Unikalne i sprawdzone teksty

Katarynka – opracowanie, problematyka, bohaterowie

Czas i miejsce akcji

„Katarynka” to nowela, której akcja koncentruje się na ulicy Miodowej, która mieści się w Warszawie. Większość wydarzeń dotyczy mieszkania Pana Tomasza, jak i sąsiedztwa, które ma on okazję obserwować ze swojego okna.

Czas akcji nie jest do końca określony – najważniejsze wydarzenia mają miejsce jednego dnia, podczas pracy Pana Tomasza. Istotnym jest jednak użycie retrospekcji, która wyjaśnia wątek choroby, a także sytuację życiową bohaterów.

Geneza

„Katarynka” to nowela, która opublikowana została po raz pierwszy na łamach prasy – 1880 roku. Następnie wydano ją w tomie zatytułowanym „Szkice i obrazki”. Jest to utwór poruszający tematykę charakterystyczną dla pozytywizmu.

Problematyka i motywy

Nowela jest opowieścią o chorobie ubogiego dziecka. Podkreślonym zostaje motyw ubóstwa rodziny dziewczynki, która zamieszkuje część podwórza przeznaczoną dla osób mniej zamożnych. Istotnym jest także motyw ślepoty, która zupełnie zmienia życie dziewczynki, jej postrzeganie świata. Dziecko zaczyna odbierać go zupełnie inaczej. Jej choroba jest także przyczyną smutku, nieszczęścia.

Bardzo istotnym jest motyw tytułowej katarynki, do której stosunek można odczytywać w różnoraki sposób. Zastosowanie motywu muzyki, sztuki związane jest z postrzeganiem twórczości i przypisywaniem mu większej wartości, co dostrzec można w postawie Pana Tomasza, który dźwięk katarynki odczytuje jako niezwykle denerwujący.

Jednakże katarynka to także urządzenie, którego pojawienie się powoduje szereg zmian. Po pierwsze, granie na niej wzbudza radość w dziewczynce. Niewidome dziecko po raz pierwszy od dłuższego czasu odczuwa czystą radość.

Zmiany też zachodzą w Panu Tomaszu. Początkowo, dźwięk katarynki zamienia spokojnego człowieka w furiata, który gotów jest walczyć ze sprawcą niewinnego żartu. Jednak gdy widzi on radość dziecka, przechodzi on kolejną zmianę. Swoje własne przekonania odrzuca, jednocześnie podejmując postanowienie o pomocy dla niewidomego dziecka. Znienawidzona muzyka staje się dla niego bodźcem do aktywności oraz wprowadzania przemian w swoim otoczeniu.

Poruszana problematyka koncentruje się przede wszystkim na losie chorego dziecka, któremu nie udzielono pomocy. Jako lekarstwo stosując czas, skazano je na kalectwo i smutek. W kontraście przedstawiona jest osoba niezwykle majętna, posiadająca możliwość pomocy. Przemiana Pana Tomasza zgodna jest z pozytywistycznym ideałem pracy na rzecz społeczeństwa, dbałości o jego członków, aktywnego działania.

Bohaterowie

Dziewczynka – jej kalectwo jest efektem przebytej choroby. Radość odnajduje w doświadczeniach innych zmysłów, jednak od kiedy zamieszkuje podwórko pana Tomasza niemalże nie ma dostępu do dźwięku. Katarynka wzbudza w niej po raz pierwszy radość.

Pan Tomasz – mecenas, który nie jest już aktywny zawodowo. Niezwykle zamożny, obserwuje sąsiadkę. Nienawidzi katarynek, jednak postawa dziewczynki powoduje w nim przemianę i chęć do działania na rzecz dobra dziecka.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Wesele – streszczenie plan wydarzeń...

Streszczenie Akt I W listopadową noc 1900 roku w podkrakowskich Bronowicach odbywa się wesele. Dziennikarz rozmawia z Czepcem. Czepiec przekonuje że chłopi są bardzo wartościową...

Ósmy dzień tygodnia – streszczenie...

„Ósmy dzień tygodnia” to dłuższe opowiadanie Marka Hłaski. Autor łączy w nim wątki społeczne z tematyką egzystencjalną. Punktem wyjścia tekstu są...

Nasza szkapa – opracowanie (geneza...

Geneza czas i miejsce akcji motywy Utwór został opublikowany w 1890 roku na łamach prasy. Miejscem akcji jest dom Mostowiaków który znajduje się w Warszawie....

Wielkie lanie – streszczenie plan...

Streszczenie Przed domem konstruktora Klapaucjusza stała brzuchata czteronożna maszyna. Jak sama powiedziała - była Maszyną Do Spełniania Życzeń którą przysłał...

Atlantyda wyspa ognia – streszczenie...

Streszczenie Główny bohater utworu – młodzieniec o imieniu Awaru jest zwiadowcą który postanawia przedostać się na pewną tajemniczą wyspę gdzie wysłała...

Kubuś Fatalista i jego pan –...

Geneza „Kubuś Fatalista i jego Pan” Diderota ukazał się w całości w 1796 roku już po śmierci autora jednak wcześniej czytelnicy francuscy i niemieccy poznali...

Mit o Narcyzie - opracowanie (interpretacja...

Interpretacja Mit o Narcyzie to opowieść o miłości która stała się uczuciem zgubnym. Narcyz odrzucał miłość innych by pokochać własne odbicie uczuciem które...

Trzej elektrycerze – streszczenie...

Streszczenie Żył kiedyś pewien konstruktor który wymyślał najdziwniejsze urządzenia i aparaty. Kiedyś zbudował pięknie śpiewającą maszynkę - okruszynkę a...

O krasnoludkach i sierotce Marysi...

StreszczenieZima tego roku była niezwykle ciężka. Król krasnoludków – Błystek przymarzł aż do swojego tronu. Wysyłał kolejnych poddanych by tylko...