Unikalne i sprawdzone teksty

Charakterystyka porównawcza Kmicica i Wołodyjowskiego

Bohaterowie „Trylogii” Henryka Sienkiewicza od ponad stu lat dominują nad wyobraźnią Polaków. Wystarczy otworzyć książki historyczne, by zorientować się, jak wiele pseudonimów żołnierzy AK pochodziło właśnie z kart tego dzieła. Paweł Jasienica, wielki eseista i interpretator dziejów Polski, uznał wręcz „Trylogię” za Biblię narodową. Z kolei inni wpływowy pisarz, Stanisław Cat-Mackiewicz twierdził, że to zasługa Sienkiewicza, iż Polska wygrała w 1920 roku wojnę z bolszewikami – bowiem dzięki wpływowi jego książek, młodzież ochoczo stawiała się w punktach werbunkowych, by gromić nieprzyjaciela niczym siedemnastowieczni rycerze.

Do najbardziej rozpoznawalnych postaci „Trylogii” należą niewątpliwie Andrzej Kmicic i Michał Wołodyjowski. Obaj są drobnymi szlachcicami, zaczynającymi karierę pod sztandarami potężnych magnatów. Wołodyjowskiego poznajemy w „Ogniem i Mieczem”, gdy służy księciu Jeremiemu Wiśniowieckiemu, Kmicic zaś w „Potopie” nawiązuje współpracę z księciem Januszem Radziwiłłem (w tym tomie początkowo był on wodzem również Wołodyjowskiego).

Jednak charakterologicznie trudno o bardziej różne postacie. Kmicic to typ staropolskiego warchoła. Uwielbia pijaństwo i wesoły tryb życia. Gdy jest w dobrym humorze, potrafi być wielkoduszny, ale w chwilach gniewu popada w okrucieństwo. Przykładowo, razem ze swoją „swawolną kompaniją” pali Womontowicze (sprawdź). Nie cofa się także przed czynami uznawanymi za bluźnierstwo – dla zabawy strzela w portrety przodków. Kiedy Kmicic spotyka Oleńkę Bilewiczówną, postawia się ustatkować. Nie jest to jednak proces łatwy i szlachci przyczynia wielu zmartwień zakochanej w nim dziewczynie. Najgorsze przychodzi jednak, gdy łatwowierny i prostoduszny w gruncie rzeczy pan Andrzej daje się omotać kłamstwom księcia Radziwiłła. Magnat skłania go do złożenia przysięgi na krzyż – dzięki temu Kmicic musi stać przy jego boku, nawet gdy ten zdradza ojczyznę. Czara goryczy przepełnia się jednak, gdy Radziwiłł próbuje wmieszać pana Andrzeja w zamordowanie przyjaciół (między innymi Wołodyjowskiego). Zrozpaczony Kmicic odstępuje Radziwiłła i pełen rozpaczy rzuca się w walki ze Szwedami. Wreszcie zostaje bohaterem wojennym, pomaga w obronie Jasnej Góry, a także ratuje życie samemu królowi Janowi Kazimierzowi. W ten sposób Kmicic odzyskuje dobre imię i może poślubić ukochaną Oleńkę.

Michał Jerzy Wołodyjowski to z kolei osoba bardzo umiarkowana. Daleko mu do dzikości Kmicica, jest bardzo nieśmiały, zwłaszcza w kontaktach z kobietami. Wołodyjowski wzdycha do poszczególnych niewiast, jednak nie ma szczęścia w miłości (przynajmniej do czasu poznania Basi w „Panu Wołodyjowskim). Wołodyjowski jest bardzo prostoduszny i naiwny – zmienia imię z Jerzy Michał na Michał Jerzy, bo uważa archanioła Michała za potężniejszego wojownika od świętego Jerzego. W „Ogniem i Mieczem” wierzy też we wszystkie opowieści pana Onufrego Zagłoby, który często bawi się jego kosztem. Na kartach „Trylogii” obserwujemy wszakże proces dojrzewania Wołodyjowskiego. Z owego prostego i naiwnego żołnierza („Ogniem i Mieczem”) przeobraża się w poważnego wodza, który sprawnie dowodzi obroną Kamieńca Podolskiego („Pan Wołodyjowski”). Pan Michał to gorący patriota, nie waha się ryzykować dla ojczyzny życia i zadziera w jej imię z możnowładcami, takimi jak Radziwiłł (uczta w Kiejdanach, „Potop”). Ten honorowy żołnierz woli zginąć, niż oddać twierdzę, którą mu powierzono („Pan Wołodyjowski”).

Wołodyjowski jest niskiego wzrostu, co powoduje u niego kompleksy, ale za to potrafi mistrzowsko posługiwać się szablą. W „Potopie” pokonuje bez problemu Andrzeja Kmicica.

Andrzej Kmicic i Michał Wołodyjowski to postacie bardzo różne. Jeden to warchoł, drugi jest cichy i spokojny. Łączy ich jednak prostota ducha i obyczajów, a także to, że w głębi serca obaj są szlachetnymi ludźmi.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Stanisław Wyspiański Dziewczynka...

W malarstwie Stanisława Wyspiańskiego dzieci zajmowały miejsce szczególne. Artysta cenił ich naturalność i delikatność chętnie przenosząc się w rzeczywistość...

Wybrane pary małżeńskie w literaturze....

Pisarze i poeci od tysiącleci sławią miłość – miłość nieszczęśliwą tragiczną lub też miłość spełnioną. Opis tej ostatniej zazwyczaj kończy się w chwili...

Motyw winy i kary w literaturze...

Kwestia sprawiedliwości należy do najważniejszych problemów ludzkości. Od stuleci mędrcy prawodawcy i artyści rozważają związki między winą i karą. Czy każda...

Witold Pruszkowski Sielanka –...

Witold Pruszkowski należał do grona najwybitniejszych malarzy schyłkowego okresu polskiego romantyzmu. W swojej twórczości łączył charakterystyczną dla tej epoki...

Jaki sens i przesłanie niesie „Przypowieść...

Przypowieść o synu marnotrawnym opowiada o losach pewnej rodziny: ojca i jego dwóch synów. Młodszy postanowił ruszyć w świat zabierając wcześniej swą część...

Fowizm – definicja założenia...

Louis Vauxcelles francuski krytyk sztuki w czasie podziwiania wystawy obrazów miał krzyknąć iż widzi Donatella wśród bestii (Donatello był renesansowym rzeźbiarzem)....

Opis Akademii Pana Kleksa

Akademia przedstawiona w utworze Jana Brzechwy to fantastyczne niezwykłe miejsce w którym uczniowie przyjemnie spędzają swój czas. Profesor prowadzi bardzo ciekawe...

Opisy przyrody (dżungli pustyni...

Przyroda w książce zatytułowanej „W pustyni i w puszczy” pełni rolę niezwykle ważną. Uprowadzone dzieci kontynuują wędrówkę przez zmienny krajobraz...

Dlaczego powinienem uczyć się...

Wydaje nam się zazwyczaj że człowieczeństwo jest czymś danym raz na zawsze. Nie musimy się starać by być ludźmi tak jak kot nie musi dokładać wysiłków by być...