Unikalne i sprawdzone teksty

Konflikt pokoleń w „Tangu”

Jednym z najważniejszych motywów literackich obecnych w „Tangu” jest motyw konfliktu pokoleń. W swoim dramacie Sławomir Mrożek ukazuje to swoiste starcie dwóch generacji w sposób przewrotny, groteskowy, wręcz komiczny. Obserwacja antagonistycznej relacji Artura (pokolenie młode) z Eleonorą i Stomilem (pokolenie starsze) prowadzi jednak do gorzkiej refleksji.

Młodość od zawsze jest przeciwieństwem starości. Przedstawiciele generacji dopiero wchodzących na scenę życia nierzadko kwestionowali dokonania swych poprzedników. Romantycy buntowali się przeciwko kultowi nauki, szkiełku i oku mędrca. Pozytywiści z kolei pragnęli naprawiać świat w oparciu o naukę i kult rozumu, marginalizując przy tym znaczenie ludowych wierzeń i przekonań. To tylko niektóre z przykładów. Zgodnie z sinusoidą Krzyżanowskiego następujące po sobie epoki szczególnie mocno cenią odmienne wartości. Podobny porządek zaobserwować można w codziennym życiu, gdy spotykają się przedstawiciele różnych pokoleń.

Wizja konfliktu pokoleń, którą w „Tangu” przedstawił Sławomir Mrożek, odbiega nieco od typowych wyobrażeń na ten temat. Można bowiem przypuszczać, że oto młodzież z całą swoją energią witalną próbować będzie obalić porządek wzniesiony przez starsze pokolenia. Tymczasem rzeczywistość utworu jest rzeczywistością ukształtowaną przez bunt Eleonory i Stomila, w wyniku którego zniesione zostały wszelkie ograniczenia, a ludzie zyskali niczym nieograniczoną wolność. W obliczu takiego stanu rzeczy Artur przyznaje, że nie może zbuntować się przeciwko pokoleniu rodziców. Dlatego też główny bohater pragnie przywrócić dawne wartości i zasady.

Dwudziestopięcioletni Artur, student trzech fakultetów, podejmuje heroiczną próbę odmiany losu swych bliskich. Młodzieniec przyjmuje rolę przewodnika trzypokoleniowej rodziny, a początkowo jako narzędzie zmiany wyobraża sobie swój ślub z Alą. Kiedy jednak uświadamia sobie, że forma nie zmieni świata, postanawia posiłkować się ideą. Tą okazuje się śmierć służąca władzy. Zdaniem Artura tylko władza narodzić mogła się z chaosu, w którym pogrążony był dom jego i bliskich. Ostatecznie główny bohater nie może jednak narzucić rodzinie nowego systemu wartości. Ginie bowiem powalony potężnym ciosem Edka, przyszłego władcy.

Z kim nie zgadzał się Artur? Młodzieniec patrzył na świat zupełnie inaczej niż jego rodzice, dla których bezwzględna wolność była spełnieniem marzeń. Postępowi, swobodni i przezwyciężający kolejne ograniczenia Stomil i Eleonora nie budzili ani sympatii, ani zaufania młodzieńca. Zupełnie inaczej postrzegała ich Ala, którą wyraźnie fascynował brak jakichkolwiek reguł w domu głównego bohatera. Warto jednak zaznaczyć, że ta niczym nieograniczona wolność wcale nie stanowiła gwarancji szczęścia i spełnienia. Eleonora sama przyznała przecież, że obojętność Stomila wobec jej romansu z Edkiem sprawiała jej przykrość.

Jedynym sojusznikiem Artura okazał się wuj Eugeniusz, przedstawiciel najstarszego pokolenia. Obaj bohaterowie mieli podobne cele - pragnęli przezwyciężyć chaos wprowadzony przez generację Stomila i Eleonory. Eugeniusz jest jednak postacią o wiele bardziej pragmatyczną niż Artur. Starszy mężczyzna potrafił dostosować się do każdych warunków, priorytetowo dbając o własne bezpieczeństwo i korzyści. Dlatego po klęsce Artura nie zamierzał kontynuować buntu, lecz przyłączył się do Edka.

Konflikt pokoleń w „Tangu” jest konfliktem przewrotnym, groteskowym, a wynikające z niego sytuacje często mogą bawić widza (np. stylizująca się na nastolatkę Eugenia). Obraz życia w domu Stomila i Eleonory jest jednak przede wszystkim gorzkim przedstawieniem stanu, do jakiego prowadzą rozkład wartości i norm oraz stopniowe zanikanie więzi międzyludzkich. Powstałą w ten sposób pustkę zagospodarowuje Edek, a więc władca totalitarny, który swój autorytet zamierza budować na przemocy.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Obraz rewolucji w „Przedswiośniu”...

Stabilne i spokojne życie jakie państwo Barykowie wiedli w Baku zostało zakłócone przez wybuch I wojny światowej. Wcielenie pana Seweryna do armii było szczególnie...

Topos theatrum mundi we fraszce...

Jednym z motywów które zdobył sporą popularność w okresie renesansu było theatrum mundi (świata-teatru). Pojawia się on również w utworach Jana Kochanowskiego...

Napisz jak należy się zachowywać...

Uczęszczanie na lekcje to sprawa pozornie prosta. Wystarczy siedzieć spokojnie w ławce uważać odpowiadać na pytania nauczyciela. Ale przecież to nie takie łatwe! Przecież...

„Folwark zwierzęcy” – utopia...

„Folwark zwierzęcy” George’a Orwella w pewnym sensie można określić jako antyutopię. Wedle słownika terminów literackich zjawisko to odnosi się...

Charakterystyka porównawcza Balladyny...

Alina i Balladyna to siostry. Są jednak postaciami zupełnie odmiennymi – odróżniają się nie tylko pod względem charakteru ale także cechami zewnętrznymi....

Scharakteryzuj Prometeusza jako...

Prometeusz to tytan który w mitologii jest przedstawiony przede wszystkim jako stwórca człowieka. Z gliny i łez ulepił ludzkie ciało a wykradziony ogień niebieski...

Edmund – zdrajca czy ofiara?

Główny bohater utworu „Lew czarownica i stara szafa” – Edmund – to chłopiec jeden z czwórki rodzeństwa który do magicznej krainy...

Orientalizm w Sonetach krymskich

Zainteresowanie wschodem jego kulturą oraz sztuką było zjawiskiem charakterystycznym dla epoki romantyzmu. Orientalizm jako zjawisko występował w wielu utworach. Jego przejawy...

Przemiana Raskolnikowa – droga...

Najważniejszym problemem powieści Fiodora Dostojewskiego „Zbrodnia i kara” jest wewnętrzna metamorfoza głównego bohatera Rodiona Raskolnikowa. Ze skrajnego...