Unikalne i sprawdzone teksty

Lolita – opracowanie, problematyka, bohaterowie

Geneza

„Lolita” to bodaj najsłynniejsza powieść Vladimira Nabokova. Geneza utworu do dzisiaj jest dyskutowana przez badaczy twórczości pisarza. Wielu z nich doszukuje się jej w słynnych aferach pedofilskich z lat czterdziestych, o których autor mógł czytać w gazetach. Jednak większość literaturoznawców zwraca uwagę, że wątek romansu starszego mężczyzny z młodziutką dziewczyną pojawiał się już w przedwojennych dziełach Nabokova. Ewidentnie pisarz długo zastanawiał się, jaka forma najlepiej nadaje się do opowiedzenia tej historii.

Wreszcie Nabokov zasiadł do pisania w 1947 roku. Nie szło mu to jednak łatwo i dokończenie opowieści zajęło mu sześć lat. Na tym nie skończyły się jego problemy z „Lolitą” – znalezienie wydawcy dla tekstu okazało się trudnym zadaniem. Kolejne domy wydawnicze odrzucały książkę, obawiając się posądzeń o pornografię – a zarzut taki mógł w latach pięćdziesiątych wiązać się z procesem sądowym.

Wreszcie powieść ukazała się nakładem francuskiego wydawnictwa w 1955 roku. Kontrowersje faktycznie nie ominęły dzieła – wielu krytyków zarzucało niemoralność „Lolicie”. Jednak przychylne recenzje niektórych z nich oraz aura skandalu sprawiły, że książka okazała się bestsellerem.

Czas i miejsce akcji, bohaterowie

Akcja toczy się w Stanach Zjednoczonych, pod koniec lat czterdziestych. Jest to dość istotna informacja, ponieważ Nabokov zarysował w powieści kpiarski obraz społeczeństwa Ameryki w tamtej epoce. Zwracał między innymi uwagę na tandetność kultury masowej, czy szaleństwo „poradników” dla wszystkich dziedzin życia.

Najważniejszymi bohaterami są Humbert Humbert, będący narratorem oraz tytułowa Lolita. Humbert Humbert to pseudonim, bowiem bohater nie wyjawia swego prawdziwego nazwiska. Ma ponad czterdzieści lat, pochodzi z Paryża i ma w karierze epizod wykładowcy akademickiego. Zafascynowany Lolitą uwodzi i poślubia jej matkę, by być bliżej dziewczynki. Po śmierci kobiety, która wpadła pod samochód, gdy odkryła pamiętnik męża z lubieżnymi zapisami dotyczącymi Lolity, Humbert i jego przybrana córka (a zarazem kochanka) ruszają w podróż po USA, która trwa 52 tygodnie. Wreszcie Lolita zostaje mu odebrana przez konkurenta – po latach Humbert zabija go, przez co trafia do celi śmierci.

Lolita ma dwanaście lat. Podziela uczucie Humberta –dowiadujemy się, że miała już wcześniej jakieś kontakty seksualne. W czasie wspólnej podróży dziewczyna zaczyna nienawidzić starszego kochanka. Najpierw ucieka do Claire Quilty, potem zaś znajduje zakłada normalną rodzinę u boku poznanego młodzieńca. Umiera, rodząc dziecko.

Lolita to postać niejednoznaczna – czy rzeczywiście jest przedwcześnie dojrzałą dziewczyną, która manipuluje starszymi mężczyznami? Czy też jest po prostu ofiarą erotomanów, dopatrujących się podtekstów w jej niewinnym (czy też dziecinnym) zachowaniu.

Interpretacja

Powieść, podobnie, jak postać Lolity, nie poddaje się jednoznacznej intepretacji. Czy to przede wszystkim opowieść o pedofilii, czy satyra na Amerykę? A może uniwersalna opowieść o pożądaniu i relacjach międzyludzkich? Wszystko to jest dodatkowo utrudnione przez gry literackie, których nie szczędzi czytelnikowi erudyta Nabokov. Ale właśnie dlatego lektura „Lolity” jest tak fascynującą przygodą.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Radość pisania – interpretacja...

„Radość pisania” to wiersz Wisławy Szymborskiej o charakterze autotematycznym. Poetka przedstawia w nim refleksję nad aktem twórczym a także stawia pytania...

Kubuś Puchatek – streszczenie...

Streszczenie Przedmowa We fragmencie tym autor wyjaśnia pochodzenie imienia tytułowego bohatera. Pierwszy człon - Kubuś - zaczerpnięty został od jednego z niedźwiadków...

Wypełnić czytelnym pismem –...

„Wypełnić czytelnym pismem” to wiersz Stanisława Barańczaka. Już sam tytuł sugeruje że autor odnosi się w utworze do języka biurokracji – forma tekstu...

Przedśpiew – interpretacja i...

Wiersz „Przedśpiew” Leopolda Staffa pochodzi z tomu „Gałąź kwitnąca” (1908). Tekst stanowi poetyckie credo artysty. Poeta wypowiada się w nim bowiem...

Sto lat samotności - opracowanie...

Geneza „Sto lat samotności” uchodzi za największe arcydzieło literatury iberoamerykańskiej. Książka otoczona jest prawdziwym kultem – zarówno przez...

Przyjaciel Automateusza – streszczenie...

Streszczenie Pewien robot mając wyruszyć w daleką drogę postanowił wyposażyć się w elektrycznego przyjaciela. W tym celu udał się do wynalazcy o którym słyszał...

Rota – interpretacja i analiza

Analiza Utwór w widoczny sposób podzielony jest na strofy oraz wersy które charakteryzują się występowaniem szeregu powtórzeń. Całość rozpoczyna...

Do Afrodyty Safona – interpretacja...

Safona to starożytna poetka grecka która założyła szkołę dla dziewcząt na wyspie Lesbos. Były one jednocześnie czcicielkami Afrodyty czego wyraz można znaleźć...

Zbytki polskie Wacław Potocki –...

Wacław Potocki łączył działalność artystyczną z udaną karierą polityczną. Na niwie państwowej osiągnął m.in. godności sędziego grodzkiego bieckiego oraz podczaszego...