Unikalne i sprawdzone teksty

Rozłączenie – interpretacja i analiza

„Rozłączenie” napisał Słowacki 20 lipca 1835 r., będąc nad szwajcarskim jeziorem Leman (czyli Jeziorem Genewskim). Liryczny krajobraz wywołał w poecie podniosły i melancholijny nastrój tęsknoty, którego odbicie stanowi wiersz.

Interpretacja

Już pierwsza strofa bardzo precyzyjnie zarysowuje uczucia pojawiające się w utworze. Chociaż tytułowe rozłączenie jest faktem - ja mówiące i adresatka znajdują się daleko od siebie, powietrze zdaje się być przesiąknięte uczuciami. Swoistym posłańcem obojga postaci jest biały gołąb smutku. Symbolika tego ptaka zostaje przywołana nieprzypadkowo - od lat gołębie przenoszą wiadomości, białą gołębicę wypuścił ze swej arki Noe.

Podmiot liryczny doskonale zna rozkład dnia adresatki, wie, gdzie szukać jej oczyma wyobraźni. Jej wspomnienie przynosi także reminiscencję krajobrazu - można przypuszczać, że jest to polski pejzaż, tak bardzo mocno obecny w świadomości poety przebywającego na emigracji. Niestety - odbiorczyni komunikatu lirycznego nie może przywołać obrazu miejsca, w którym przebywa ja mówiące. Nie zna ona górskich szczytów ani tafli jeziora, nie wie, w jaki sposób odwzorować je w wyobraźni. To potęguje uczucie rozłączenia, przedstawia nadawcę jako maleńki punkt umiejscowiony gdzieś w ogromnym świecie.

W szóstej strofie podmiot liryczny wspomina o dwóch światełkach, które dostrzegł za jeziorem. Zawsze święcą mu one - smutno i blado, od gwiazd nieba krwawsze, podczas gdy odbiorczyni wiecznie zgasła nad biednym tułaczem. Ostatnia strofa jest zwieńczeniem dzieła, tworzy swoistą klamrę. Podmiot liryczny jeszcze raz posługuje się ptasią symboliką. Tym razem przywołuje dwa słowiki (motyw ten pojawia się w licznych utworach - w „Romeu i Julii”, wierszu Mickiewicza „Do B. Z.”, z kolei w mitologii greckiej słowik był ptakiem utożsamianym z Filomelą, która przypadkowo zabiła swego syna, a nocami gorzko go opłakiwała).

Wiersz Słowackiego jest dziełem niezwykle misternym, które poprzez niezwykły opis krajobrazu wzmacnia uczucie samotności. Pejzaż, chociaż piękny, nie tylko kontrastuje z ziemią ojczystą, lecz zdaje się także odzwierciedlać uczucia nadawcy komunikatu lirycznego. W ten sposób zbudowana zostaje relacja szczególnie intymna, jakby wiążąca dwie odległe postaci cienkimi nićmi. Wśród badaczy literatury zdania odnośnie adresatki utworu są podzielone. Część z nich przypuszcza, że była nią Maria Wodzińska, przyjaciółka poety. Większość jest jednak zdania, iż pisał Słowacki do matki, na co mogą wskazywać niezwykle intymny charakter utworu oraz symbolika koloru białego.

Warto kilka słów poświęcić jeszcze koncepcji poety wyłaniającej się z dzieła. To twórca, który, dzięki mocy wyobraźni, pokonuje granice, przemierza świat. Równocześnie jest on jednak pielgrzymem, wygnańcem, jednostką skazaną na nieustanne rozłączenie.

Analiza

Utwór składa się z ośmiu izosylabicznych tetrastychów (napisane trzynastozgłoskowcem) o ciekawym układzie rymów. Pojawiają się tu bowiem zarówno klauzule przeplatane, jak i okalające (strofa 1, 6 i 8).

Wiersz przypomina nieco list - podmiot liryczny wypowiada się w 1 os. liczby mnogiej oraz w 2 os. l. p. (zwrot do adresata). Wrażenie to wzmacniane jest przez intymność wyznań budujących kolejne strofy.

Warstwa stylistyczna utworu cechuje się bogactwem. Ja mówiące posługuje się różnymi środkami wyrazu, za pomocą których tworzy nastrój i odmalowuje niepowtarzalny krajobraz. Odnaleźć można epitety (szata biała, łza różowa, skra sina), metafory (biały gołąb smutku, włosem deszczu skałom wieńczyć głowę), porównania (wołamy, / jak dwa smutne słowiki, Tyś widna jak gwiazda). Pojawiają się także anafory (wiem, nie wiesz) podkreślające oddalenie bohaterów lirycznych, przerzutnie oraz zadania wtrącone.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Mieszczaństwo w „Lalce” –...

Rozwój nowożytnych miast wiązał się z napływem nowych mieszkańców. Przestrzenie te z racji dostępności pracy mieszkań i innych udogodnień stały się...

Inwokacja – analiza i interpretacja...

Inwokacja rozpoczynająca „Pana Tadeusza” jest być może najbardziej rozpoznawalnym fragmentem polskiego dzieła literackiego. Ta rozbudowana apostrofa stanowi nawiązanie...

„Inny świat” a opowiadania...

Wiek XX przyniósł ludzkości nieznane do tej pory przykłady okrucieństwa. Jednym z symboli tego stulecia stały się obozy koncentracyjne. Przyjmuje się iż wynaleźli...

Czy można uniknąć konfliktu pokoleń?...

Każdy z nas pewnie nie raz słyszał utyskiwania starszego pokolenia na młodzież która staje się coraz gorsza. Nie inaczej jest z młodymi ludźmi narzekającymi na...

Walka dobra ze złem w literaturze....

Konflikt dobra i zła jest jednym z najważniejszych tematów pojawiających się w kulturze. Przybiera on różne formy dowodzą pisarze i filozofowie. Często jest...

Sarmatyzm i szlachta w „Potopie”...

„Potop” roztacza przed czytelnikiem bogaty krajobraz Rzeczpospolitej z lat 1655 - 1660. Był to okres bujnego rozkwitu baroku epoki kojarzonej w historii polskiej...

Charakterystyka sposobu życia w...

Powieść Stefana Żeromskiego zatytułowana „Przedwiośnie” to opowieść która przedstawia dzieje młodego Cezarego Baryki a jednocześnie poprzez jego przygody...

Spowiedź Księdza Robaka (Jacka...

Spowiedź księdza Robaka jest jednym z najważniejszych punktów fabuły „Pana Tadeusza”. Stanowi ona zamknięcie wielu wątków fabularnych ostatecznie...

Hasła pozytywizmu w „Lalce”...

Pozytywizm jako nurt ideowy rozwijał się na ziemiach polskich po upadku powstania styczniowego - jego początek datowany jest więc na rok 1864. Kolebką tego nowego prądu...