Doktor Żywago – streszczenie skrótowe, plan wydarzeń

„Doktor Żywago” uchodzi za najważniejsze dzieło Borisa Pasternaka. Książka jest panoramą życia rosyjskiej inteligencji w pierwszej połowie XX wieku.

Akcja powieści rozpoczyna się w 1905 roku. To znamienna data w historii cesarstwa. Trwa krwawa wojna z Japonią, rosną niepokoje społeczne – wkrótce wybuchnie rewolucja, która na kilka miesięcy zachwieje krajem.

W tym czasie Jurij Żywago przeżywa osobistą tragedię. Chłopiec traci swoją ukochaną matkę i nie może poradzić sobie z nowopoznaną samotnością. Mikołaj Nikołajewicz, brat zmarłej, bierze pod swoje skrzydła krewniaka. Przenoszą się do Petersburga, gdzie Mikołaj zaczyna pracę na uniwersytecie.

Jurij trafia zaś na stancję do rodziny Gromieków. Poznaje tam córkę właścicieli mieszkania, Tosię. Z biegiem lat Jurij zbliża się do Tosi, a zarazem zyskuje akceptację jej rodziców. Matka kobiety chce, by dojrzała już para wzięła ślub. Tak też się dzieje.

Równocześnie poznajemy gimnazjalistkę Larę. Jest ona kochanką dojrzałego mężczyzny. W czasie kłótni z nim chce go zabić – dochodzi do skandalu, którego obserwatorem jest młody Jurij.

Lara poznaje mężczyznę, który żeni się z nią. W tym czasie Jurij studiuje medycynę. Gdy wybucha wojna, obaj mężczyźni ruszają na front. Lara, by być blisko męża, zostaje pielęgniarką. Wtedy znów styka się z młodym Żywago.

Tymczasem wybucha rewolucja, która obala carat (rewolucja lutowa). Kilka miesięcy później, w trakcie rewolucji październikowej władzę przejmują bolszewicy. Jurij nawiązuje romans z Larą, jednak wydarzenia historyczne rozdzielają kochanków. Komuniści zmuszają Jurija do wstąpienia w ich szeregi. Gdy kończy się wojna domowa, Jurij zostaje sam. Jego żona wyjeżdża do Paryża, a Lara musi się ukryć przed komunistami.

Zgorzkniały Żywago pogrąża się w mizantropii i umiera na atak serca. Powieść kończy się sceną, w której przyjaciele odczytują spisywane przez Żywago poezję. Okazuje się, że lekarz był człowiekiem o subtelnej duszy, marzącym o wolnym i pełnym radości kraju. Zakończenie jest dwuznaczne – można odczytać kontrast między wizjami Żywago, a mroczną rzeczywistością stalinowskiego Związku Radzieckiego. Ale poezje doktora stanowić też mogą zapowiedź przyszłej zmiany na lepsze.

Plan wydarzeń:
1. Śmierć matki Jurija.
2. Jurij pod opieką Mikołaja Mikołajewicza.
3. Rewolucja 1905 roku.
4. Poznanie Tosi.
5. Ślub z Tosią.
6. Wybuch z I wojną światową.
7. Obalenie caratu.
8. Romans z Larą.
9. Wojna domowa.
10. Osamotnienie Jurija.
11. Śmierć Żywago.
12. Lektura poezji doktora.