Unikalne i sprawdzone teksty

Katarynka – opracowanie, problematyka, bohaterowie

Czas i miejsce akcji

„Katarynka” to nowela, której akcja koncentruje się na ulicy Miodowej, która mieści się w Warszawie. Większość wydarzeń dotyczy mieszkania Pana Tomasza, jak i sąsiedztwa, które ma on okazję obserwować ze swojego okna.

Czas akcji nie jest do końca określony – najważniejsze wydarzenia mają miejsce jednego dnia, podczas pracy Pana Tomasza. Istotnym jest jednak użycie retrospekcji, która wyjaśnia wątek choroby, a także sytuację życiową bohaterów.

Geneza

„Katarynka” to nowela, która opublikowana została po raz pierwszy na łamach prasy – 1880 roku. Następnie wydano ją w tomie zatytułowanym „Szkice i obrazki”. Jest to utwór poruszający tematykę charakterystyczną dla pozytywizmu.

Problematyka i motywy

Nowela jest opowieścią o chorobie ubogiego dziecka. Podkreślonym zostaje motyw ubóstwa rodziny dziewczynki, która zamieszkuje część podwórza przeznaczoną dla osób mniej zamożnych. Istotnym jest także motyw ślepoty, która zupełnie zmienia życie dziewczynki, jej postrzeganie świata. Dziecko zaczyna odbierać go zupełnie inaczej. Jej choroba jest także przyczyną smutku, nieszczęścia.

Bardzo istotnym jest motyw tytułowej katarynki, do której stosunek można odczytywać w różnoraki sposób. Zastosowanie motywu muzyki, sztuki związane jest z postrzeganiem twórczości i przypisywaniem mu większej wartości, co dostrzec można w postawie Pana Tomasza, który dźwięk katarynki odczytuje jako niezwykle denerwujący.

Jednakże katarynka to także urządzenie, którego pojawienie się powoduje szereg zmian. Po pierwsze, granie na niej wzbudza radość w dziewczynce. Niewidome dziecko po raz pierwszy od dłuższego czasu odczuwa czystą radość.

Zmiany też zachodzą w Panu Tomaszu. Początkowo, dźwięk katarynki zamienia spokojnego człowieka w furiata, który gotów jest walczyć ze sprawcą niewinnego żartu. Jednak gdy widzi on radość dziecka, przechodzi on kolejną zmianę. Swoje własne przekonania odrzuca, jednocześnie podejmując postanowienie o pomocy dla niewidomego dziecka. Znienawidzona muzyka staje się dla niego bodźcem do aktywności oraz wprowadzania przemian w swoim otoczeniu.

Poruszana problematyka koncentruje się przede wszystkim na losie chorego dziecka, któremu nie udzielono pomocy. Jako lekarstwo stosując czas, skazano je na kalectwo i smutek. W kontraście przedstawiona jest osoba niezwykle majętna, posiadająca możliwość pomocy. Przemiana Pana Tomasza zgodna jest z pozytywistycznym ideałem pracy na rzecz społeczeństwa, dbałości o jego członków, aktywnego działania.

Bohaterowie

Dziewczynka – jej kalectwo jest efektem przebytej choroby. Radość odnajduje w doświadczeniach innych zmysłów, jednak od kiedy zamieszkuje podwórko pana Tomasza niemalże nie ma dostępu do dźwięku. Katarynka wzbudza w niej po raz pierwszy radość.

Pan Tomasz – mecenas, który nie jest już aktywny zawodowo. Niezwykle zamożny, obserwuje sąsiadkę. Nienawidzi katarynek, jednak postawa dziewczynki powoduje w nim przemianę i chęć do działania na rzecz dobra dziecka.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Hamlet jako bohater tragiczny

Tytułowy bohater dzieła Williama Szekspira przerywa swój pobyt w Wittenberdze gdzie studiował by na wieść o niespodziewanej śmierci ojca powrócić do Danii....

Ewangelia św. Mateusza – ogólna...

Ogólna charakterystyka Ewangelia według św. Mateusza znajduje się w Nowym Testamencie i jest pierwszą z czterech Ewangelii. W tej księdze jej autor często nawiązuje...

Miłość szczęśliwa – interpretacja...

„Miłość szczęśliwa” to wiersz Wisławy Szymborskiej w którym autorka analizuje miłość erotyczną w kontekście sztuki ale też codzienności. Tekst...

Historia – interpretacja i analiza...

Krzysztof Kamil Baczyński często odwoływał się w swojej poezji losu jego pokolenia (tak zwane pokolenie Kolumbów) któremu przyszło się zmagać z tragicznymi...

Ranyjulek – interpretacja i analiza...

Wiersz „Ranyjulek” Juliana Tuwima jest charakterystyczną dla tego autora – przynajmniej na pewnym etapie jego twórczości (lata dwudzieste) –...

Moja piosnka II – interpretacja...

Motyw tęsknoty za ojczyzną był często podejmowany w polskiej poezji romantycznej. Większość twórców mając na sumieniu udział w tajemnych organizacjach...

Samotność bogów – streszczenie...

„Samotność bogów” to powieść Doroty Terakowskiej. Akcja rozpoczyna się w niesprecyzowanym czasie i miejscu. Pewne szczegóły i nazwy nasuwają...

Pan Pasek w Danii – interpretacja...

Opisana w „Pamiętnikach” wyprawa Paska do Danii miała miejsce w 1658 r. Wtedy to dla wsparcia duńskiego władcy w boju z wrogą Polsce Szwecją do skandynawskiego...

Kwiat kalafiora – streszczenie...

Streszczenie Jest 31 grudnia 1977 r. W rodzinie Borejków trwają intensywne przygotowania do Sylwestra. Dwie młodsze siostry Borejkówny – czternastoletnia...