Unikalne i sprawdzone teksty

Katarynka – opracowanie, problematyka, bohaterowie

Czas i miejsce akcji

„Katarynka” to nowela, której akcja koncentruje się na ulicy Miodowej, która mieści się w Warszawie. Większość wydarzeń dotyczy mieszkania Pana Tomasza, jak i sąsiedztwa, które ma on okazję obserwować ze swojego okna.

Czas akcji nie jest do końca określony – najważniejsze wydarzenia mają miejsce jednego dnia, podczas pracy Pana Tomasza. Istotnym jest jednak użycie retrospekcji, która wyjaśnia wątek choroby, a także sytuację życiową bohaterów.

Geneza

„Katarynka” to nowela, która opublikowana została po raz pierwszy na łamach prasy – 1880 roku. Następnie wydano ją w tomie zatytułowanym „Szkice i obrazki”. Jest to utwór poruszający tematykę charakterystyczną dla pozytywizmu.

Problematyka i motywy

Nowela jest opowieścią o chorobie ubogiego dziecka. Podkreślonym zostaje motyw ubóstwa rodziny dziewczynki, która zamieszkuje część podwórza przeznaczoną dla osób mniej zamożnych. Istotnym jest także motyw ślepoty, która zupełnie zmienia życie dziewczynki, jej postrzeganie świata. Dziecko zaczyna odbierać go zupełnie inaczej. Jej choroba jest także przyczyną smutku, nieszczęścia.

Bardzo istotnym jest motyw tytułowej katarynki, do której stosunek można odczytywać w różnoraki sposób. Zastosowanie motywu muzyki, sztuki związane jest z postrzeganiem twórczości i przypisywaniem mu większej wartości, co dostrzec można w postawie Pana Tomasza, który dźwięk katarynki odczytuje jako niezwykle denerwujący.

Jednakże katarynka to także urządzenie, którego pojawienie się powoduje szereg zmian. Po pierwsze, granie na niej wzbudza radość w dziewczynce. Niewidome dziecko po raz pierwszy od dłuższego czasu odczuwa czystą radość.

Zmiany też zachodzą w Panu Tomaszu. Początkowo, dźwięk katarynki zamienia spokojnego człowieka w furiata, który gotów jest walczyć ze sprawcą niewinnego żartu. Jednak gdy widzi on radość dziecka, przechodzi on kolejną zmianę. Swoje własne przekonania odrzuca, jednocześnie podejmując postanowienie o pomocy dla niewidomego dziecka. Znienawidzona muzyka staje się dla niego bodźcem do aktywności oraz wprowadzania przemian w swoim otoczeniu.

Poruszana problematyka koncentruje się przede wszystkim na losie chorego dziecka, któremu nie udzielono pomocy. Jako lekarstwo stosując czas, skazano je na kalectwo i smutek. W kontraście przedstawiona jest osoba niezwykle majętna, posiadająca możliwość pomocy. Przemiana Pana Tomasza zgodna jest z pozytywistycznym ideałem pracy na rzecz społeczeństwa, dbałości o jego członków, aktywnego działania.

Bohaterowie

Dziewczynka – jej kalectwo jest efektem przebytej choroby. Radość odnajduje w doświadczeniach innych zmysłów, jednak od kiedy zamieszkuje podwórko pana Tomasza niemalże nie ma dostępu do dźwięku. Katarynka wzbudza w niej po raz pierwszy radość.

Pan Tomasz – mecenas, który nie jest już aktywny zawodowo. Niezwykle zamożny, obserwuje sąsiadkę. Nienawidzi katarynek, jednak postawa dziewczynki powoduje w nim przemianę i chęć do działania na rzecz dobra dziecka.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Guziki – interpretacja i analiza...

“Guziki” to wiersz Zbigniewa Herberta poświęcony zbrodni katyńskiej. Wiosną 1940 roku ponad dwadzieścia tysięcy polskich oficerów zostało rozstrzelanych...

Opis krajobrazu morskiego

Krajobraz morski to jeden z najpiękniejszych jakie można sobie wyobrazić. Zmienia się on wraz z pogodą i nigdy nie daje możliwości zobaczenia go takim samym. To jedna...

Opowieść wigilijna – streszczenie...

Streszczenie Akcja „Opowieści wigilijnej” toczy się w Wigilię Bożego Narodzenia. Głównym bohaterem jest Elbenezer Scrooge stary kupiec który po...

Katarynka – streszczenie plan...

Streszczenie Nowela rozpoczyna się opisem mężczyzny który przechadzał się każdego dnia wzdłuż ulicy Miodowej. Pan Tomasz już dojrzały mecenas poszukiwał żony....

Przypowieść o zagubionej owcy...

Streszczenie Wokół pewnego mężczyzny zgromadzili się grzesznicy by słuchać jego słowa. Powiedział im że ktoś kto ma 100 owiec i zaginie mu jedna zostawia 99...

Kandyd – geneza czas i miejsce...

Geneza czas akcji „Kandyd” jest utworem w którym Wolter polemizuje z teoriami Gottfrieda Wilhelma Leibniza mówiącymi iż nasz świat jest najlepszym...

Niech żyje bal – interpretacja...

„Niech żyje bal” to wiersz Agnieszki Osieckiej – jednak zapewne większość osób kojarzy go jako piosenkę brawurowo wykonywaną przez Marylę Rodowicz....

Pielgrzym - interpretacja i analiza...

Motyw pielgrzyma był bardzo często wykorzystywany w epoce romantyzmu. W polskiej literaturze tego okresu miał on dwa główne znaczenia - odnosił się do poety - poszukiwacza...

Do Magdaleny - interpretacja i analiza...

Jan Kochanowski wielokrotnie poruszał w swojej twórczości temat relacji damsko-męskich. Niejednokrotnie czynił to w sposób prześmiewczy lub wręcz frywolny....