Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw marzycieli w literaturze i sztuce | wypracowanie

Marzyciel to postać bardzo dwuznaczna. Dzisiaj nie wydaje się być w cenie. W końcu nasza epoka, jak mało która, ceni konkretne osiągnięcia. Najlepiej, żeby osiągniecia owe były od razu przeliczone na pieniądze – wszystko ma przypominać biznesplan. Tymczasem marzyciel to ktoś, kto próbuje oderwać się od codzienności, rozważa abstrakcyjne idee i niepraktyczne często pomysły. Goni za uczuciami zamiast za szybkim sukcesem. Ale tutaj napotykamy się na pewien paradoks – bo to owi marzyciele odkrywają prawa naukowe, tworzą nowe technologie. Bez nich, zapatrzonych w swoje myśli, postęp byłyby dużo wolniejszy. Jacy więc są marzyciele? Zastanówmy się nad odpowiedzią na to pytanie i poszukajmy sugestii w literaturze i sztuce.

Motyw marzyciela pojawił się na szerszą skalę w twórczości w XIX wieku. Jego popularność związana była z okresem romantyzmu. Człowiek owej epoki – a przynajmniej taki człowiek, na jakiego pozowali ówcześni artyści – kontemplował dziedzictwo średniowiecza, stare zamki i ruiny. Tęsknił do świata minionego i niechętnie obcował ze światem obecnym. Z drugiej wszakże strony, nie wahał się ryzykować życia dla ideałów, gdy ujrzał je w polityce (np. udawał się do walczącej o wolność Grecji, jak lord Byron). Zapewne taką figurę uwiecznił Caspar David Friedrich na obrazie „Marzyciel”. Widzimy tam młodzieńca, siedzącego wśród średniowiecznych ruin, zagubionych w lesie. Młodzieniec ów rozmyśla – nie wiemy, czy o przeszłości, której śladem są owe ruiny, czy o którymś z narodów, walczących o wolność. Nad tą sceną unosi się klimat melancholii.

Podobną figurą jest Ignacy Rzecki z „Lalki” Bolesława Prusa. Stary subiekt na pierwszy rzut oka nie kojarzy się z dobrze ubranym młodzieńcem z obrazu Friedricha. Rzecki jest raczej śmieszny w swoim anachronicznym przywiązaniu do potomków Napoleona, w których upatruje nadziei na odrodzenie Europy. Rozbawienie (politowanie? współczucie?) budzi także to, że ów idealista, marzący o wielkich sprawach, walczący w Wiośnie Ludów na Węgrzech, nie jest w stanie poukładać swojego życia osobistego, założyć rodziny. Również Rzecki jest oderwany od swoich czasów, nie takie cnoty są w cenie w drugiej połowie XIX wieku.

Innym rodzajem marzyciela jest profesor Geist. Został odrzucony przez swoich współpracowników z powodu swojej obsesji. Marzy on mianowicie o wynalezieniu metalu lżejszego od powietrza. Geist wydaje się podzielać z Rzeckim owo oderwanie od świata i anachroniczność. Ale to tylko pozory – bowiem to tacy ludzie, jak ów profesor, tworzą wynalazki, które popychają ludzkość do przodu. Niejednokrotnie wielkie odkrycie wymaga ciężkiej pracy całego życia, w znoju i nędzy. Tylko prawdziwy marzyciel, nieustannie śniący o swoich ideach, potrafi znosić taki ciężar i doprowadzić zamierzone dzieło do końca.

Sztuka nie daje nam jasnej odpowiedzi na pytanie, czy marzyciele są potrzebni. Różni autorzy zgodnie podkreślają ich oderwanie od codziennych spraw i swojej epoki. Jednak owo oderwanie od epoki może być pierwszym krokiem do przekroczenia jej ograniczeń. Nigdy nie wiemy, czy marzyciel jest nieszkodliwym fantastą, czy też zwiastunem nowych czasów.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Omów różne rodzaje bezdomności...

Powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” uchodzi za jedno z najbardziej przejmujących dzieł literackich z przełomu XIX i XX wieku. Sam tytuł sugeruje...

Dzieje Ignacego Rzeckiego

Ignacy Rzecki jest jednym z pierwszoplanowych bohaterów „Lalki” Bolesława Prusa. Podobnie jak protagonista dzieła - Stanisław Wokulski - postać ta odznacza...

Pierwszy dzień w szkole – opis

Pierwszy dzień w szkole zawsze jest dla ucznia wydarzeniem stresującym. W końcu wracamy po długich wakacjach w czasie których przywykliśmy do błogiego lenistwa późnego...

Epikureizm i stoicyzm – scharakteryzuj...

Epikureizm oraz stoicyzm to kierunki filozoficzne które powstały w czasach starożytnych. Pierwszy z nich w swoich założeniach odwoływał się do ludzkiego powołania...

Wassily Kandinsky Kompozycja VII...

„Kompozycja VII” Wassila Kandinsky’ego wydawać się może dziełem pełnym chaosu i nieuporządkowania. Widz który nie zna korzeni dzieła wyrobić...

Czym była apokalipsa spełniona?

Wiek XIX przyniósł ludzkości niesamowity rozwój cywilizacyjny (w porównaniu z poprzednimi epokami). Ludziom wydawało się że przed nimi już tylko dalszy...

Jan Matejko Konstytucja 3 maja –...

Na utrzymanym w akademickiej stylistyce obrazie „Konstytucja 3 maja” Jana Matejki rozpoznajemy twarze wielu historycznych postaci oświeceniowej Polski: króla...

Obraz szlachty w wierszu „Zbytki...

Poeci od wieków wypominali swoim rodakom wady i przywary. Satyra była środkiem który miał na celu poprawę obyczajów i sytuacji politycznej zmotywowanie...

Romantyczność jako ballada programowa...

Ballada to gatunek który był niezwykle popularnym w okresie romantyzmu. Posiadający zarówno cechy liryki epiki jak i dramatu dawał on szerokie pole do manifestacji...