Unikalne i sprawdzone teksty

Katastrofizm w „Szewcach”

Wizja świata ukazana w „Szewcach” Stanisława Ignacego Witkiewicza budzi u czytelnika ciekawość i niepokój. Ten drugi stan nasila się wraz z postępem fabuły, której rozwój napędzają rewolucje. Rzeczywistość dramatu przekształca się trzykrotnie, za każdym razem odsłaniając mroczną stronę przewrotów. W postępowaniu bohaterów trudno bowiem doszukiwać się szlachetnych idei, a wyniki ich starań często stają się przerażające dla nich samych.

Katastrofizm „Szewców” połączyć można z przekonaniem Witkacego o nadciągającym upadku kultury. Stopniowy zanik wartości i zainteresowania dorobkiem humanizmu wiązał się w koncepcji autora z dehumanizacją i mechanizacją życia. Ludzie mieliby w jego wyniku stać się tworami przypominającymi maszyny. Zatraciliby więc wszelki indywidualizm, całkowicie podporządkowując się ideologii lub jej reprezentantom i odrzucając wszelkie pragnienia pozamaterialne.

Akcja „Szewców” ukazuje trzy rodzaje rewolucji. W pierwszym akcje tytułowi bohaterowie utyskują na panujący kapitalizm, w którym arystokracja i zamożna burżuazja gniotą biedniejszych robotników. Silny dysonans zaakcentowany zostaje w rozmowie Sajetana i Czeladników ze Scurvym i Księżną. Jednakże ambicje prokuratora (później ministra) są znacznie większe. Dlatego też dokonuje on przewrotu, który sprawia, że ludzie podporządkowani zostają jednostce. Rządy totalitarne Scurvy’ego nie trwają długo. Wykorzystując jego zdeprawowanie, szewcy dokonują przewrotu socjalistycznego (odbywa się on przez uwielbienie pracy). Jednak i oni nie zatrzymują władzy na długo. Najpierw dochodzi między nimi do rozłamu i niezadowolony z nowego stanu rzeczy Sajetan zostaje śmiertelnie ugodzony siekierą, a następnie władzę przejmuje Hiper-Robociarz. Jego pojawienie się jest wyrazem ostatecznej klęski kultury i humanizmu, świadectwem zupełnej mechanizacji życia. Wraz z nim na scenę wchodzą Towarzysz Abramowski i Towarzysz X - postacie zimne, odległe, niemal zupełnie pozbawione jakichkolwiek cech osobowości.

Nastrój katastroficzny, poza samą fabułą utworu, obecny jest także na jego innych płaszczyznach. Samo działanie bohaterów często pełne jest pogardy i niechęci do ludzkiego życia. Ważną rolę pełni również wszechobecny nastrój grozy, która potęgowana jest przez komiczne, satyryczne i parodiujące fragmenty.

Katastrofizm „Szewców” Witkacego jest reakcją na sytuację polityczną pierwszych dziesięcioleci XX wieku oraz wyrazem prądów i tendencji panujących w ówczesnej filozofii i kulturze. Co ważne - autor dramatu nie koncentruje się na samych przewrotach, lecz na przedstawieniu obrazu świata, jaki po nich nastanie. Właśnie dlatego świat przedstawiony w utworze budzi tak silne emocje i tak mocno angażuje uwagę odbiorcy.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Opis wiosny

Wiosna to niezwykła pora roku. Podczas niej przyroda zaczyna żyć na nowo. Trawa staje się zielona i pachnąca. Ziemia także zmienia swój zapach. Na łąkach oraz...

Zjawy w „Weselu” – symbolika...

Widmo – objawia się Marysi. Jest to zmarły narzeczony dziewczyny malarz Ludwik de Laveaux. Mężczyzna zmarł w Paryżu gdzie wyjechał studiować. Zaręczył się z...

Romantyczna koncepcja miłości...

W epoce romantyzmu miłość stała się wartością szczególną. Nad fizyczność i uwielbienie cielesnego piękna zaczęto cenić wyjątkową relację dusz przekonanie...

Opowiadanie o miłości nastolatków...

Tego dnia w szkole odbywała się dyskoteka. Jak zawsze Kasia spięła długie włosy w wysoki kucyk pomalowała usta błyszczykiem i ubrała ulubioną spódnicę. Wiedziała...

„Rok 1984” jako antyutopia

„Utopia” to dzieło Tomasza Morusa. Renesansowy autor przedstawił w niej wizję idealnego ustroju politycznego. Książka ta dała nazwę całemu gatunkowi literackiemu...

Na sukces trzeba sobie zapracować...

Sukces to słowo które każdy człowiek rozumie inaczej. Dla wielu osób jest ono związane z osiągnięciami w pracy inne definiują je jako osiągnięcia naukowe...

Hasła pozytywizmu w „Lalce”...

Pozytywizm jako nurt ideowy rozwijał się na ziemiach polskich po upadku powstania styczniowego - jego początek datowany jest więc na rok 1864. Kolebką tego nowego prądu...

Legenda – definicja cechy przykłady...

Definicja cechy Legenda jest gatunkiem który posiada wiele niezwykłych cech i opowiada o niecodziennych wydarzeniach. Chcąc odnaleźć korzenie legendy należy cofnąć...

Symbole w „Małym Księciu”

„Mały Książę” Antoine’a Saint-Exupery’ego to alegoryczna baśń w której pod postacią wymownych symboli autor zawarł wiele istotnych prawd....