Unikalne i sprawdzone teksty

Raskolnikow i koncepcja podziału społeczeństwa

Rodion Raskolnikow, główny bohater powieści Fiodora Dostojewskiego „Zbrodnia i kara”, to młody student, który w imię wymyślonej przez siebie idei dokonuje zbrodni – morduje starą lichwiarkę i jej siostrę. Czyni to, ponieważ pragnie uzyskać odpowiedź na nurtujące go pytanie: „czy jestem drżącą kreaturą, czy też mam prawo?”. Innymi słowy, Raskolnikow chce się przekonać, do jakiej grupy ludzi należy. Jaką zatem koncepcję podziału społeczeństwa konstruuje główny bohater?

Raskolnikow jest przekonany, że ludzie dzielą się na dwie kategorie. Pierwszą z nich stanowią osoby zwyczajne, do których Rodion odnosi się z pogardą i lekceważeniem, nazywając ich „nawozem” historii. Według młodego studenta, są to jednostki bez znaczenia, niejako niewolnicy, których jedynym zadaniem jest dbałość o przetrwanie gatunku. Drugą grupę stanowią natomiast jednostki wybitne. Są one powołanie do wielkich czynów, czyli do dokonywania dziejowego i cywilizacyjnego postępu.

Co więcej, Raskolnikow uważa, że owym jednostkom wybitnym przysługują wyjątkowe przywileje. Ludzie ci są mianowicie niejako wyjęci spod prawa, w imię idei postępu mogą zatem dokonywać nawet masowych zbrodni. Ich celem jest pchanie świata naprzód, dlatego w przeciwieństwie do innych nie podlegają klasycznej ocenie moralnej. Doskonałym wcieleniem tego typu jednostki był, według Raskolnikowa, Napoleon. Jednak wśród przykładów wybitnych ludzi postępu wymienia on również Izaaka Newtona czy Johannesa Keplera.

Sam Raskolnikow, dokonując zbrodni, pragnie określić własną przynależność do którejś z tych dwóch grup ludzi. Okazuje się jednak, że Raskolnikow źle stawia problem. Nie jest ani wybitną jednostką, dokonującą historycznego postępu, ani „nawozem” dziejów. Wbrew teoretycznym spekulacjom Rodion przekonuje się, że posiada sumienie i że każde ludzkie życie jest tyle samo warte. Zbrodnia zaś musi zostać odpokutowana. Dostojewski wyraźnie wskazuje niebezpieczeństwa wszelkich ideologii, które roszczą sobie prawo do ingerowania w najświętszą wartość życia i przestrzega, że każda idea traci na wartości, jeśli w jej wynikiem jest ludzka krzywda.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Literackie portrety rodziny –...

Rodzina jest istotną wartością dla polskiego społeczeństwa. W ciągu zaborów i okupacji jakich nie brakowało w czasie naszej najnowszej historii to właśnie grono...

Frida Kahlo Dwie Fridy – opis...

Frida Kahlo była jedną z najbardziej barwnych i interesujących postaci dwudziestowiecznego malarstwa. Jej twórczość często określana jest jako połączenie realizmu...

Edmund – zdrajca czy ofiara?

Główny bohater utworu „Lew czarownica i stara szafa” – Edmund – to chłopiec jeden z czwórki rodzeństwa który do magicznej krainy...

Trudna sztuka dorastania bohaterów...

Oświecenie przykładało szczególną wagę do mądrości i spokojnej „zimnej” obserwacji rzeczywistości. Romantyzm stanął niejako w kontrze do tych postulatów....

Utylitaryzm – definicja przedstawiciele...

Definicja To koncepcja której nazwa oznacza użyteczność. Powstała w XVIII wieku w Anglii. Filozofia która mierzyła uczynki miarą użyteczności była popularna...

Czy życie bez tajemnic byłoby...

Każdy człowiek posiada swoje sekrety tajemnice których nie chce wyjawić. Wydaje się to być zupełnie naturalnym. Moim zdaniem życie bez tajemnic byłoby uboższe....

Motyw Boga i wiary w literaturze...

Od stuleci człowiek zmagał się z problemami metafizycznymi. Kwestia istnienia Boga powinności człowieka wobec Stwórcy oraz teologiczne rozważania zajmowały najtęższe...

„Mały Książę” – baśń...

„Mały Książę” to utwór pod względem gatunkowym sytuujący się na pograniczu baśni i powiastki filozoficznej. Do cech typowo baśniowych należy zaliczyć...

Opis owocu

Owoce to ważna część diety. Zawierają mnóstwo witamin mikroelementów i są najzwyczajniej w świecie bardzo smaczne! Spośród wszystkich owoców...