Unikalne i sprawdzone teksty

Moralność pani Dulskiej – opracowanie, interpretacja, bohaterowie

Geneza i interpretacja, czas i miejsce akcji

„Moralność pani Dulskiej” to dramat kontrowersyjnej w swoim czasie pisarki i aktorki, Gabrieli Zapolskiej (prawdziwe nazwisko: Maria Gabriela Piotrowska). Utwór został wystawiony po raz pierwszy w 1906 roku, w Krakowie. Miejsce ma pewne znaczenie, ponieważ w wersji pierwotnej akcja sztuki rozgrywa się we Lwowie – tam też miała się odbyć premierowy pokaz. Jednak pewne problemy, z jakimi zmagała się trupa teatralna, spowodowały zmianę miejsca pierwszego wystawienia na Kraków. By podkreślić swego rodzaju uniwersalizm utworu, dokonano niewielkich zmian w treści – w rozmowach bohaterowie przywoływali mianowicie inne szczegóły geograficzne (lwowski Wysoki Zamek albo krakowski Kopiec Kościuszki). Drukiem sztukę wydawano na podstawie różnych wersji –stąd do tej pory poszczególne wydania różnią się we wspomnianych szczegółach.
Podtytuł utworu to „tragifarsa kołtuńska”. Dobrze oddaje on zarówno tematykę dzieła, jak i jego formę. Zapolska dokonuje mianowicie miażdżącej krytyki hipokryzji mieszczaństwa, jego stylu życia, fałszywej moralności. W tym celu wykorzystuje środki realizmu – pojawia się wątek seksu pozamałżeńskiego, prostytucji oraz niechcianej ciąży. O ile dzisiejszemu czytelnikowi nie wydaje się to tematyką szczególnie bulwersująca, to inaczej sprawy wyglądały przed ponad stuleciem – sztuka Zapolskiej była uznawana za dość kontrowersyjną z tego powodu. Równocześnie autorka łączy owe realistyczne wątki z przerysowaniem, typowym dla farsy. Postać Dulskiej jest wręcz groteskowa w swoich wadach i hipokryzji. O dziwo, te dwie – wydawałoby się, że wykluczające się – strategie literackie znakomicie łączą się w dziele Zapolskiej, wzmacniając jego wydźwięk.

Bohaterowie i motywy

Tytułowa Aniela Dulska jest mieszczanką. Wiemy, iż posiada kamienicę i wynajmuje mieszkania. Dulskiej zależy przede wszystkim na dobrej reputacji – nie obchodzi ją istotny sens danych wydarzeń, tylko to, jak ludzie je postrzegają. Nie ma problemów z wynajmowaniem mieszkania prostytutce, ale wyrzuca z lokalu porządną kobietę, która próbowała się otruć z rozpaczy, gdy została zdradzona przez ukochanego mężczyznę. Podobnie podchodzi do wyczynów swojego syna Zbigniewa. Nie przejmuje się specjalnie tym, że zachowuje się on niemoralnie – chodzi jej o to, żeby inni ludzie tego nie widzieli. Z tego powodu nie protestuje za bardzo, gdy syn uwodzi służącą Hankę. W gruncie rzeczy jest jej to na rękę, bowiem lepiej, by chłopak „broił” w domu, niż na mieście, gdzie może zostać dostrzeżony przez kogoś. Również ciążą Hanki nie jest zbyt dużym problemem – takie rzeczy można załatwić, opłacając dziewczynę i oddalając ją. Kłopotem jest to, że syn chce się żenić z przyszłą matką swojego dziecka. Ostatecznie Dulska potrafi tak zmanipulować wszystkich, odwołując się do ich najniższych instynktów (przekupstwo), że sprawy kończą się po jej myśli.
Dulska jest nie tylko hipokrytką – charakteryzuje ją również skąpstwo, a w domu zachowuje się jak tyran, dyrygując całą rodziną.
Postać pani Dulskiej weszła do języka potocznego. Sztuka Zapolskiej doczekała się też kilku ekranizacji filmowych i teatralnych.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Dziady cz. III – opracowanie motywy...

Geneza Trzecia część „Dziadów” nazywana jest także „Dziadami drezdeńskimi” ze względu na fakt iż powstała właśnie w stolicy Saksonii....

Popiół i diament – streszczenie...

Streszczenie Motto: Coraz to z ciebie jako z drzazgi smolnej Wokoło lecą szmaty zapalone Gorejąc nie wiesz czy stawasz się wolny Czy to co twoje ma być zatracone? Czy popiół...

Dziewczyna – interpretacja i analiza...

„Dziewczyna” to jeden z najbardziej znanych utworów Bolesława Leśmiana. Nie ma się czemu dziwić bowiem w tym wierszu pochodzącym z tomu „Napój...

Przedwiośnie – opracowanie interpretacja...

Geneza Stefan Żeromski ukończył pracę nad „Przedwiośniem” we wrześniu 1924 r. a więc nieco ponad rok przed swoją śmiercią. Dzieło powstawało w okresie...

Quo vadis – streszczenie plan...

Streszczenie Petroniusz obudził się tego dnia około południa. Uczta zorganizowana przez Nerona nieco się przeciągnęła dojście do siebie zajęło mężczyźnie trochę...

Cierpienia młodego Wertera –...

Streszczenie „Cierpienia młodego Wertera” poprzedzone zostały mottem które brzmi następująco: Takiej miłości każdy młodzian czeka tak być kochana...

Nad Niemnem – streszczenie plan...

Streszczenie Tom I Akcja powieści toczy się w latach 80. XIX wieku na Litwie w okolicach Korczyna. W pierwszej scenie widzimy Martę i Justynę Orzelską powracające z kościoła...

Hamlet – streszczenie plan wydarzeń...

Streszczenie Akt pierwszy Scena I „Hamlet” rozpoczyna się sceną mającą miejsce przed zamkiem. Dwóch strażników - Bernardo i Francisko - wymienia...

Mit o rodzie Labdakidów – opracowanie...

Interpretacja Mit o rodzie Labdakidów opowiada o dziejach rodziny na której spoczęła klątwa. Losy władców Teb oraz ich najbliższych są odzwierciedleniem...