Unikalne i sprawdzone teksty

Doktor Żywago - opracowanie, problematyka, bohaterowie

Geneza

„Doktor Żywago” uchodzi powszechnie za opus magnum Borysa Pasterna. Pisarz poświęcił powieści kilkadziesiąt lat pracy – jednak najistotniejszy jest końcowy okres pisania, który przypadł lata pięćdziesiąte, tuż po śmierci Stalina. Powieść miała stanowić panoramę losów rosyjskich inteligentów w pierwszej połowie XX wieku. Pomimo liberalizacji, jaka nastąpiła w sowieckiej kulturze po końcu stalinizmu, książka nie miała szans na wydanie w ojczyźnie autora. Udało się ją jednak przemycić na zachód włoskiemu dziennikarzowi-komuniście. Tom wydany został po rosyjsku we Włoszech w 1957 roku. Książka otrzymała literacką Nagrodę Nobla, jednak Pasternak został zmuszony do odmówienia jej przyjęcia. Władze sowieckie rozpoczęły bowiem nagonkę na pisarza, doprowadzając go na skraj załamania nerwowego.

Powieść doczekała się słynnej ekranizacji, z Omarem Sharifem w roli Jurija Żywago. Ten występ egipskiego aktora uchodzi za jeden z najważniejszych epizodów w historii kina.

Czas i miejsce akcji

Akcja powieści toczy się w pierwszych dekadach dwudziestego wieku. Rozpoczyna się w 1905 roku, roku pierwszej rewolucji rosyjskiej, a kończy w latach czterdziestych. Rozmach ten pozwala Pasternakowi na ukazanie zmian, jakie zaszły między końcem świata carskiego, a okresem stalinizmu. Akcja toczy się na terenach Rosji – pojawiają się zarówno wielkie metropolie, takie jak Petersburg i Moskwa, jak i prowincje imperium.

Bohaterowie, problematyka

Jurij Żywago to młody Rosjanin. Jego dorastanie przypada na burzliwy okres dziejów jego ojczyzny. Życie osobiste chłopaka raz po raz przeplata się z wielkimi wydarzeniami politycznymi – wojna 1914 roku rozdziela go z rodziną, zaś rosyjska wojna domowa – z kochanką. Żywago to człowiek wielkiego ducha, w tajemnicy pisze poezje, w jakich przewiduje rozkwit wolności w Rosji po końcu komunizmu.

Kochanką ową jest Lara. To kobieta bardzo zmysłowa, już jako nastolatka wdaje się w romans z dużo od siebie starszym mężczyzną. Po zatuszowaniu tego skandalu wychodzi za mąż, jednak również ten związek nie wypala. Prawdziwą fascynacją Lary okazuje się Jurij. Jednak kochankowie rozdzieleni są przez rewolucję. Lara pozostaje jednak duchowo wierna Żywago – uczestniczy w pogrzebie ukochanego.

Dzieło Pasternaka to opowieść o zwykłych ludziach uwikłanych w wielką historię. Przedstawia trudny życia w przedrewolucyjnej Rosji, ale i zniszczenie, jakie rozpętał bolszewicki przewrót. Trudną w interpretacji jest ostatnia część książki – wiersze Jurija Żywago. Czy piękna poezja ma nieść nadzieję, czy też jej cudowność podkreśla kontrast między marzeniami, a krwawą rzeczywistością państwa Stalina?

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Zmierzch - streszczenie plan wydarzeń...

Streszczenie W krótkim opowiadaniu „Zmierzch” Stefan Żeromski w przejmujący sposób przedstawia dolę chłopów. Akcja toczy się pod koniec...

Don Kichot – geneza czas i miejsce...

Geneza Książka Miguela de Cervantesa uchodzi za najważniejszą powieść w dziejach literatury hiszpańskiej. Pisarz najprawdopodobniej stworzył swoje najsłynniejsze dzieło...

W 80 dni dookoła świata – streszczenie...

Streszczenie „W 80 dni dookoła świata” to powieść przygodowo-podróżnicza autorstwa Juliusza Verne’a. Ukazała się w 1872 roku i od razu zyskała...

Pieśń Legionów Polskich we Włoszech...

„Pieśń Legionów Polskich we Włoszech” znana także jako „Mazurek Dąbrowskiego” została napisana w lipcu 1797 roku na terenie Włoch. Autorem...

Dusza Pana Cogito – interpretacja...

„Dusza Pana Cogito” Zbigniewa Herberta to wiersz który stanowi refleksję nad duchową kondycją współczesnego człowieka. Główną opozycją...

Do losu – interpretacja i analiza...

W wierszu „Do losu” Julian Tuwim podąża za swoimi wielkimi poprzednikami (Horacy Kochanowski) i niejako zdaje czytelnikom raport ze swojego życia i twórczości....

Sklepy cynamonowe – opracowanie...

Geneza „Sklepy cynamonowe” po raz pierwszy zostały wydane w 1933 r. (chociaż opatrzono je datą o rok późniejszą). Był wtedy Schulz artystą znanym i...

Echa leśne - streszczenie plan...

„Echa leśne” to nowela Stefana Żeromskiego opublikowana po raz pierwszy w 1905 roku. Akcja rozgrywa się na ziemi świętokrzyskiej kilka (kilkanaście?) lat po...

Modlitwa – interpretacja i analiza...

„Modlitwa” jest jedną z najpopularniejszych pieśni słynnego rosyjskiego barda gruzińskiego pochodzenia. Bułat Okudżawa o nim bowiem mowa uczynił z tego krótkiego...