Unikalne i sprawdzone teksty

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Kuszenie św. Antoniego – opis, interpretacja i analiza obrazu

Kuszenie świętego Antoniego jest motywem niezwykle często pojawiającym się w malarstwie. Starożytny pustelnik, którego wkład w życie Kościoła oceniany jest jako bardzo ważny, znalazł się m. in. na płótnach Boscha, Bruegla, stając się symbolem niezłomności i przekonania o konieczności poświęcenia się chrześcijańskim wartościom. By podkreślić ofiarność mnicha, artyści często posługiwali się figurami demonicznych stworzeń, obrazami tortur i zniszczenia świata. Inną drogą podążył jeden z najznamienitszych polskich twórców – Stanisław Ignacy Witkiewicz.

Opis

Obraz powstał w okresie 1916 – 1921, namalowany został techniką olejną na płótnie o wymiarach 74,5x90cm. Postać tytułowego świętego, odziana w sposób uwspółcześniony – nosi szare spodnie i czarną koszulę – znajduje się z prawej strony malunku. Mężczyzna przysiadł, podparłszy siwą głowę na ręce, i zdaje się rozmyślać. Obok niego, z lewej strony, przedstawione zostały trzy postacie kobiece. Pierwsza z nich, stojąca nieco za mnichem, wygina się w fantazyjnej pozie, eksponując swą fizyczność, jaką dodatkowo podkreśla czerwona sukienka. Druga spoczywa obok nóg mężczyzny. Uwagę przykuwają jej rybi ogon oraz trzymane w ręce jabłko – symbol pokusy. Sama powierzchowność syreny, znana choćby z greckiej mitologii, także sugeruje chęć uwiedzenia, zauroczenia. Trzecia z kobiet, najbardziej oddalona, ulokowana z prawej strony, zdaje się wyrastać z owocowego drzewa (jabłoni), a jej rozpostarte ręce podpowiadają, że pragnie objąć mężczyznę lub pilnuje, zasłania swym ciałem czerwonych owoców.

Tło obrazu zdaje się zaczerpnięte z piekielnej, przerażającej wizji. Ciemna, jałowa ziemia; cechujące się poszarpanymi, kanciastymi kształtami drzewa, korzenie i skały; pokryte szarymi, wręcz czarnymi chmurami niebo.

Interpretacja

Stanisław Ignacy Witkiewicz w swojej koncepcji przedstawienia sceny kuszenia świętego Antoniego odchodzi od tradycyjnych wyobrażeń. Tym, co staje w opozycji do świętości, staje się tutaj kobiecość symbolizowana przez trzy istoty obecne na płótnie. Jedna z nich wiąże się z namiętnością, fizycznością; druga to pokusa piękna, tajemnicy; trzecia jak gdyby odwołuje się do biblijnego drzewa poznania dobra i zła.

„Kuszenie świętego Antoniego” to obraz wyrastający z nieskrępowanej wyobraźni artystycznej, ale także przekonania o tym, iż świat pełen jest pokus, a zło jawi się w nim jako niezwykle atrakcyjne, wręcz magnetycznie przyciągające. Mężczyzna, którego wygląd sugeruje wielkie doświadczenie życiowe, staje oko w oko z największym wrogiem – namiętnością. Jest ona tym silniejsza, że wypacza obraz świata, powlekając go w ciemne, pesymistyczne barwy, a zarazem będąc jedynym kolorowym elementem. Chociaż mężczyzna zdaje się nieporuszony, jego wyraz twarzy ukazuje bitwę z myślami, jaką toczy. Świat jest więc miejscem nieustannej walki, wciąż trwającego boju między pragnieniem wiedzenia określonego trybu życia, a rozpraszającymi pokusami, które mogą być obrazowane przez różnorodne zjawiska.

Rozwiń więcej
Stanisław Ignacy Witkiewicz - "Kuszenie świętego Antoniego"

Losowe tematy

Sceny pojedynków w literaturze....

Pojedynki funkcjonują w kulturze od stuleci. Nie ma się czemu dziwić – starcie dwóch osobowości dwóch wojowników zawsze budzi emocje. Pojedynek...

Motywy mitologiczne w literaturze...

Mitologia była czymś co w czasach starożytności i średniowiecza (w przypadku terenów pogańskich) porządkowało ludziom obraz świata. Nie wszyscy oczywiście uznawali...

Jan Matejko Astronom Kopernik czyli...

Na obrazie Jana Matejki widzimy astronoma Mikołaja Kopernika przebywającego nocą na szczycie budynku we Fromborku i obserwującego niebo. Młody mężczyzna z kruczoczarnymi...

Ja za 20 lat. Wypracowanie

Gdy pomyślę o sobie za dwadzieścia lat dopadają mnie różnego rodzaju obawy. Przez ten czas czeka mnie tyle nowych przeżyć trudnych wyzwań ale i pewnie wspaniałych...

Teatr absurdu – cechy założenia...

Sformułowanie „teatr absurdu” zawdzięczamy angielskiemu badaczowi Martinowi Esslinowi. W eseju o takim tytule opublikowanym w 1960 roku wskazał wyróżniki...

Motyw odwagi w literaturze i sztuce...

Odwaga to jedna z najbardziej docenianych cnót. Nikt nie pragnie uchodzić za tchórza natomiast każdy z przyjemnością słucha gdy ktoś nazywa go dzielnym. Przed...

Postacie i wydarzenia historyczne...

Akcja „Krzyżaków” Henryka Sienkiewicza rozpoczyna się w trzynastym roku panowania Władysława Jagiełły (1399) a kończy się chwalebnym zwycięstwem polskich...

Telewizja – okno na świat czy...

Pytanie o wartość tego co jest emitowane we współczesnej telewizji pobudza nas do trudnej refleksji. Z jednej strony zdajemy sobie sprawę że telewizja stanowi dla...

Archaizmy w „Krzyżakach”

Świat przedstawiony „Krzyżaków” Henryka Sienkiewicza został stworzony z niebywałą wręcz precyzją. Autor zadbał nie tylko o uwzględnienie w swym dziele...