Unikalne i sprawdzone teksty

Motywy mitologiczne w literaturze i sztuce

Mitologia była czymś, co w czasach starożytności i średniowiecza (w przypadku terenów pogańskich) porządkowało ludziom obraz świata. Nie wszyscy oczywiście uznawali ją za źródło nieomylnej prawdy– w antycznych religiach nie było odpowiednika katolickich dogmatów, rzeczy nie podlegających dyskusji. Co więcej, wielu starożytnych filozofów oburzało się na mity, uznając, że to niegodne, by przedstawiać bogów w ten sposób. Jak można – pytali – ukazywać Zeusa, jako kobieciarza? Skoro potępia się pewne wady u ludzi, to nie należy przypisywać ich bogom. Jednak głosy tych sceptyków nie przeszkadzały ludziom cieszyć się sztuką i literaturą opowiadającą o bardziej i mniej chwalebnych czynach bogów i herosów. Może właśnie dlatego, że ich postępowanie było tak skomplikowane, a charaktery tak barwne, mitologia pozostała inspiracją dla sztuki nawet wtedy, gdy pogaństwo zostało zastąpione przez religię wyznawców Chrystusa.

W „Boskiej Komedii” Dante obficie korzysta z motywów mitologicznych. Jednym ze strażników piekła jest przykładowo Cerber. Dante i Wergiliusz natykają się również na Arachne, kobietę-pająka. Do owego wątku mitologii greckiej odniósł się również Gustav Dore, autor jednej z najsłynniejszych kolekcji ilustracji do „Boskiej Komedii”. Na klimatycznej grafice widzimy podróżujących przez piekło poetów, obserwujących Arachne, wijącą się w mieszaninie bólu i ekstazy. Mitologia często otwierała pola do różnorodnych interpretacji – klątwa mogła być uznana za łaskę i na odwrót.

Dante połączył starożytne podania z wizją świata średniowiecznego chrześcijaństwa. Z kolei współczesny pisarz fantasty, Neil Gaiman, osadził pogańskich bogów we współczesnych Stanach Zjednoczonych. „Amerykańscy bogowie” opowiadają o dawnych władcach świata, którzy pozbawieni wyznawców, stracili moc. Teraz przypominają oni starców, wspominających dobre czasy. Żebrzą o odrobinę ludzkiego podziwu, próbują sił, jako gwiazdy estrady, biznesmeni, nawet jako prostytutki (bogini Isztar, którą w starożytności czczono przy pomocy tak zwanej „sakralnej prostytucji”). Gaiman wykorzystuje motywy mitologiczne, by wywołać nastrój melancholii – cóż może być trwałego w świecie, w którym nawet bogowie zostali strąceni z Olimpu? Ale autorowi chodzi również o satyrę na współczesną Amerykę, pogubioną wśród apokaliptycznych sekt, wyznawców New Age i dziwnych kultów. Gaiman skłania Amerykanów do zastanowienia się nad tym, czy w sprawach duchowych nie idą na łatwiznę i czy nie uznają kwestii metafizycznych za kolejny produkt, który można kupić w supermarkecie razem z mrożoną pizzą i kawą rozpuszczalną.

Motywy mitologiczne były i są wykorzystywane w literaturze. Twórcy chętnie sięgają do wątków znanych wszystkim, by wyciągnąć z nich nową treść. Dante przywoływał barwne postacie mitologiczne, by tym większe wrażenie wywierała jego wizja chrześcijańskich zaświatów. Z kolei Neil Gaiman odwoływał się do starożytnych bogów, by zadać kilka istotnych pytań o kondycję współczesnego świata. Pewne pozostaje jedno – wątki mitologiczne będą jeszcze długo wykorzystywane w literaturze i sztuce.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Czy warto poświęcić życie dla...

Odpowiedź na pytanie czy warto poświęcić życie na idei nie jest odpowiedzią prostą. Pytanie to najczęściej rozpatrywane jest w kontekście ważnych wydarzeń historycznych...

Oceń postępowanie panny Minchin...

Panna Minchin była właścicielką pensji do której udała się Sara. Była to osoba której postępowanie mogę ocenić jako złe. Na początku jednak wydawało...

Tydzień z życia gimnazjalisty...

Uczniowie często powtarzają że w czasie roku szkolnego dni dłużą się niemiłosiernie. Wstajemy rano śniadanie autobus lekcje lekcje lekcje dom obiad zadanie domowe. Bądźmy...

Opis pozytywnych przeżyć wewnętrznych...

Myślałem że ta środa będzie zwyczajnym dniem. Nic nie zapowiadało że przeżyję wspaniałą przygodę! Lekcje skończyłem jak zawsze o godzinie dwunastej. Byłem trochę...

Różewicz jako poeta niepokoju...

Tadeusz Różewicz urodził się w 1921 roku i jest to data niezwykle istotna dla zrozumienia jego twórczości. W końcu młodość autora przypadła na czasy II...

Obraz rewolucji w „Przedswiośniu”...

Stabilne i spokojne życie jakie państwo Barykowie wiedli w Baku zostało zakłócone przez wybuch I wojny światowej. Wcielenie pana Seweryna do armii było szczególnie...

Rozstrzelanie powstańców madryckich...

„Rozstrzelanie powstańców madryckich” to obraz którego autorem był Francisco Goya. Obraz namalowany został sześć lat po tym jak przedstawione wydarzenie...

Horacjański ideał życia

W okresie starożytności rozwinęły się dwie popularne koncepcje filozoficzne: epikureizm i stoicyzm. Epikureizm wywodził się ze szkoły Epikura który wierzył że...

Czy warto chodzić do szkoły?

Szkoła często jest dla uczniów męcząca. Musimy wstawać rano pędzić na zajęcia i spędzać kilka godzin w budynku. Patrzymy przez okno na piękną pogodę na zewnątrz...