Unikalne i sprawdzone teksty

Mistrz i Małgorzata – opracowanie, interpretacja, opisy bohaterów

Geneza

Powieść „Mistrz i Małgorzata” powstawała w latach 1928 – 1940. Wydanie drukiem pełnej wersji powieści miało zaś miejsce dopiero w 1968 roku we Frankfurcie nad Menem. Postać samej Małgorzaty Bułhakow wzorował na swojej żonie, Helenie Siergiejewnie.

Czas i miejsce akcji

Akcja powieści toczy się w latach 30. XX wieku w Moskwie oraz w starożytnej Jerozolimie. Wydarzenia rozgrywają się jednocześnie we współczesności i w czasie biblijnym.

Motywy

Motyw szatana – diabeł pod postacią Wolanda jest jednym z głównych bohaterów powieści i sprawcą dziwnych wydarzeń w Moskwie.

Motyw Chrystusa – Chrystus występuje w powieści Mistrza o Piłacie jako Jeszua.

Motyw miłości – romans Mistrza i Małgorzaty to jeden z przewodnich wątków powieści.

Motyw artysty – tytułowy Mistrz to pisarz, który z powodu ograniczeń cenzuralnych nie może wydać swojego wielkiego dzieła.

Interpretacja

„Mistrz i Małgorzata” to powieść, której akcja rozgrywa się w dwóch planach czasowych: we współczesnej Moskwie oraz starożytnej Jerozolimie. W obu tych porządkach toczy się historia zbawienia – Chrystus za sprawą wyroku tchórzliwego Piłata umiera na krzyżu. Bułhakow podkreśla, że wielki dramat moralny dotyczący miłości, wierności wyznawanym zasadom i odpowiedzialności jest aktualny w każdym miejscu i w każdym czasie, również w zniewolonej totalitaryzmem Moskwie. Pisarz obnaża jednocześnie zasady, na jakich opiera się totalitarne państwo: wszechobecne donosicielstwo, brak wolności słowa, cenzurowanie sztuki i deficyt poszanowania ludzkiej godności.

Oto w stolicy Związku Radzieckiego nieoczekiwanie zjawia się diabeł, który dzięki swoim sztuczkom doprowadza do całkowitego chaosu, a jednocześnie demaskuje tkwiące w ludziach totalitarnego systemu zło. „Mistrz i Małgorzata” to także książka o artyście (Mistrz jest pisarzem) oraz o sile miłości, która przezwycięża śmierć.

Bohaterowie

Charakterystyka Mistrza

Mistrz, tytułowy bohater powieści Bułhakowa „Mistrz i Małgorzata”, to artysta, który z powodu cenzury obowiązującej w totalitarnym państwie, nie może dokończyć swojej wielkiej powieści i staje się ofiarą niesprawiedliwego systemu władzy. Sam pseudonim postaci wskazuje na jej wybitność. Mistrz to niezwykle inteligentny i wykształcony człowiek: włada pięcioma językami i pracuje jako historyk w muzeum. Mężczyzna, jako jeden z niewielu, ma odwagę samodzielnie myśleć i wyrażać swoje poglądy w literaturze. Dzięki wygranej na loterii może całkowicie poświęcić się sztuce. Tworzy zatem powieść o Chrystusie i Piłacie, która ze względu na ateistyczną ideologię komunizmu jest w Moskwie nie do przyjęcia. W napadzie rozpaczy Mistrz pali zatem swoje dzieło i zgłasza się do kliniki dla umysłowo chorych.

Egzystencję Mistrza wypełnia jednak nie tylko twórczość literacka, ale także miłość do pięknej Małgorzaty. Pojawienie się tej kobiety w życiu artysty należy do wydarzeń niezwykłych. Małgorzata jest spełnieniem marzeń pisarza, stanowi jego idealne uzupełnienie, zarówno cielesne jak i duchowe. To dzięki jej miłości Mistrz dostępuje nadprzyrodzonej łaski dokończenia swojej powieści i opuszczenia na zawsze zniewolonego miasta. Wspólnie z Małgorzatą wypija podarowaną im przez Wolanda truciznę, dzięki czemu przenosi się w zaświaty absolutnej wolności i miłości.

Charakterystyka Małgorzaty

Małgorzata z powieści Bułhakowa to piękna, trzydziestoletnia kobieta, żona wpływowego urzędnika państwowego. Pewnego dnia podczas spaceru bohaterka spotyka Mistrza i zakochuje się w nim bez pamięci. Dla artysty porzuca luksusowe życie u boku swojego męża i zostaje kochanką Mistrza. Szczęście kochanków nie trwa jednak długo, pisarz zostaje skazany na publiczną śmierć przez bezlitosną cenzurę i ataki prasowe, niszczy swoją powieść i zamyka się w klinice psychiatrycznej. Zrozpaczona Małgorzata próbuje znaleźć sposób, by pomóc ukochanemu. Bez wahania przyjmuje zatem ofertę od samego diabła i pod wpływem tajemniczego kremu zamienia się w wiedźmę.

