Unikalne i sprawdzone teksty

Charakterystyka porównawcza Kmicica i Wołodyjowskiego

Bohaterowie „Trylogii” Henryka Sienkiewicza od ponad stu lat dominują nad wyobraźnią Polaków. Wystarczy otworzyć książki historyczne, by zorientować się, jak wiele pseudonimów żołnierzy AK pochodziło właśnie z kart tego dzieła. Paweł Jasienica, wielki eseista i interpretator dziejów Polski, uznał wręcz „Trylogię” za Biblię narodową. Z kolei inni wpływowy pisarz, Stanisław Cat-Mackiewicz twierdził, że to zasługa Sienkiewicza, iż Polska wygrała w 1920 roku wojnę z bolszewikami – bowiem dzięki wpływowi jego książek, młodzież ochoczo stawiała się w punktach werbunkowych, by gromić nieprzyjaciela niczym siedemnastowieczni rycerze.

Do najbardziej rozpoznawalnych postaci „Trylogii” należą niewątpliwie Andrzej Kmicic i Michał Wołodyjowski. Obaj są drobnymi szlachcicami, zaczynającymi karierę pod sztandarami potężnych magnatów. Wołodyjowskiego poznajemy w „Ogniem i Mieczem”, gdy służy księciu Jeremiemu Wiśniowieckiemu, Kmicic zaś w „Potopie” nawiązuje współpracę z księciem Januszem Radziwiłłem (w tym tomie początkowo był on wodzem również Wołodyjowskiego).

Jednak charakterologicznie trudno o bardziej różne postacie. Kmicic to typ staropolskiego warchoła. Uwielbia pijaństwo i wesoły tryb życia. Gdy jest w dobrym humorze, potrafi być wielkoduszny, ale w chwilach gniewu popada w okrucieństwo. Przykładowo, razem ze swoją „swawolną kompaniją” pali Womontowicze (sprawdź). Nie cofa się także przed czynami uznawanymi za bluźnierstwo – dla zabawy strzela w portrety przodków. Kiedy Kmicic spotyka Oleńkę Bilewiczówną, postawia się ustatkować. Nie jest to jednak proces łatwy i szlachci przyczynia wielu zmartwień zakochanej w nim dziewczynie. Najgorsze przychodzi jednak, gdy łatwowierny i prostoduszny w gruncie rzeczy pan Andrzej daje się omotać kłamstwom księcia Radziwiłła. Magnat skłania go do złożenia przysięgi na krzyż – dzięki temu Kmicic musi stać przy jego boku, nawet gdy ten zdradza ojczyznę. Czara goryczy przepełnia się jednak, gdy Radziwiłł próbuje wmieszać pana Andrzeja w zamordowanie przyjaciół (między innymi Wołodyjowskiego). Zrozpaczony Kmicic odstępuje Radziwiłła i pełen rozpaczy rzuca się w walki ze Szwedami. Wreszcie zostaje bohaterem wojennym, pomaga w obronie Jasnej Góry, a także ratuje życie samemu królowi Janowi Kazimierzowi. W ten sposób Kmicic odzyskuje dobre imię i może poślubić ukochaną Oleńkę.

Michał Jerzy Wołodyjowski to z kolei osoba bardzo umiarkowana. Daleko mu do dzikości Kmicica, jest bardzo nieśmiały, zwłaszcza w kontaktach z kobietami. Wołodyjowski wzdycha do poszczególnych niewiast, jednak nie ma szczęścia w miłości (przynajmniej do czasu poznania Basi w „Panu Wołodyjowskim). Wołodyjowski jest bardzo prostoduszny i naiwny – zmienia imię z Jerzy Michał na Michał Jerzy, bo uważa archanioła Michała za potężniejszego wojownika od świętego Jerzego. W „Ogniem i Mieczem” wierzy też we wszystkie opowieści pana Onufrego Zagłoby, który często bawi się jego kosztem. Na kartach „Trylogii” obserwujemy wszakże proces dojrzewania Wołodyjowskiego. Z owego prostego i naiwnego żołnierza („Ogniem i Mieczem”) przeobraża się w poważnego wodza, który sprawnie dowodzi obroną Kamieńca Podolskiego („Pan Wołodyjowski”). Pan Michał to gorący patriota, nie waha się ryzykować dla ojczyzny życia i zadziera w jej imię z możnowładcami, takimi jak Radziwiłł (uczta w Kiejdanach, „Potop”). Ten honorowy żołnierz woli zginąć, niż oddać twierdzę, którą mu powierzono („Pan Wołodyjowski”).

Wołodyjowski jest niskiego wzrostu, co powoduje u niego kompleksy, ale za to potrafi mistrzowsko posługiwać się szablą. W „Potopie” pokonuje bez problemu Andrzeja Kmicica.

Andrzej Kmicic i Michał Wołodyjowski to postacie bardzo różne. Jeden to warchoł, drugi jest cichy i spokojny. Łączy ich jednak prostota ducha i obyczajów, a także to, że w głębi serca obaj są szlachetnymi ludźmi.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Dulszczyzna dziś – czy Dulscy...

W 1906 roku miała premierę sztuka Gabriel Zapolskiej „Moralność pani Dulskiej”. W kontrowersyjny zarówno kpiarski jak i realistyczny sposób autorka...

Forma w „Ferdydurke”

Jednym z najważniejszych zagadnień pojawiających się w „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza jest forma. Pod pojęciem tym skrywają się schematy działania i postawy...

Dwaj mężczyźni obserwujący księżyc...

„Dwaj mężczyźni obserwujący księżyc” to dzieło autorstwa Caspara Davida Friedricha. Romantyczny autor po raz kolejny zestawił ludzką postać która...

Wpływ pieniądza na życie bohaterów...

Pieniądze są czymś o czym nie wypada mówić. Tak przynajmniej utrzymuje znane powiedzenie. A czy wypada o pieniądzach pisać? Już szybkie zerknięcie do klasyki literatury...

Wpływ wojny na psychikę ludzi

Wojna to jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w życiu pojedynczych ludzi i całych społeczeństw. Najtragiczniejsze żniwo w postaci ofiar śmiertelnych przyniosła II wojna...

Liryka apelu (inwokacyjna) – charakterystyka...

Charakterystyka znaczenia rolaLiryka inwokacyjna to szczególny typ liryki który bywa nazywany również liryką zwrotu do adresata. Jak sama nazwa wskazuje...

Człowiek uczy się całe życie...

Wielu z nas słyszało nieraz mądrość „człowiek uczy się przez całe życie”. Zazwyczaj nie przywiązujemy do tej myśli specjalnej uwagi. Stwierdzamy że to...

Reportaż – jeden dzień w porcie...

Drodzy czytelnicy! W związku z zainteresowaniem jakie wywołała u was książka Ernesta Hemingwaya „Stary człowiek i morze” postanowiliśmy przyjrzeć się bliżej...

Świętoszek jako komedia charakterów...

„Świętoszek” Moliera stanowi doskonałą satyrę na hipokryzję religijną. Celne obserwacje i komizm byłyby jednak niemożliwe gdyby nie świetne przedstawienie...