Unikalne i sprawdzone teksty

„Ludzie bezdomni” jako powieść młodopolska

Powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” umiejscowić należy między dwiema epokami. Z jednej strony dzieło mocno czerpie z tradycji pozytywistycznej, z drugiej wszakże stanowi już zapowiedź modernizmu, zwanego u nas Młodą Polską.

To, że powieść zapowiada nową jakość w literaturze, widoczne jest już w jej konstrukcji. Nie mamy klarownej konstrukcji z jasnym następstwem zdarzeń jak w literaturze pozytywistycznej. Obserwujemy raczej serię impresji, w których przedstawiono życie bohaterów i otaczającą ich rzeczywistość. Zamiast dokładnego, kronikarskiego opisu losów Judyma, otrzymujemy kilkanaście epizodów, ukazujących go na pewnych etapach rozwoju osobistego. Między tymi epizodami istnieją luki – pierwszy rozdział powieści od rozdziału drugiego rozdziela około rok. Poszczególne wątki nie zostają również zamknięte – nie dowiadujemy się, co się dzieje z bratem Judyma po jego zadomowieniu się zagranicą, nie mamy pojęcia, jakie są losy Joanny Podborskiej po odrzuceniu jej przez Tomasza. Zresztą sam Judym i jego przeznaczenie pozostają nieokreślone, czego symbolem staje się rozdarta sosna, pojawiają się na końcu powieści.

Przywołana wyżej symboli, to kolejny elementy modernistyczny, typowy dla „Ludzi bezdomnych”. Żeromski niejako komentuje akcję powieści za pomocą czytelnych, „mocnych” symboli – owej rozdartej sosny, krzyku pawia, czy pojawieniu się rzeźby Wenus z Milo. Być może te symboliczne elementy są próbą wyrównania tego, że wszechwiedzący „narrator” niejako się wycofuje. Opowieść podąża za kolejnymi postaciami i to z ich punktu widzenia obserwujemy otaczającą je rzeczywistość, a sam autor komentuje ją niemal wyłącznie przy pomocy symboli. Zarówno one, jak i to wycofanie się narratora są rzeczą bardzo charakterystyczną dla Młodej Polski, a sprzeczną z kanonami pozytywizmu.

„Ludzi bezdomnych” wyróżnia również duża indywidualizacja psychologiczna i językowa bohaterów. Nie są oni typami charakterologicznymi lub społecznymi – mimo silnego przesłania społecznego powieści, Żeromski stara się ukazać ludzi „z krwi i kości”. Również ich losy dalekie są od dydaktyzmu, ważnego dla twórczości pozytywistów.

Ostatnim wreszcie młodopolskim elementem będzie impresjonizm, obecny na kartach powieści. Oprócz opisu wydarzeń, autor raczy nas też szeregiem poetyckich obrazów, przedstawiających przyrodę.

Podsumowując, o młodopolskim charakterze powieści decydują przede wszystkim: specyficzna konstrukcja utworu, symbolizm i subiektywna narracja. Z pozytywizmem wiążą ją natomiast tematyka społeczna i typ głównego bohatera (lekarz/naukowiec).

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Pupa, gęba, łydka – symbolika

Język „Ferdydurke” można scharakteryzować jako żywy dynamiczny i bardzo oryginalny. Autor posługuje się różnymi stylami (wysokim średnim niskim) dostosowuje...

Opis jesiennego bukietu

Podejrzewam że spośród wszystkich pór roku najpiękniejsza jest jesień. Wprawdzie w jej czasie zaczyna się robić zimno i deszczowo ale za to wrażenia estetyczne...

Porównaj artykuł Aleksandra Świetochowskiego...

Porównanie manifestu napisanego przez Aleksandra Świętochowskiego z wierszem napisanym przez Adama Asnyka pokazuje podejście przedstawicieli dwóch pokoleń do...

Jeden dzień wśród bogów Olimpu...

Wydaje wam się zapewne że życie boga jest łatwe? Że to tylko popijanie ambrozji i połykanie tłustych kąsków składanych w ofierze przez wiernych wyznawców?...

Skały kredowe na Rugii Caspar David...

„Skały kredowe na Rugii” to jeden z obrazów romantycznego artysty - Caspara Davida Friedricha. Opis Artysta przedstawił na obrazie niezwykle piękny krajobraz...

Artur Grottger Pożegnanie powstańca...

„Pożegnanie powstańca” jest jedną z dwóch części dyptyku Artura Grottgera których tematyka wiąże się z powstaniem styczniowym. Płótno...

Filozofia życia według Różewicza...

Poeci od zawsze wypowiadali się w najważniejszych sprawach dotyczących ludzkiego losu. Przedstawiali własne wizje powinności człowieka wyzwań przed nim stojących i radości...

Secesja – charakterystyka kierunku...

Charakterystyka kierunku cechy opis założenia Secesja to styl który rozwijał się na przełomie XIX oraz XX wieku. Nazwa kierunku wywodzi się od słowa oznaczającego...

Człowiek zlagrowany a człowiek...

Obozy koncentracyjne stały się symbolem zła XX wieku. Wiek XIX przyniósł olbrzymi rozwój cywilizacyjny zwłaszcza Europie i Ameryce. Powszechnie uznawano iż...