Antyczne korzenie i rozwój epoki odrodzenia w Europie | wypracowanie

Starożytność uchodzi za jedną z najważniejszych epok w historii Europy. Wpływ antyku widać było już w średniowieczu. Ówcześni filozofowie powtarzali, że są tylko karłami na barkach olbrzymów – owymi olbrzymami mieli być oczywiście mędrcy dawnej Grecji. Za ideał dobrej organizacji politycznej uchodziło Cesarstwo Rzymskie, które średniowieczni władcy – od Justyniana Wielkiego, poprzez Karola Wielkiego aż do niemieckich Ottonów – próbowali odbudować. Starożytni pisarze byli wykładani w murach średniowiecznych uniwersytetów – i nie ma się czemu dziwić. Wprawdzie antyczni autorzy należeli do kultury pogańskiej, ale chrześcijańska Europa – a przynajmniej jej wykształcona część (ludzie Kościoła) – posługiwała się łaciną. A wzorem dobrej łaciny byli właśnie rzymscy poeci, historycy i pisarze. W „Boskiej Komedii” Dante próbował podsumować kulturę swojej epoki – nietrudno zauważyć, że oprócz świętych, bohaterów Biblii i historii chrześcijaństwa, karty jego poematu zapełniają postacie z antycznej mitologii.

Jednak dopiero renesans uznawany jest za głębszy zwrot w kierunku starożytności. Z czego to wynika? Z kilku powodów. Przede wszystkim Europa średniowieczna posługiwała się łaciną, ale rzadko korzystała z innych języków antyku (przede wszystkim z greki). Zmieniło się to w okresie odrodzenia. Coraz częściej sięgano po oryginalne teksty dzieł greckich mędrców. Również Biblię zaczęto czytać po hebrajsku (mowa oczywiście o największych umysłach renesansu). To nowe podejście umożliwiło pełniejsze zrozumienie starożytności, niejako bezpośrednie zaczerpnięcie z jej skarbca. Pamiętajmy bowiem, że przekład zawsze w jakimś stopniu zmienia myśl autora.

Owo bliższe obcowanie z antyczną filozofią pozwoliło zmienić sposób patrzenia na świat. Człowiek przestał być tylko niewiele znaczącym narzędziem boskich planów, uznany został za centrum wszechświata. Renesans nie odrzucił Boga, jednak dowartościował ludzi. Przecież jesteśmy dziećmi Boga, posiadamy podobnie jak on, chociaż oczywiście na mniejszą skalę, zdolność tworzenia nowych rzeczy! Artysta również jest twórcą, kreatorem. Zwrócenie uwagi na to, pozwoliło ludziom renesansu na większy optymizm. Świat przestał być tylko miejscem oczekiwania na groźny Sąd Ostateczny – stał się przestrzenią, gdzie można realizować swoje twórcze i intelektualne ambicje.

Dowartościowane zostało piękno. Ludzie ciało przestało być postrzegane, jako potencjalne siedlisko grzechu – zaczęto doceniać je, jako najdoskonalsze dzieło Stworzyciela. Antyczni rzeźbiarze, utrwalający postacie o idealnych proporcjach, pomogli myślicielom doby renesansu zrozumieć piękno mężczyzny i kobiety. Nowe techniki malarskie umożliwiły z kolei bogatsze, pełniejsze niż do tej pory ukazywanie człowieka.

Renesans to okres optymizmu, przykładania wielkiej wartości do człowieczeństwa. Niestety, ów okres wielkich nadziei i wielkich dokonań skończył się stosunkowo szybko. Rozpoczął się w XV wieku – za jego pełnie uznawano koniec tego stulecia. Jednak już w XVI wieku rozpoczęły się krwawe wojny religijne, które przyniosły kres optymizmowi odrodzenia.