcześniejszą psychologię i psychoanalizę jako coś nienaukowego....

Rusyfikacja w „Syzyfowych pracach”...

Rusyfikacja należy do kluczowych tematów powieści Stefana Żeromskiego „Syzyfowe prace”. Dzieło owo wydane po raz pierwszy w 1897 roku oparte jest w dużej...

Andrzej Kmicic jako bohater romantyczny...

Romantyzm był epoką literacką która wykształciła specyficzny i bardzo wyrazisty rodzaj bohatera literackiego. W swoich dziełach twórcy tego okresu ukazywali...

Powieść polifoniczna – definicja...

Definicja i wyznaczniki Powieść polifoniczna to specyficzny rodzaj powieści której nazwa nawiązuje do samego zjawiska polifonii. W przeciwieństwie do monofonii nie...