Unikalne i sprawdzone teksty

Hans Memling, Sąd ostateczny – tryptyk – opis, interpretacja i analiza

Przedstawiający sąd ostateczny tryptyk Hansa Memlinga powstał najprawdopodobniej w okresie między 1467 a 1471 r. Pierwotnie dzieło przeznaczone było dla jednego z florenckich kościołów, lecz atak kaprów na przewożący go statek sprawił, że trafiło do Gdańska. Chociaż w międzyczasie dzieło znalazło się jeszcze w Paryżu i Berlinie, dzisiaj podziwiać można je właśnie w stolicy województwa pomorskiego.

Opis

Tryptyk wykonany został techniką olejowo – temperową na desce. Charakterystyczna dla tego rodzaju malunków trzyczęściowa budowa jest zbieżna z podziałem na raj, ziemię i piekło.

Punktem centralnym środkowej części jest postać archanioła Michała. Jest on odziany w pozłacaną zbroję, a w ręce trzyma wagę. Na jej dwóch szalach umieszczone są ludzkie postaci. Jedna z nich składa dłonie w pobożnym geście, druga wyraża rozpacz, przerażenie. Obok wysłannika Boga zgromadzeni są ludzie. Ci po jego prawicy są radośni spokojni, lecz kilkoro z nich kieruje na archanioła błagalne spojrzenia. Zaś z lewej strony znajdują się potępieni. Ich twarze zdradzają lęk i strach. Wśród nich szaleją czarne sylwetki demonów, które zapędzają grzeszników w stronę piekła. Podział na lewą i prawą stronę uwidacznia się także w krajobrazie rozdartym na dwie części – jałową i pokrytą kojącą nadzieją.

Ponad sceną sądu ziemskiego znajduje się tęcza (symbol przymierza z Bogiem), na której zasiada Chrystus w czerwonej szacie. Jedna ręka Syna Bożego w górę (prawa), druga skierowana jest w dół, a stopy spoczywają na złotej kuli symbolizującej świat. Obok Jezusa znajdują się apostołowie oraz Matka Boska, a nad głową Zbawiciela widnieją lilia (zbawienie, czystość) oraz ostrze (cierpienie, potępienie). W oddali dostrzec można aniołów niosących symbole męki Chrystusa. Z kolei pod tęczą widoczni są aniołowie dmący w trąby.

Na lewym skrzydle tryptyku ukazane zostały kryształowe schody prowadzące do nieba. Stoi na nich wielu ludzi, są oni nadzy, lecz spokojni, wolni od cierpień. Na drugim schodzie ulokowany jest święty Piotr, który trzyma klucze otwierające bramę do raju. Przed samym wejściem dostrzec można z kolei aniołów wręczających ludziom szaty. Sama brama jest bogato zdobiona scenami znanymi z Biblii, a wszystko odbywa się przy wtórze radosnej muzyki (stojący na bramie aniołowie grają na trąbach i instrumentach strunowych).

Prawe skrzydło przedstawia obraz diametralnie inny. Na mające tam miejsce sceny spogląda anioł grający na trąbie. Pod nim rozwiera się piekielna otchłań, do której strącani są ludzie. Ich ciała wygięte są w grymasie cierpienia, twarze wyrażają przerażenie, niemal nieskończony ból. Czarne sylwetki diabłów uwijają się jak w ukropie, by wepchnąć ludzi w wypełnioną płomieniami czeluść.

Kolorystyka dzieła jest ponura, utrzymana w ciemnych barwach. Świat spowity jest czarnymi chmurami, z prawej strony strzelają płomienie, a w górę wznosi się gęsty dym. Tę konwencję przełamują tęcza, szata Chrystusa oraz roztaczająca się za Zbawicielem złota łuna (może być odczytywana jako alegoria władzy).

Interpretacja

Dzieło Hansa Memlinga należy do najbardziej wyrazistych przedstawień wizji sądu ostatecznego. Artysta posłużył się zaczerpniętą z Biblii koncepcją, podkreślając fakt, iż nadejdzie dzień, w którym wszyscy ludzie zostaną sprawiedliwie ocenieni, a następnie trafią na wieczność do raju lub piekła. Bogata symbolika podkreśla władzę Boga nad światem, akcentując zarazem poświęcenie Chrystusa i konieczność życia zgodnego z przykazaniami i regułami zaczerpniętymi z wiary.

Kompozycja obrazu sprawia, że ukazana została na nim zarówno kara, jak i nagroda. Dzięki temu pełni on funkcję dydaktyczną, będąc zarazem przestrogą przed życiem w grzechu, jak i zachętą do wypełniania nauk Syna Bożego.

Rozwiń więcej
Hans Memling - "Sąd ostateczny"

Losowe tematy

Orientalizm – definicja cechy...

Definicja Orientalizm oznacza fascynację kulturą i dorobkiem cywilizacyjnym szeroko rozumianego Wschodu a więc krajów arabskich Indii Chin Japonii itp. Z pojęciem...

Motyw buntu w literaturze polskiej...

Bunt jest motywem niezwykle popularnym w literaturze polskiej. Po ten wątek sięga często literatura współczesna ale odnaleźć go można i w największych dziełach...

Literatura uczy bawi wychowuje –...

Literatura stanowi doskonałą rozrywkę. Pozwala nam obcować z fascynującymi postaciami śledzić niezwykłe wydarzenia poznawać odległe kraje. Ale nie tylko – książki...

„Boska komedia” jako dzieło...

„Boska Komedia” podejmuje bardzo ważne dla współczesnego Dantemu świata problemy. Poeta z niepokojem obserwuje polityczne zawirowania które prowadzą...

Opis siostry lub brata

Moja siostra ma na imię Matylda i jest niezwykłą osobą. Jest ode mnie starsza i chodzi już na studia. Jej pasją jest język francuski dla tego też wybrała romanistykę....

Recenzja książki „W 80 dni dookoła...

Juliusz Verne to według mnie jeden z najciekawszych pisarzy jacy żyli w XIX wieku! Była to epoka obfitująca w wielkich literatów – wtedy tworzyli Henryk Sienkiewicz...

Motyw przyrody w literaturze i sztuce...

Motyw przyrody to jeden z najbardziej zróżnicowanych a zarazem pełniących odmienne funkcje motywów które wykorzystywane były przez różne epoki....

Opis herbu Warszawy

Warszawa to jedno z najpiękniejszych i najważniejszych miast Polski. To właśnie ona jest stolicą naszego kraju. To tu urzęduje prezydent premier obraduje sejm i senat....

Rola miłości i literatury w życiu...

Główny bohater „Cierpień młodego Wertera” jest postacią wyróżniającą się pod wieloma względami. Czytając jego listy odbiorca dzieła otrzymuje...