Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw labiryntu w literaturze i sztuce | wypracowanie

Labirynt to jeden z najpopularniejszych motywów w sztuce i literaturze. Przewija się on od starożytności aż do dzieł współczesnych twórców. Ma on głębokie znaczenie filozoficzne.

Najważniejszym bodaj obraz labiryntu, utrwalony na niezliczonych dziełach malarskich, to kreteńskie korytarze, wśród których zamknięty był mityczny Minotaur. Wzniesione przez Dedala więzienie skrywało bestię, pół człowieka, pół byka. Do czasu, aż został zgładzony przez Tezeusza, Minotaur domagał się ofiar z ludzi. W tej wizji labirynt skrywa przedwieczną grozę, potężne, utajone zło, które żąda ludzkiej krwi. Jednak labirynt stanowi również wyzwanie, którego trzeba się podjąć, by zdobyć sławę i mądrość.

W sztuce średniowiecznej wielokrotnie ukazywano życie człowieka, jako labirynt. Jego centrum była metaforyczna Jerozolima – miasto Chrystusa – do którego należało zmierzać, by zaznać wielkiego szczęście. Jednak pokusy tego świata odciągają człowieka od Boga, są owymi ślepymi korytarzami, w których można się zgubić.

Mniej oczywistą wizję labiryntu oferuje czytelnikowi nowsza literatura. Rozwój miast w XIX i XX wieku sprawił, że zaczęły one kojarzyć się z korytarzami, w których błąkał się Tezeusz. Fabryki, napędzane potężnymi, nieludzkimi maszynami parowymi, dzielnice biedoty skrywające nieludzką nędzę – to wszystko krajobrazy znajome mieszkańcom metropolii, które rozwinęły się po rewolucji przemysłowej. Zło, na jakie trafić może zbłąkany wędrowiec, nie ma jednak postaci fantastycznej bestii – jest nim natomiast cierpienie ludzi zgniatanych przez bezosobowe miasto. Doktor Tomasz Judym, bohater „Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego, wędruje przez Warszawę i zagłębia się w kolejne kręgi industrialnego piekła. Zwiedza mieszkania proletariatu na ulicy Krochmalnej oraz stalownię, kojarzącą się z wizjami Dantego. Przestrzeń miasta z przełomu XIX i XX wieku jest człowiekowi równie obca, jak labirynt Minotaura.

Wreszcie interesującą wizję omawianego motywu przedstawił Guillermo del Toro w filmie „Labirynt fauna”. Bohaterka trafia na ślady drogi do fantastycznego świata. Na jej drodze stają jednak niezwykłe i niebezpieczne stworzenia. Wydaje się, że del Toro interpretuje motyw labiryntu w sposób klasyczny – jako owego miejsca skrywającego przedwieczne zło. Tak jednak nie jest – w przewrotnym podsumowaniu widz otrzymuje sugestię, że to nasz świat jest groźnym labiryntem. Magiczne bestie nie są w gruncie rzeczy złe – zło żyje natomiast w ludziach. Każdy z nas jest potencjalnym Minotaurem.

Motyw labiryntu w sztuce służy różnym celom. Przypomina człowiekowi o skomplikowaniu świata – o źle, które jest obok nas i tym, które odnaleźć można w naszych sercach.

 

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Zbrodnia bez kary. Rozwiń temat...

Kwestie zbrodni i następującej po niej kary zajmowały ludzkości od tysiącleci. Najwięksi artyści i filozofowie zastanawiali się czy zło może ujść bezkarnie i jak...

Obraz Petersburga w „Zbrodni i...

Petersburg to jedna z najpiękniejszych metropolii na świecie. Miasto wzniesione w XVIII wieku przez dynastię Romanowów miało pokazywać europejskie oblicze Rosji....

Testament mój – interpretacja...

Wiersz zatytułowany „Testament mój” napisał Juliusz Słowacki na przełomie lat 1839 - 1840 będąc w tym czasie w Paryżu. Dzieło odbija nastrój...

Wybrane pary małżeńskie w literaturze....

Pisarze i poeci od tysiącleci sławią miłość – miłość nieszczęśliwą tragiczną lub też miłość spełnioną. Opis tej ostatniej zazwyczaj kończy się w chwili...

Narrator i narracja w „Innym świecie”...

W „Innym świecie” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego występuje narracja pierwszoosobowa. Narratorem jest Gustaw porte parole autora postać której autor wyraźnie...

„Ludzie bezdomni” jako powieść...

Powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” umiejscowić należy między dwiema epokami. Z jednej strony dzieło mocno czerpie z tradycji pozytywistycznej z...

Praca w „Innym świecie” –...

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego przedstawia niezwykle przejmujący obraz sowieckich łagrów. Do tych syberyjskich obozów pracy w czasach...

Portrety XVIII-wiecznych Polaków...

XVIII wiek przyniósł Polsce wielkie zmiany – stworzono Komisję Edukacji Narodowej uchwalono pierwszą w Europie konstytucję. To wszystko nie byłoby jednak możliwe...

Obraz szlachty w wierszu „Zbytki...

Poeci od wieków wypominali swoim rodakom wady i przywary. Satyra była środkiem który miał na celu poprawę obyczajów i sytuacji politycznej zmotywowanie...