Unikalne i sprawdzone teksty

Syzyfowe prace jako powieść o dorastaniu – opracowanie

Powieść Stefana Żeromskiego „Syzyfowe prace” to dzieło wyjątkowe. Można ją interpretować jako książkę polityczną – opowiada przecież o ważnych kwestiach, związanych z relacjami polsko-rosyjskimi pod koniec XIX wieku. Żeromski przedstawia bezlitosną rzeczywistość szkoły, dążącej do wynarodowienia swoich polskich uczniów i uczynienia z nich wiernych poddanych rosyjskiego cara. Da się również analizować tę powieść, jako opowieść o polskim społeczeństwie. Żeromski ukazuje przecież różne warstwy społeczne i konflikty między nimi. Opisuje zubożałą szlachtę, jaką była rodzina Marcina Borowicza, jej trudy w utrzymaniu się na powierzchni życia ekonomicznego kraju. Zarysowuje tragiczną sytuację żyjących w nędzy chłopów i ich problemy z awansem społecznym – przykładem tego losy Andrzeja Radka, który próbuje zdobyć dobre wykształcenie, ale ciągle musi zmagać się z kpinami z powodu swego chłopskiego pochodzenia.

Ale równie interesujące jest intepretowanie „Syzyfowych prac”, jako powieści o dorastaniu. Być może ten sposób podejścia do książki jest najciekawszy. Nikt z nas nie pamięta rusyfikacji, problemy społeczne z końca XIX wieku również są dla nas obce. Owszem, powinniśmy wiedzieć, że takie rzeczy miały miejsce – ale bądźmy szczerzy: dla wielu osób może to być po prostu nudne. Jeśli natomiast będziemy traktować „Syzyfowe prace”, jako dzieło o dorastaniu, wtedy możemy poczuć się zaciekawieni – szczególnie, gdy zrozumiemy, że dylematy, jakie my mamy, są dokładnie takie same, jak kłopoty bohaterów, żyjących ponad sto lat temu.

Dorastanie to wiąże się często z samotnością. Trafiamy do nowych szkół, mniej czasu spędzamy z rodziną, a coraz więcej – wśród obcych ludzi. To rzeczywistość, jaką zna każdy uczeń w pewnym wieku. Czy różnimy się w takim razie od Marcina Borowicza, który również odczuwał tęsknotę za domem, spędzając młode lata na stancji w odległym mieście?

W szkole poznajemy nowych kolegów, zawiązujemy interesujące przyjaźnie. Ale nie zawsze jest różowo – równie często spotykamy się z niezrozumieniem, a koledzy z ławki mają dla nas co najwyżej kpiny i szyderstwo. Przecież to dokładnie to, co przeżywał Andrzej Radek! Zapewne nikt nie będzie kpił z naszego pochodzenia klasowego – ale możemy być wyśmiani z powodu tego, że czegoś nie wiemy, nie znamy wszystkich modnych zespołów lub piłkarzy. Czy różnica jest naprawdę aż tak duża?

Okres nastoletniości to również czas, kiedy przeżywamy różne wątpliwości intelektualne oraz religijne. We wszystko wątpimy – zastanawiamy się, czy Bóg istnieje, czy warto być Polakiem, czy ten świat ma sens? Czujemy się nieco oszołomieni, bo poważne pytanie i nie wolno na nie odpowiadać lekkomyślnie. Dokładnie to samo przeżywali bohaterowie „Syzyfowych prac”! Oni również starali się zrozumieć otaczający ich świat, za pomocą lektur (np. Henryka Buckle’a) oraz rozmów między sobą.

„Syzyfowe prace” to powieść wielowątkowa. Mowa w niej o polityce, społeczeństwie, ale także o młodości. I co zaskakujące – młodość bohaterów tylko w szczegółach różniła się od naszej. Nauka z powieści Żeromskiego płynie taka, że wszyscy młodzi ludzie przeżywają w gruncie rzeczy takie same problemy! Kiedy to sobie uświadomimy, Marcin Borowicz i Andrzej Radek stają nam się dużo bliżsi.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Powieść polifoniczna – definicja...

Definicja i wyznaczniki Powieść polifoniczna to specyficzny rodzaj powieści której nazwa nawiązuje do samego zjawiska polifonii. W przeciwieństwie do monofonii nie...

„Granica” jako powieść psychologiczna...

„Granica” Zofii Nałkowskiej jest powieścią o kompozycji retrospektywnej. Tragiczny koniec kariery obiecującego Zenona Ziembiewicza staje się w dziele punktem...

Harpagon – śmieszy przeraża...

Jedną z najciekawszych postaci jakie pojawiły się w twórczość Moliera jest z pewnością Harpagon tytułowy bohater „Skąpca”. Fanatycznie oszczędny...

Obraz szlachty w Panu Tadeuszu

„Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza ukazuje nie tylko piękno litewskiego krajobrazu ale także rozbudowaną zróżnicowaną panoramę ówczesnej szlachty....

Następstwo pór roku w „Chłopach”...

„Chłopi” Władysława Reymonta są powieścią w której natura odgrywa kluczową rolę. Kompozycja powieści – podział na cztery tomy – jest...

Chłopi i ich widzenie świata –...

Władysław Reymont rekonstruuje w „Chłopach” specyficzną strukturę wiejskiej społeczności i jej mentalność. Spojrzenie na świat członków lipieckiej...

„Don Kichot” jako parodia eposu...

Bohater powieści Miguela de Cervantesa jest kastylijskim szlachcicem rozmiłowanym w eposach rycerskich. Lektura kolejnych ksiąg wpędza go jednak w obłęd i zatraca on poczucie...

Salon Warszawski – interpretacja...

Salon Warszawski – interpretacja Scena VII trzeciej części „Dziadów” czyli „Salon warszawski” jest jednym z najważniejszych i najbardziej...

Porównaj starogrecki i średniowieczny...

Termin rycerstwo kojarzymy przede wszystkim z europejskim średniowieczem. Wymawiając to słowo chyba każdy wyobraża sobie zakutych w pancerze jeźdźców którzy...