Unikalne i sprawdzone teksty

Dekadentyzm – definicja, charakterystyka, przedstawiciele, znaczenie

Dekadentyzm to prąd w sztuce, charakterystyczny dla przełomu XIX i XX wieku. Słowo „dekadentyzm” wywodzi się oczywiście od „dekadencji”, oznaczającej upadek, rozpad, rozkład. Wydaje się więc określeniem negatywnym i faktycznie jego użytkowanie zostało zapoczątkowane przez przeciwników owego nurtu – jednak jego reprezentanci przekornie przejęli je i nawet zaczęli się nim chlubić.

By zrozumieć istotę dekadentyzmu, trzeba uświadomić sobie, jakie przemiany intelektualne zachodził w owym okresie. XIX wiek to czas wielkiego rozwoju ludzkości – jednak miał on także mroczne strony (lub za mroczne uważane). Sił nabierała żyjąca w nędzy klasa robotnicza, rodziła się kultura masowa – arystokratyczne ideały wydawały się zagrożone przez powszechną wulgaryzację i prymitywizm. Ruchy socjalistyczne zdawały się atakować stabilność społeczeństwa, a zdobywająca coraz większe wpływy burżuazja nie dorastała do klasy kulturalnej i intelektualnej dawnej szlachty.

Jest sprawą złożoną, na ile ten obraz odpowiadał prawdzie – ważne pozostaje, że tak postrzegało swoją współczesność wielu intelektualistów. Pozornie potwierdzało to filozofię Fryderyka Nietzschego, podkreślającego, że świat to ciągła walka i narody giną, tak jak jednostki. Również nauki ścisłe wydawały się iść w sukurs tym obserwacjom – modny stał się darwinizm społeczny, utrzymujący, że tak jak w przyrodzie, tak wśród ludzi i narodów toczy się nieustanna walka o przetrwanie, a wygrywają najsilniejsi.

Powszechne stawało się poczucie życia w czasach schyłku. Jednak zwolennicy dekadentyzmu nie buntowali się przeciw temu – oni chcieli raczej obserwować ten rozkład, a nawet upajać się jego estetyką. W końcu jest jakieś piękno w zburzonym pomniku.

Kultową wśród dekadentów książką stał się zbiór wierszy Charlesa Baudelaire’a „Kwiaty zła”. Do nurtu tego zaliczyć można również Paula Valery’ego oraz Arthura Rimbaud. W Polsce najsłynniejszym dekadentem był Stanisław Przybyszewski, który w Krakowie zyskał popularność, może nie tyle swoją twórczością, co egzotycznym wizerunkiem, niepasującym do spokojnego, galicyjskiego miasta – Przybyszewski uchodził bowiem za notorycznego kobieciarza, alkoholika, a nawet za wyznawcę szatana. Innym autorem tego nurtu był Tadeusz Miciński, również rozmiłowany w oryginalnej mistyce i spirytualizmie (co było wspólne wielu dekadentom).

Dekadenci chętnie przedstawiali w swojej twórczości oryginałów, wyobcowanych ze społeczeństwa – sami też próbowali za takich uchodzić. Raczej nie tworzyli programów pozytywnych, ograniczając się do krytykowania „umierającego” społeczeństwa. Stawiali pod znakiem zapytanie moralność i obyczaje, fascynowała ich groza. Dekadentyzm dość szybko stracił na popularności – być może dlatego, że zapowiadany przezeń koniec społeczeństwa jednak nie nastąpił?

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Uniwersalizm i ponadczasowość...

Romeo i Julia - obok Tristana i Izoldy – stanowią najbardziej rozpoznawalną parę tragicznych kochanków. Wypełniona emocjami historia ich życia wywarła olbrzymi...

Napisz apel do Polaków przebywających...

Szanowni Emigranci! zwracam się do was z bardzo ważną sprawą! Chciałem mianowicie ze wszystkich sił prosić was byście wrócili do Polski! Kraj was potrzebuje my...

Mój najszczęśliwszy dzień w...

To był dziwny rok. Wszystko układało się jak z płatka a ja z zadziwiającą regularnością odnosiłem kolejne sukcesy – świadectwo z wyróżnieniem trzecie...

Człowiek faustyczny – cechy charakterystyka...

CechyCzłowiek faustyczny to osoba której najważniejszymi cechami jest niezwykła wręcz ciekawość oraz chęć poznania. Osoba ta nie poprzestaje na poznaniu prawdy...

Maciej Boryna jako symbol polskiego...

Maciej Boryna z powieści „Chłopi” Władysława Reymonta niewątpliwie może być traktowany jako symbol polskiego chłopa. Jest to mężczyzna posiadający charakterystyczne...

Dlaczego jest coraz mniej patriotów?...

Współczesny świat co raz zadziwia nas kolejnymi zmianami. Nowe technologie sprawiają że życie ludzi jest coraz łatwiejsze kolejne choroby zostają pokonane przez...

Jacek Soplica jako nowy typ bohatera...

Jacek Soplica to bohater wyrazisty i niejednoznaczny – z pewnością jedna z najciekawszych postaci wykreowanych w rodzimej literaturze. Wina która naznaczyła jego...

Tolerancja – wartość czy słabość...

Odpowiedź na pytanie o to czy tolerancja jest wartością we współczesnym świecie nie jest odpowiedzią łatwą. Świat wysyła nam bowiem sprzeczne sygnały. Jednego...

Kto jest groźniejszy Orgon czy...

Komedia Moliera „Świętoszek” to celna satyra na głupotę i hipokryzję. Na tyle celna że w chwili premiery wzbudziła wielkie kontrowersje i jej wystawianie zostało...