Unikalne i sprawdzone teksty

Życie ludzkie szpilki niewarte – rozważania o XX wiecznym doświadczeniu terroru | wypracowanie

Przemoc od wieków towarzyszyła ludzkości. W czasie wojen ludzie tracili życie tysiącami. Dwory królewskie plamiła krew, rozlewana w skutek niezliczonych spisków. Najsłynniejszy bodaj historyk XVIII wieku, Edward Gibbon, napisał wręcz, że historia to niewiele więcej niż spis zbrodni, szaleństw i nieszczęść ludzkości. Jednak na tym tle XX wiek uznać można za wyjątkowo okrutną i mroczną epokę. Nowe technologie sprawiły, że zabijanie osiągnęło rozmiary nieznane wcześniej, a totalitarne ideologie lub nacjonalistyczne pasje pobudzały do eksterminacji całych grup społecznych.

Zazwyczaj uznaje się, że wydarzeniem, które rozpoczęło faktycznie (chociaż nie kalendarzowo) XX wiek, była I wojna światowa. Miliony mężczyzn powołanych zostało pod broń i miliony poświęciło życie w tym konflikcie. Nowe osiągniecia nauki służyć poczęły eksterminacji – wykorzystywano karabiny maszynowe, czołgi, samoloty oraz gazy bojowe. Symboliczny stał się wizerunek żołnierza w masce przeciwgazowej – przypominał on bardziej owada, niż człowieka. Jednym z efektów wojny było właśnie porzucenie przez dużą część ludzi indywidualizmu. Pojedynczy człowiek przestawał się liczyć w warunkach wojny totalnej, więc wielu uznało, że liczy się tylko masa i tłum. Indywidualizm potępiały ideologie, takie jak komunizm i faszyzm. Komuniści doszli do władzy w Rosji na skutek rewolucji, która wybuchał w zmęczonym wojną kraju. Faszyzm i jego niemiecką odmianę (nazizm) stworzyli zaś weterani wojenni – i Benito Mussolini i Adolf Hitler walczyli na frontach I wojny światowej.

Ideologie owe zamierzały doprowadzić do całkowitej transformacji społeczeństw. Komuniści dążyli do zlikwidowania niesprawiedliwości i biedy. Wydawało się, że tak szczytny cel usprawiedliwia wszystkie środki – nie cofali się więc przed terrorem na masową skalę. Skoro walczy się o dobro wszystkich ludzi, to nie można pozwolić, by grupa niezadowolonych powstrzymywała to wspaniałe dzieło. Niezadowolonych można wprawdzie przekonać, ale dużo łatwiej ich po prostu zabić lub zamknąć w obozach koncentracyjnych. Ten tok myślenia doprowadził komunistów do wymordowania milionów przeciwników w wielu krajach oraz stworzenia sieci obozów pracy (słynny „archipelag GUŁag").

Naziści dążyli z kolei do stworzenia potężnego, rasistowskiego imperium. Wszystkie nieszczęścia zwalano na działalność Żydów i innych „gorszych ras”, takich jak Romowie, czy Słowianie. Początkowo zamierzano przesiedlić niechcianych obywateli poza granice Rzeszy, ale w czasie wojny okazało się to za trudne – i znów najłatwiejszym wyjściem wydawało się po prostu wymordowanie niechcianych i znienawidzonych. Nowe technologie i przemysłowa organizacja przyszły w sukurs tym planom – stworzono sieć obozów zagłady, gdzie przy pomocy komór gazowych zabito niemal wszystkich europejskich Żydów (ponad 5 milionów ludzi).

Terror, jaki panował w XX wieku, różnił się od zbrodni popełnianych wcześniej. Nowe osiągniecia nauki, a także zbrodnicze ideologie sprawiły, że próbowano eksterminować całe grupy społeczne. Jednostka się nie liczyła w tych planach – człowiek sprowadzony został do numeru, zapisanego w statystykach. Wojny i totalitaryzmy ujawniły z całą mocą bestię, mieszkającą w człowieku. Jedynym źródłem pociechy dla ludzkości pozostaje ostateczny upadek zbrodniczych imperiów.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Mieszczaństwo w „Lalce” –...

Rozwój nowożytnych miast wiązał się z napływem nowych mieszkańców. Przestrzenie te z racji dostępności pracy mieszkań i innych udogodnień stały się...

Czym była apokalipsa spełniona?

Wiek XIX przyniósł ludzkości niesamowity rozwój cywilizacyjny (w porównaniu z poprzednimi epokami). Ludziom wydawało się że przed nimi już tylko dalszy...

„Człowiek bez ojczyzny jest jak...

Stare przysłowie mówi że „człowiek bez ojczyzny jest jak drzewo bez korzeni”. Niektórzy twierdzą że w dzisiejszych czasach maksyma ta staje się...

Obraz rewolucji w „Przedswiośniu”...

Stabilne i spokojne życie jakie państwo Barykowie wiedli w Baku zostało zakłócone przez wybuch I wojny światowej. Wcielenie pana Seweryna do armii było szczególnie...

„Don Kichot” jako parodia eposu...

Bohater powieści Miguela de Cervantesa jest kastylijskim szlachcicem rozmiłowanym w eposach rycerskich. Lektura kolejnych ksiąg wpędza go jednak w obłęd i zatraca on poczucie...

Obraz szlachty w Panu Tadeuszu

„Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza ukazuje nie tylko piękno litewskiego krajobrazu ale także rozbudowaną zróżnicowaną panoramę ówczesnej szlachty....

„Ferdydurke” jako powieść...

Powieść awangardowa to gatunek literacki który narodził się w XX stuleciu. Jego główną cechą było zerwanie z modelem powieści realistycznej a więc odejście...

Nieznana (wymyślona) przygoda Odyseusza...

Po zniszczeniu Troi pragnąłem wrócić do kraju ojczystego Itaki oraz do swych bliskich – żony Penelopy i syna Telemacha. Niestety gniew Posejdona powodował że...

Czy Polacy są tolerancyjni? –...

Tolerancja to jedna z cech które są powszechnie cenionymi. Oznacza ona otwartość i zrozumienie innych poglądów. Dopuszczenie ich do głosu jednak nie jest to...