Unikalne i sprawdzone teksty

Najważniejsze problemy filozoficzne i moralne w „Zbrodni i karze”

W „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego pobrzmiewają różne koncepcje filozoficzne, zarówno epoki pozytywizmu, jak i całego dziedzictwa europejskiej myśli. Ujmując swoiste przesłanie powieści najbardziej ogólnie, można powiedzieć, że autor „Braci Karamazow” wyraźnie opowiada się za prymatem ducha nad materią. „Zbrodnia i kara” odwołuje się do konkretnej ideologii, a mianowicie do myśli chrześcijańskiej.

Tym, co stanowi ostateczną instancję oceny postępowania bohaterów jest chrześcijański system etyczny. Najwyżej cenioną wartość stanowi miłość rozumiana nie tyle jako eros, ale jako agape (caritas), czyli miłosierdzie. Wcieleniem miłości miłosiernej jest oczywiście Sonia Marmieładowa, która poświęca się dla swojej rodziny, a następnie dla Raskolnikowa, udając się za nim na syberyjską katorgę. Miłość u Dostojewskiego stanowi siłę zdolną odkupić świat, przełamującą wszystkie bariery i oczyszczającą z wszelkich win. Stanowi ona odbicie doskonałej miłości Chrystusa i jego mesjańskiej ofiary.

Z kolei ideologie ateistyczne i nihilistyczne zostają w powieści zdyskredytowane. Raskolnikow jest przekonany, że może sam tworzyć własny system wartości i postępować według niego, nie kalając się piętnem winy. Okazuje się jednak, że wartości mają charakter uniwersalny, a nie subiektywny. W tle pobrzmiewają idee filozofii Immanuela Kanta („niebo gwiaździste nade mną, a prawo moralne we mnie”).

W dziedzinie moralności powieść zdaje się najbardziej dyskutować jednak z filozofią Fryderyka Nietzschego, zwłaszcza nihilizmem i koncepcją nadczłowieka. Raskolnikow dokonuje bowiem zbrodni na lichwiarce i jej siostrze, ponieważ chce się przekonać, czy jest jednostką wybitną, o szczególnych prawach.

Przemyślenia głównego bohatera odnoszą się również do filozofii historii. Rodion uważa, że dzieje toczą się wedle określonych prawideł i że dzięki wyjątkowym jednostkom dokonuje się dziejowy postęp. Dostojewski nawiązuje zatem do historiozofii Georga Wilhelma Hegla. To on był bowiem autorem koncepcji historycznego postępu i dialektyki.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Czy Tezeusz to bohater bez skazy?

Odpowiedź na pytanie czy Tezeusz jest bohaterem bez skazy nie jest odpowiedzią łatwą. Odbiorca mitu widzi obraz człowieka którego po śmierci czczą rzesz ludzi....

Obyczaje rycerskie w „Krzyżakach”...

Pisząc „Krzyżaków” Henryk Sienkiewicz posiłkował się wieloma opracowaniami i tekstami źródłowymi. Jego celem było jak najwierniejsze oddanie...

Jeden dzień potrafi zmienić całe...

Wiele osób narzeka na to że w ich życiu nic się nie zmienia. „Nuda nuda nuda” powtarzają ze smutkiem. Dodają że często nie widzą żadnej różnicy...

Postacie fantastyczne i ich funkcja...

Pojawienie się postaci fantastycznych w utworach pełniło różnorodne funkcje. Przede wszystkim ich obecność widoczna była już w mitologii. Postacie fantastyczne...

Jakie cechy rycerskie mogą być...

Historycy różne daty uznają za symboliczny koniec średniowiecza. Niektórzy mówią o wyprawie Kolumba inni o upadku Konstantynopola wreszcie niektórzy...

Różewicz jako poeta niepokoju...

Tadeusz Różewicz urodził się w 1921 roku i jest to data niezwykle istotna dla zrozumienia jego twórczości. W końcu młodość autora przypadła na czasy II...

Napisz list do jedynej i najmilszej...

Jedyna i najmilsza! Czy pamiętasz jeszcze nasz pobyt w Tomaszowie? Wspólnie spędzane chwile minuty które zdawały się upływać za szybko. Dziś przed oczami...

Dlaczego nigdy nie zapomnę Nemeczka?...

W wielu książkach pojawiają się dzielni bohaterowie którzy gotowi są do niezwykłych czynów. Nie każdy jednak jest takim bohaterem jakim moim zdaniem był...

Opis sadu latem

Sad latem najpiękniej wygląda o poranku gdy wszystko pokryte jest zimną rosą. Stare pnące się wysoko w górę drzewa rozpościerają rozłożyste gałęzie i wyciągają...