Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw Boga i wiary w literaturze i sztuce | wypracowanie

Od stuleci człowiek zmagał się z problemami metafizycznymi. Kwestia istnienia Boga, powinności człowieka wobec Stwórcy oraz teologiczne rozważania zajmowały najtęższe umysły wielu epok. Również artyści nie pozostawali w tyle na tym polu.

W literaturze polskiej motyw Boga pojawia się choćby w „Krzyżakach” Henryka Sienkiewicza. Zmagania Polski z Zakonem Krzyżackim rozpatrujemy zazwyczaj na płaszczyźnie narodowej, jako bój Słowian z Niemcami. A przecież nasi przeciwnicy spod Grunwaldu byli mnichami! Podjęcie tego tematu pozwala Sienkiewiczowi snuć rozważania nad złożoną naturą ludzkiej religijności. W końcu Chrystus głosił pokój i miłosierdzie, zaś Krzyżacy byli zakonem rycerskim i nawracali przemocą. Wielka powieść naszego noblisty ukazuje, jak najwspanialsze idee mogą się przeobrazić w swoje przeciwieństwo, jak miłość wyradza się w nienawiść, a służba bliźnim w pragnienie władzy nad nimi. Sienkiewicz jednak nie upraszcza, nie przedstawia czarno-białego świata. Zła dokonują nie tylko Niemcy – również Polak, Jurand ze Spychowa, kieruje się w życiu nienawiścią. Dopiero jako ślepy i okaleczony pojmuje wartość miłosierdzia. Daruje życie swojemu oprawcy, Zygfrydowi de Loewe. Ów okrutny zakonnik pojmuje wówczas rozmiar podłości, jaka stała się jego udziałem. Nie potrafi poradzić sobie z wyrzutami sumienia i odbiera sobie życie. I Jurand i Zygfryd są osobami zagubionymi. Jurand potrafi jednak znaleźć drogę do odkupienia swojego zła – mnich zaś nie umie dotrzeć do Boga. Jednak w obu tych postaciach widać ostateczne zrozumie prawdy, że zemsta nie może kierować naszymi czynami, że jest ponad nami Stwórca, który odrzuca nienawiść.

Bóg jest pozornie nieobecny na rycinie Albrerchta Durera „Rycerz, śmierć i diabeł”. Widzimy tam tytułowego rycerza na koniu, zapewne powracającego z pola bitwy. Obok niego stoi śmierć z klepsydrą, a z tyłu konia czai się diabeł, straszący zdeformowanym, zwierzęcym obliczem. Nieobecność Boga to tylko pozór – jego postać jest bowiem najważniejsza w tym tej kompozycji. Na Stwórcę powinien być bowiem ukierunkowany wzrok człowieka. Jednak świat kusi swoimi urokami i zachęca do złego (diabeł), a czas naszego bytowania na ziemi jest krótki (śmierć i klepsydra). Każdy z nas jest rycerzem, walczącym o zbawienie. W danej chwili możemy Boga nie widzieć, jak nie widzi go w swoim pobliżu wojownik na rycinie. Jednak kiedy zdecydujemy się odrzucić moralność, czeka nas zagłada, której nie powstrzyma najsilniejsza zbroja.

Bóg pojawiał się przez wieki w twórczości artystów. Nie zawsze ukazywany był bezpośrednio – często wystarczyło twórcom przedstawienie tragicznych konsekwencj życia bez myśli o sprawach wyższych. Kiedy zapominamy o prawdach religijnych i moralnych, takich jak miłosierdzie i litość, możemy przeobrazić się w dzikie bestie.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Zbrodnia bez kary. Rozwiń temat...

Kwestie zbrodni i następującej po niej kary zajmowały ludzkości od tysiącleci. Najwięksi artyści i filozofowie zastanawiali się czy zło może ujść bezkarnie i jak...

Obraz Petersburga w „Zbrodni i...

Petersburg to jedna z najpiękniejszych metropolii na świecie. Miasto wzniesione w XVIII wieku przez dynastię Romanowów miało pokazywać europejskie oblicze Rosji....

Testament mój – interpretacja...

Wiersz zatytułowany „Testament mój” napisał Juliusz Słowacki na przełomie lat 1839 - 1840 będąc w tym czasie w Paryżu. Dzieło odbija nastrój...

Wybrane pary małżeńskie w literaturze....

Pisarze i poeci od tysiącleci sławią miłość – miłość nieszczęśliwą tragiczną lub też miłość spełnioną. Opis tej ostatniej zazwyczaj kończy się w chwili...

Narrator i narracja w „Innym świecie”...

W „Innym świecie” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego występuje narracja pierwszoosobowa. Narratorem jest Gustaw porte parole autora postać której autor wyraźnie...

„Ludzie bezdomni” jako powieść...

Powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” umiejscowić należy między dwiema epokami. Z jednej strony dzieło mocno czerpie z tradycji pozytywistycznej z...

Praca w „Innym świecie” –...

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego przedstawia niezwykle przejmujący obraz sowieckich łagrów. Do tych syberyjskich obozów pracy w czasach...

Portrety XVIII-wiecznych Polaków...

XVIII wiek przyniósł Polsce wielkie zmiany – stworzono Komisję Edukacji Narodowej uchwalono pierwszą w Europie konstytucję. To wszystko nie byłoby jednak możliwe...

Obraz szlachty w wierszu „Zbytki...

Poeci od wieków wypominali swoim rodakom wady i przywary. Satyra była środkiem który miał na celu poprawę obyczajów i sytuacji politycznej zmotywowanie...