Unikalne i sprawdzone teksty

Mesjanizm – definicja, cechy, znaczenie | wypracowanie

Mesjanizm jest ideą oznaczającą oczekiwanie na przybycie zbawiciela (mesjasza), który dokona przemiany świata. Koncepcja ta pojawiła się w Starym Testamencie, gdzie pojawiają się zapowiedzi przyjścia zbawiciela narodu żydowskiego – miało być to wybawienie o charakterze raczej politycznym. Mesjasz miał, według wyobrażeń, zapewnić wolność swoim rodakom. Z biegiem czasu zaczęto jednak interpretować figurę zbawiciela religijnie – tego typu koncepcje stały się popularne zwłaszcza po powstaniu chrześcijaństwa. Dla chrześcijan zbawicielem był Jezus Chrystus, syn Boga – nie przyniósł on jednak przemiany politycznej, a wyzwolenie metafizyczne (pokonanie zła).

W judaizmie również zaczęto w ten sposób interpretować przepowiednie o przyjściu mesjasza. W ciągu stuleci wielokrotnie powstawały sekty żydowskie, których przywódcy uważali się (bądź byli uważani przez wyznawców) za zbawicieli. W XVIII wieku na terenach Polski postał jeden z najbardziej oryginalnych nurtów mesjanizmu żydowskiego – frankizm (nazwa pochodzi od jego twórcy, Jakuba Franka). Temu interesującemu ugrupowaniu religijnemu poświęcona została ostatnio powieść Olgi Tokarczuk „Księgi Jakubowe” oraz film „Daas”.

W chrześcijaństwie koncepcje mesjanistyczne nie zanikły po śmierci Jezusa. Wprawdzie on był mesjaszem, ale oczekiwano jego ponownego przyjścia przed sądem ostatecznym (tak zwanej paruzji). Niektórzy myśliciele uznawali, iż Chrystus po przyjściu zaprowadzi na ziemi swoje królestwo (tak zwany millenaryzm). Do twórców takich koncepcji należał średniowieczny mnich Joachim z Fiore. Nabrały one sporej popularności kilka wieków później, w czasach reformacji i wojen religijnych – wiele sekt protestanckich oczekiwało natychmiastowego przyjścia Jezusa lub utrzymywało wręcz, że ono już trwa. Po nastaniu pokoju religijnego w 1648 roku owe nastroje apokaliptyczne nieco opadły.

Mesjanizm chrześcijański odrodził się w XIX wieku na terenach Europy wschodniej, wśród Polaków i Rosjan. Rosjanie uznawali za swoją misję ochronę chrześcijaństwa przed bezbożną rewolucją, samych siebie zaś, za pobożnych spadkobierców cesarstwa rzymskiego („Moskwa trzecim Rzymem”). Symbolem rosyjskiego mesjanizmu stało się Święte Przymierze, wymyślone przez cara Aleksandra I . Polacy, niejako wręcz przeciwnie niż Rosjanie– sądzili, że ich misją jest obalenie tyrańskiego imperium carów i przyniesienie wolności uciskanym ludom Starego Kontynentu. Według Adama Mickiewicza Polska miała być „Chrystusem narodów” – „ukrzyżowana” przez zaborców, swoim zmartwychwstaniem przyniesie wyzwolenie narodom Europy.

W XIX wieku narodził się również świecki millenaryzm – socjaliści i anarchiści oczekiwali, że na skutek rewolucji lub strajku generalnego zapanuje wolność od cierpienia i wyzysku. W XX wieku mutacją tego milenaryzmu stał się komunizm – przywódcy Związku Radzieckiego wierzyli, że ich państwo musi objąć cały świat, stanowi bowiem wybawienie dla klasy robotniczej.

Kolejną, skrajnie karykaturalną formą mesjanizmu był nazizm (narodowy socjalizm, hitleryzm) – Adolf Hitler miał być mesjaszem narodu Niemieckiego, a przy okazji przynieść zagładę lub niewolę jego prawdziwym i wyimaginowanym przeciwnikom.

Kościół Katolicki wypowiedział się w swoim Katechizmie przeciw millenaryzmowi:

Największym oszustwem religijnym jest oszustwo Antychrysta, czyli oszustwo pseudomesjanizmu, w którym człowiek uwielbia samego siebie zamiast Boga i Jego Mesjasza, który przyszedł w ciele […]
To oszustwo Antychrysta ukazuje się w świecie za każdym razem, gdy dąży się do wypełnienia w historii nadziei mesjańskiej, która może zrealizować się wyłącznie poza historią przez sąd eschatologiczny. Kościół odrzucił to zafałszowanie Królestwa, nawet w formie złagodzonej, które pojawiło się pod nazwą millenaryzmu [KKK 675-676].

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Zbrodnia bez kary. Rozwiń temat...

Kwestie zbrodni i następującej po niej kary zajmowały ludzkości od tysiącleci. Najwięksi artyści i filozofowie zastanawiali się czy zło może ujść bezkarnie i jak...

Obraz Petersburga w „Zbrodni i...

Petersburg to jedna z najpiękniejszych metropolii na świecie. Miasto wzniesione w XVIII wieku przez dynastię Romanowów miało pokazywać europejskie oblicze Rosji....

Testament mój – interpretacja...

Wiersz zatytułowany „Testament mój” napisał Juliusz Słowacki na przełomie lat 1839 - 1840 będąc w tym czasie w Paryżu. Dzieło odbija nastrój...

Wybrane pary małżeńskie w literaturze....

Pisarze i poeci od tysiącleci sławią miłość – miłość nieszczęśliwą tragiczną lub też miłość spełnioną. Opis tej ostatniej zazwyczaj kończy się w chwili...

Narrator i narracja w „Innym świecie”...

W „Innym świecie” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego występuje narracja pierwszoosobowa. Narratorem jest Gustaw porte parole autora postać której autor wyraźnie...

„Ludzie bezdomni” jako powieść...

Powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” umiejscowić należy między dwiema epokami. Z jednej strony dzieło mocno czerpie z tradycji pozytywistycznej z...

Praca w „Innym świecie” –...

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego przedstawia niezwykle przejmujący obraz sowieckich łagrów. Do tych syberyjskich obozów pracy w czasach...

Portrety XVIII-wiecznych Polaków...

XVIII wiek przyniósł Polsce wielkie zmiany – stworzono Komisję Edukacji Narodowej uchwalono pierwszą w Europie konstytucję. To wszystko nie byłoby jednak możliwe...

Obraz szlachty w wierszu „Zbytki...

Poeci od wieków wypominali swoim rodakom wady i przywary. Satyra była środkiem który miał na celu poprawę obyczajów i sytuacji politycznej zmotywowanie...