Mitologia - opracowanie ogólne (informacje ogólne, definicja mitu, toposy,archetypy i motywy mitologiczne)

Definicja mitu

Mity to historie, które były dziełem całego społeczeństwa. Początkowo powstawały one jako legendy opowiadane, które były przekazywane ustnie. Podczas tych przekazów zmieniały się one, kształtowały. Istnieją cztery rodzaje mitów: kosmogoniczne, teogoniczne, genealogiczne oraz antropogeniczne. Mity wyjaśniały więc prawa rządzące naturą, powstanie świata i bogów, a także pochodzenie rodów i ludzkości. Mit więc jest opowieścią, która nie tylko przedstawia prawdy religijne, ale i wyjaśnia mechanizmy rządzące rzeczywistością.

Toposy

Funkcjonowanie mitów miało wpływ na powstanie toposów – czyli powtarzających się w literaturze motywów, które wykorzystywane są w różnych epokach. Przykładem mitologicznych toposów są topos Arkadii, labiryntu czy krainy zmarłych – Hadesu.

Archetypy

Mitologia miała także wpływ na ukształtowanie się archetypów czyli wzorców osobowościowych, wytycznych postępowania, które utrwaliły się potem w kulturze. Jednym z archetypów jest archetyp bohatera, którym był zbuntowany Prometeusz. Mit o powstaniu świata przyczynił się także do stworzenia archetypu matki czy ojca.

W mitologii pojawiają się motywy, które potem często są wykorzystywane. Jednym z motywów, który pojawia się w różnych mitach jest motyw zasłużonej kary, gniewu bogów, ale pojawiają się także motywy związane z miłością czy bohaterstwem.

Związki frazeologiczne

Mity przyczyniły się także do ukształtowania związków frazeologicznych takich jak: koszula Dejaniry, koń Trojański, pięta Achillesa czy puszka Pandory. Każdy z nich odnosi się do konkretnej sytuacji uwiecznionej w mitach. Takich związków można odnaleźć więcej. Są to także Syzyfowa praca, stajnia Augiasza czy róg obfitości.

Mitologia grecka a rzymska - porównanie

Mitologia grecka jest podobna do rzymskiej w wielu aspektach. Bogowie w mitologii rzymskiej to często odpowiedniki bogów przedstawionych przez Greków w wierzeniach. Bogowie rzymscy byli jednak nieco dalsi ludziom, były tylko postaciami, które należało darzyć szacunkiem. Rzymianie wielką wagę przykładali do oddawania czci bogom i licznym bóstwom, w którym wierzyli. Rzymianie ponadto oddawali cześć bóstwom, które odpowiedzialne były za opiekę nad ich domem – były to Penaty, Lary i Many.