Król Edyp, Sofokles - streszczenie, plan wydarzeń

Streszczenie

W Tebach pojawia się seria klęsk: panuje zaraza, dzieci rodzą się martwe, a plony nie przynoszą urodzaju. Dzieje się tak od czasu, gdy władcą został Edyp, który jako jedyny rozwiązał zagadkę Sfinksa i uwolnił lud od tyrani potwora. W zamian za to zyskał władzę w Tebach i pojmał za żonę Jokastę, wdowę po zamordowanym Lajosie. 

Wyrocznia delificka przepowiada, że nieszczęścia w Tebach pojawiają się przez zabójcę Lajosa. Edyp, jako sprawiedliwy władca, postanawia odnaleźć winowajcę. Decyduje, iż zabójca zostanie wygnany z kraju.

Tymczasem u władcy zjawia się Tyrezjasz, niewidomy wróżbita. Pierwotnie nie chce on wyjawić prawdy Edypowi, jednakże wkrótce decyduje się powiedzieć mu, że to on jest zabójcą Lajosa. Na tę wieść, Edyp oskarża wróżbitę o spisek z Kreonem, w celu przejęcia władzy, gdyż to Kreon zaproponował pomoc Tyrazjasza w rozwiązaniu zagadki. Chór przyjmuje stronę Edypa.

Kreon jest rozgoryczony oskarżeniami Edypa. Jego rozpacz jest jeszcze silniejsza, gdy tytułowy bohater zapowiada mu wygnanie lub śmierć za domniemany spisek. Następnie władca z rozmawiając ze swą żoną, Jokastą , dowiaduje się o przepowiedni, według której Lajos miał zostać zabity przez syna.

Do Edypa zaczyna docierać, że to on prawdopodobnie jest sprawcą morderstwa na Lajosie.  Wspomina przy tym swoją przeszłość: w Koryncie nazywano go podrzutkiem, więc udał się do wyroczni, która przepowiedziała mu, że zabije własnego ojca i ożeni się z matką. Z tego powodu postanawia uciec z Koryntu, a w trakcie wędrówki na drodze staje mu mężczyzna, który ginie w wyniku bójki.  Wszystko to wywołuje w Edypie obawy, dlatego też postanawia wezwać świadka morderstwa Lajosa. Ten jednak nie potwierdza przypuszczeń Edypa, gdyż zeznaje, że sprawców było kilku.

Wkrótce po tym, na dworze władcy Teb, zjawia się posłaniec z Koryntu, który informuje Edypa o śmieci Polybosa, jego przybranego ojca. Wtedy też Edyp uznaje, że przepowiednia się nie spełni w całości, ale wciąż obawia się o ślub z własną matką. Jednakże posłaniec wyjawił, że Polybos nie był prawdziwym ojcem Edypa. Opowiada, że gdy był niemowlęciem, przyniósł go posłańcowi pasterz z Teb. Wtedy też Jokasta uświadamia sobie, że to Edyp jest jej synem. Ten jednak za wszelką cenę chce poznać całą prawdę o sobie.

Niedługo po tym zjawia się starzec, który był sługą Lajosa. Potwierdza on, że syn Lajosa nie zginął, lecz został przekazany posłańcowi z Koryntu. Edyp odkrywa prawdę.

Jokasta popełnia samobójstwo, a Edyp wykłuwa sobie oczy. Jest świadomy, że sam wydał na siebie wyrok, gdyż to on jest zabójcą Lajosa, swego prawdziwego ojca. Żył też w kazirodczym związku ze swoją matką. Skazuje się na wygnanie.

Plan wydarzeń:

1.    Seria nieszczęść w Tebach.
2.    Decyzja o skazaniu mordercy Lajosa.
3.    Wizyta Tyrezjasza u Edypa.
4.    Wyjawienie prawdy o zabójcy i winowajcy nieszczęść w Tebach.
5.    Oskarżenie Tyrezjasza o spisek z Kreonem.
6.    Przypuszczenia Edypa o własnej winie.
7.    Informacja o śmierci Polybosa.
8.    Rozpoznanie prawdy przez Jokastę.
9.    Odkrycie prawdy przez Edypa.
10.  Samobójstwo Jokasty.
11.  Oślepienie i wygnanie Edypa.