Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw domu i rodziny w literaturze i sztuce | wypracowanie

Dom i rodzina zajmują istotne miejsce w życiu każdego człowieka. Paradoksalnie, ma to miejsce nawet w przypadku osób, które ich nie posiadają – w końcu tęsknota za nimi stanowi istotne uczucie. Literatura nie pozostaje oczywiście głucha na odczucia ludzi. Na kartach książek często pojawia się wątek rodziny.

W polskiej literaturze najsłynniejszą jest bodaj rodzina Sopliców z „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Największy z naszych poetów na kartach swego poematu portretuje sarmacką familię ze wszystkimi jej zaletami i wadami. Bo przecież, mimo pozorów sielanki, „Pan Tadeusz” przedstawia opowieść niepozbawioną wielkiego okrucieństwa, a także zwykłych podłości. Jacek Soplica jest w końcu mordercą – dopuszcza się zbrodni na Stolniku Horeszce. Jackiem powoduje gniew na szlachcica, który odmówił mu ręki córki. Młodego wówczas Soplicę nie obchodzi, że śmierć Horeszki przyniesie korzyści moskiewskim najeźdźcom – interesował go tylko osobisty uraz. Jacek Soplica jawi nam się wówczas jako typowy sarmacki warchoł, skupiony na prywacie. Jednak po dopuszczeniu się zbrodni, zostaje on dopadnięty przez wyrzuty sumienia. Pragnie zadośćuczynić za swoje czyny i jako ksiądz Robak wdaję się w działalność niepodległościową. Syna Tadeusza oddaje pod opiekę swojego brata, Sędziego. Co interesujące, odbywając pokutę, Soplica nie zapomina o rodzinnych interesach – zamierza wyswatać Tadeusza z Zosią, potomkinią zamordowanego Horeszki. Widać więc, że Soplica to jednak sarmata z krwi i kości – poświęcając się dla narodowych ideałów, ma też na oku zupełnie wymierne korzyści swoich potomków.

Można więc powiedzieć, że rodzina Sopliców, której głową jest Jacek, to typowa szlachecka familia. Gotowi są do poświęceń dla sprawy (w końcu Tadeusz też wstępuje do wojska), ale dbają również o prywatne korzyści. Skłonni są do wybuchów gniewu, ale dla swoich bliskich mogą wiele uczynić. Rodzina pozostaje centrum ich świata i zazwyczaj z jej punktu widzenia oceniają różne wydarzenia.

Z kolei niewątpliwymi idealistami są członkowie rodziny „Zośki” (Tadeusza Zawadzkiego) z „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego. Matka chłopaka to działaczka społeczna, która poślubia profesora i poświęca się rodzinie. Relacje między rodzicami, a ich dziećmi są ciepłe i bliskie. Prowadzą oni długie, otwarte rozmowy i radzą się wzajemnie. Dom „Zośki” emanuje takim ciepłem, że znajomi chętnie się doń schodzą i spędzają tam długie godziny. Ta sielanka zostaje przerwana przez wybuch wojny. Okazuje się jednak, że taki pełen miłości dom to w chwilach próby kuźnia bohaterów narodowych.

W literaturze często portretuje się rodziny. W polskich książkach do najciekawszych familii należą Soplicowie z „Pana Tadusza” i rodzina „Zośki” z „Kamieni na szaniec”. Pierwsza z nich to typowi sarmaci, pełni wad, ale i zalet. Druga zaś to rodzina niemal idealna – jej członkowie muszą jednak zmagać się z trudnymi czasami. Dzięki miłości, jaka między nimi panuje, nie uginają się przed niemieckim terrorem, chociaż wymaga to również ofiary z własnego życia. W sztukach plastycznych obraz rodziny jest zazwyczaj mniej skomplikowany –malarze podkreślają jednak jej znaczenie, przez ukazywanie członków familii zebranych razem i zgodnie wokół głowy rodu (np. portret rodziny Ferdynanda VII, pędzla Francisco Goi).

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Prometeusz skowany Peter Paul Rubens...

„Prometeusz skowany” to przedstawienie mitologicznej sceny które zostało dokonane przez Rubensa. Opis Obraz przedstawia mężczyznę który przykuty...

Za co warto kochać życie?

Chociaż życie nie szczędzi nam smutnych chwil porażek i rozczarowań to jednak warto skupić się w nim przede wszystkim na tym co warto kochać. Przecież obok wszystkiego...

Sokół jako nowela – opracowanie....

„Dekameron” Giovanniego Boccaccia uważany jest za jedno z najważniejszych i najbardziej inspirujących dzieł doby renesansu. Wyrafinowana kompozycja bogata i zróżnicowana...

Apoteoza wojny poświęcona wszystkim...

Wasilij Wierieszczagin był wybitnym rosyjskim malarzem reprezentantem naturalizmu w sztukach plastycznych. Kojarzony jest on głównie ze scenami batalistycznymi oraz...

Czy w komediach Moliera można dostrzec...

Molier zapewne jeden z najważniejszych komediopisarzy w historii literatury tworzył w okresie uznawanym za czasy baroku. Mimo to rzadko przypisuje się go do owej epoki i można...

Behawioryzm – charakterystyka...

Behawioryzm to nurt psychologii popularny w pierwszej połowie XX wieku. Zwolennicy behawioryzmu krytykowali wcześniejszą psychologię i psychoanalizę jako coś nienaukowego....

Rusyfikacja w „Syzyfowych pracach”...

Rusyfikacja należy do kluczowych tematów powieści Stefana Żeromskiego „Syzyfowe prace”. Dzieło owo wydane po raz pierwszy w 1897 roku oparte jest w dużej...

Andrzej Kmicic jako bohater romantyczny...

Romantyzm był epoką literacką która wykształciła specyficzny i bardzo wyrazisty rodzaj bohatera literackiego. W swoich dziełach twórcy tego okresu ukazywali...

Powieść polifoniczna – definicja...

Definicja i wyznaczniki Powieść polifoniczna to specyficzny rodzaj powieści której nazwa nawiązuje do samego zjawiska polifonii. W przeciwieństwie do monofonii nie...