Pierwszą rzeczą, jakiej dokonuje, jest zemsta na krytyku, który doprowadził do zguby Mistrza. Następnie Małgorzata zgadza się zostać gospodynią balu szatana, ponieważ liczy na możliwość spotkania z ukochanym. Rzeczywiście kobieta zostaje nagrodzona – dzięki jej postawie Mistrz może dokończyć powieść swojego życia. Niczym Szekspirowska Julia Małgorzata wręcza ukochanemu truciznę i wspólnie z nim przenosi się do niebiańskich zaświatów. Małgorzata jest wcieleniem bezinteresownej miłości i miłosierdzia. W swoim postępowaniu kieruje się zasadami moralnymi, a nie materialnymi profitami, potrafi również wybłagać łaskę dla dzieciobójczyni Friedy i uwolnić ją od strasznych mąk.

Świta Wolanda

Woland – szatan, który zjawia się w Moskwie na swój coroczny bal. Występuje pod postacią tajemniczego cudzoziemca, profesora magii, a także iluzjonisty, który organizuje wielki pokaz w moskiewskim Teatrze Varietes. Woland swoim pojawieniem się w mieście doprowadza do wielkiego chaosu. Za jego sprawą ludzie związani z totalitarną przemocą sami wpadają w jej sidła, a Mistrz i Małgorzata mogą odzyskać upragnioną wolność i połączyć się w zaświatach.

Behemot – to demon-błazen, który w Moskwie zjawia się pod postacią czarnego kota. Jest on nieodłącznym towarzyszem Wolanda.

Azazello – demon-morderca; Posiada groteskową aparycję: rude włosy i wielki kieł, nosi pasiasty garnitur, lakierki i melonik. Wręcza Małgorzacie cudowny krem, a także truciznę.

Korowiow-Fagot – mroczny rycerz. Przedstawia się jako tłumacz profesora Wolanda. Za pomocą donosu doprowadza do aresztowania prezesa spółdzielni mieszkaniowej. Ponadto asystuje on Wolandowi podczas przedstawienia w teatrze.

Hella – rudowłosa piękność z czerwoną blizną na szyi. Uczestniczy w porwaniu dyrektora administracyjnego teatru.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Anka – opracowanie cyklu wierszy...

Cykl wierszy „Anka” należy do ostatnich dzieł Władysława Broniewskiego. Broniewski należał do najbardziej kontrowersyjnych i skomplikowanych polskich artystów...

Król Maciuś I – opracowanie...

Geneza „Król Maciuś I” to powieść autorstwa Janusza Korczaka która została wydana w 1922 r. Głównym jej bohaterem jest Maciuś – syn...

Zaklęcie – interpretacja i analiza...

„Zaklęcie” Czesława Miłosza to wiersz w którym autor wypowiada się na temat roli poezji i jej metod opisywania świata. Przede wszystkim zaś przedstawia...

Podłogo błogosław – interpretacja...

„Podłogo błogosław” to wiersz Mirona Białoszewskiego pochodzący z 1957 roku. Już tytuł sugeruje że mamy do czynienia z typowym dla poety łączeniem sacrum...

Faust – opracowanie interpretacja...

Geneza „Faust” często określany mianem poematu dramatycznego jest uważany za dzieło życia Johanna Wolfganga von Goethego. Wybitny twórca pracował nad...

Księga henrykowska - opracowanie...

„Księga Henrykowska” jest niezwykle ważnym zabytkiem ze względu na jej treść. Księga została zgłoszona w 2014 roku jako propozycja do wpisu na listę „Pamięć...

Świętoszek - streszczenie plan...

Na początku sztuki poznajemy matkę Orgona Panią Pernelle. Krytykuje ona wszystkich domowników swojego syna wysławia tylko jednego Tartuffe’a. Jednocześnie Pani...

Przedstaw Świętoszka Moliera jako...

Komedia Moliera pod tytułem „Świętoszek” wywołała w chwili premiery wielkie kontrowersje. Doszło nawet do czasowego zakazu jej wystawiania. Uznawano iż atakuje...

Pan od przyrody – interpretacja...

„Pan od przyrody” Zbigniewa Herberta to wzruszający wiersz w którym poeta składa hołd swojemu dawnemu nauczycielowi. Profesor został ukazany jako wcielenie...