Unikalne i sprawdzone teksty

„Tango” a „Wesele” – porównanie

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego (1901) oddzielają od „Tanga” Sławomira Mrożka (1964) 63 lata. 63 lata naznaczone dynamicznymi przemianami, dwiema wojnami światowymi i kolejną utratą przez Polskę całkowitej niezależności. Oba dramaty napisane zostały w czasie zniewolenia. Wyspiański tworzył, gdy Polska znajdowała się pod zaborami, Mrożek przed rozpoczęciem pracy nad „Tangiem” opuścił ojczyznę, w której władze konsekwentnie dławiły kulturę, ograniczając dostęp do niej oraz wnikliwie cenzurując powstające dzieła.

W „Weselu” i „Tangu” scena nabiera cech symbolicznych - staje się Polską. Wychodzące na deski postacie reprezentują określone warstwy lub grupy społeczne. Całościową wymowę utworów można zaś odczytywać jako diagnozę postawioną przez autorów w wyniku prowadzonych przez nich obserwacji. Wyspiański w iście mistrzowski sposób ukazał wewnętrzne rozwarstwienie narodu. Ze względu na dzielące różnice i brak porozumienia Polacy nie mogli sięgnąć po niepodległość, a pragnienie wielkiego czynu przyniosło jedynie będący wyrazem marazmu chocholi taniec. Niewątpliwie dokonaniami wielkiego poprzednika inspirował się Mrożek, który również poddał społeczeństwo wnikliwej analizie.

Podobieństwa między „Weselem” a „Tangiem” widoczne są na wielu płaszczyznach. Już na początku w obu utworach dostrzec można konflikt, pewną niezgodę. O ile w wypadku dramatu Wyspiańskiego jest to uformowana na przestrzeni wieków opozycja między chłopstwem a inteligencją (dawną szlachtą), o tyle w „Tangu” odbiorca ma do czynienia z konfliktem pokoleń, który ukazany został w sposób dość przewrotny. Jednak w domu Eleonory i Stomila każda postać, co już zaznaczono, reprezentuje określoną grupę społeczną. A więc i tu uwidacznia się opozycja między inteligencją (Stomil, Artur, Eugeniusz) a „ludem” reprezentowanym przez Edka, człowieka niewiadomego pochodzenia, który bardzo swobodnie czuł się w domu Stomila i Eleonory (fascynację, jaką jego osobą przejawiają niektórzy bohaterowie, odczytywać można jako przewrotną wizję chłopomanii).

Bohaterowie „Wesela” świętują zaślubiny Pana Młodego (Lucjana Rydla) z Panną Młodą (Jadwigą Mikołajczykówną). W „Tangu” ślub ma się dopiero odbyć. W dramacie Wyspiańskiego tytułowe wydarzenie traktować można jako „połączenie się” inteligencji z chłopstwem. Z kolei dla Artura wypowiedzenie przysięgi przed ołtarzem jest szansą na przywrócenie normalności w domu, ożywienie starych zasad. Jednakże w żadnym z tych wypadków ślub nie staje momentem przełomowym. W starszym z utworów uniemożliwiają to bierność i dawne zatargi. W nowszym zaś zwycięża brutalna siła uosabiana przez Edka, który morduje Artura.

Bardzo ważną rolę w obu dziełach odgrywa motyw tańca. W „Weselu” Pan Młody tańczy w stroju chłopa (chociaż wywodzi się z inteligencji). Dla odmiany Edek, gdy porywa do tanga Eugeniusza, zakłada na siebie marynarkę Artura, niedoszłego pana młodego, przedstawiciela inteligencji. Samo tango „La Cumparsita”, w którym Edek prowadzi Eugeniusza, przywodzi na myśl chocholi taniec. W „Tangu” ta symboliczna scena wyraża bezsilność, marazm i bierność polskiej inteligencji, nierzadko przecież przyjmującej konformistyczną postawę.

„Wesele” i „Tango” są utworami, w których ważną rolę odgrywają te same motywy literackie (konflikt, ślub, taniec), a których sceny stają się miniaturową Polską. W obu dramatach ukazane zostały największe wady współczesnego autorom społeczeństwa (głównie w kontekście historycznym). Wizja Wyspiańskiego zdaje się być jednak bardziej optymistyczną niż ta roztoczona przez Mrożka. Złoty róg został co prawda zgubiony, ale chocholi taniec nie jest stanem ostatecznym - wciąż może zostać przerwany (idee wciąż są żywe, by je obudzić potrzebny jest sygnał, znak). Natomiast tango, w którym Edek prowadzi Eugeniusza, jest oznaką zwycięstwa. Pozostali bohaterowie (poza nieżyjącym Arturem) pokornie opuszczają scenę, jak gdyby w milczeniu godząc się na przejęcie władzy przez mężczyznę z wąsikiem.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Człowiek faustyczny – cechy charakterystyka...

CechyCzłowiek faustyczny to osoba której najważniejszymi cechami jest niezwykła wręcz ciekawość oraz chęć poznania. Osoba ta nie poprzestaje na poznaniu prawdy...

Barok jako epoka konceptualnego...

Gdy przyjrzymy się dziejom sztuki wyróżnić możemy dwie postawy artystów i odbiorców wobec twórczości. Oczywiście jest to pewne uproszenie ale...

Moje wymarzone miasto - opis

Moje wymarzone miasto jest bardzo nowoczesne. Wszystkie wieżowce zrobione są ze szkła a w mieście wiele jest dróg i mostów które ułatwiają komunikację....

Edward Munch Madonna - opis analiza...

Tak jak w przypadku „Krzyku” Edvard Munch namalował kilka wersji „Madonny”. Obrazy powstały w latach 1892-1895 a modelką była Dagna Przybyszewska...

Miłość w „Lalce” – różne...

Ogrom świata przedstawionego w „Lalce” Bolesława Prusa wypełnieją najróżniejsze uczucia. Nie brakuje tu zazdrości kierowanej pod adresem tych którym...

Opis bitwy pod Grunwaldem w „Krzyżakach”...

Bitwa pod Grunwaldem jedno z największych starć w historii średniowiecznej Europy w czasie którego zgodnie ze źródłami stanęły naprzeciwko siebie składająca...

Józef Chełmoński Czwórka - opis...

„Czwórka” to niezwykle dynamiczny obraz który został namalowany przez Józefa Chełmońskiego w 1881 roku. Opis Obraz przedstawia pędzący powóz...

Szewcy jako dramat awangardowy

Dramat awangardowy jest gatunkiem literackim który powstał w pierwszej połowie XX wieku. Jak wskazuje sama nazwa - rodzaj ten znacznie odróżniał się od klasycznej...

Scharakteryzuj filozoficzne i teologiczne...

Scharakteryzuj filozoficzne i teologiczne poglądy średniowiecza i określ jaki wpływ wywarły na kształt ówczesnej literaturyŚredniowiecze często bywa określane...