Nad głębiami – interpretacja i analiza

Interpretacja i analiza

Cykl sonetów napisanych przez Adama Asnyka stanowią utwory niezwykłe. Nie tylko kunsztownie przygotowane, ale i następujące po sobie w określonej kolejności. Sonety te posiadały w swej treści ukryty przekaz, który bezpośrednio odwoływał się do poglądów samego autora. Cykl rozpoczyna sonet, w którym opisane są ciemne otchłanie oraz szereg pytań, które pozostają bez odpowiedzi. Pytania te pokazane są jako niemożliwe do odgadnięcia, niemożliwe do zinterpretowania. Dalsze sonety pokazują, że Adam Asnyk nie tylko odwoływał się do pozytywistycznych ideałów, ale i potrafił odnaleźć to, co wartościowe w filozofii romantyzmu.

Cały cykl sonetów pokazuje patriotyzm poety, a także to, jakie spojrzenie miał on na przebieg dziejów. Podkreśla także rolę wspólnej odpowiedzialności, zauważa, że karę ponosić może syn, za winy ojca. Takie przekonanie pojawia się w sonecie numer XV.

Pojawia się także wiara w siłę, która gotowa jest poderwać do życia "atomy" zdające się oczekiwać na pojawienie się, przyjście jakiejkolwiek motywacji. Widoczne jest to w sonecie numer XXII.

Ostatni z sonetów stanowi wyraz wiary poety w zmienność, która sprawia, że niektóre elementy rzeczywistości mogą w niej trwać mimo upływu czasu. Choć nic nie będzie już takie samo, nie oznacza to, że skończy się upadkiem. Będzie po prostu innym.

Cykl składających się ze czterostrofowych sonetów stanowi niezwykle ciekawy wyraz światopoglądu poety. Pokazuje on, że niemożliwym jest doświadczenie całości prawdy o życiu, a czyny popełnione wcześniej rzutują na teraźniejszość. Możliwym jednak jest jej kształtowanie na nowo i przywrócenie świetności o której się marzy. Czytając cykl można dostrzec poszanowanie dla tego, co minione, ale i nawoływanie do działania, wiarę w możliwość zmian.

Pod względem budowy widoczna jest ekspresyjność sonetów, podkreślana przez wykrzyknienia. W sonetach pojawiają się także wyliczenia oraz paralelizmy – niejednokrotnie następujące po sobie wersy rozpoczynają się tym samym słowem, spójnikiem.