Ulisses – streszczenie, interpretacja

Czas akcji „Ulissesa” Jamesa Joyce’a obejmuje jeden dzień i toczy się w Dublinie. Rozpoczyna się o 8 rano, kiedy Stefan Dedalus je śniadanie w wieży Martello Tower. Towarzyszą mu Haines i Buck Mulligan. Następnie mężczyzna wykłada w szkole lekcję historii starożytnej i rozmawia z dyrektorem, panem Deasy.

Tymczasem Leopold Bloom budzi się w mieszkaniu przy Eccles Street, a potem zanosi żonie Molly śniadanie. Jednocześnie wręcza kobiecie list od jej kochanka Blazesa Boylana. Sam zaś przy śniadaniu czyta list od swojej córki. O ósmej Bloom wychodzi z domu. Wstępuje na pocztę, gdzie odbiera list od Marty Clifford. Odwiedza również kościół, drogerię i turecką łaźnię. Następnie udaje się na pogrzeb przyjaciela, Paddy’ego Dignama. Na uroczystości są również obecni Simon (ojciec Stefana Dedalusa), Martin Cunningham, Jack Power i Tom Kernan. W południe zjawia się w redakcji gazety „Freeman’s Journal and National Press”, gdzie pracuje jako akwizytor, i spotyka Stefana.

Następnie Bloom spożywa lunch w restauracji Davy Byrne’a i udaje się do muzeum. W drodze spotyka Boylana. Tymczasem Stefan rozprawia w Bibliotece Narodowej na temat Szekspira. O godzinie 14 bibliotekę odwiedza zaś Bloom.

O 15 Boylan i Bloom jednocześnie kupują prezent dla Molly, Stefan zaś spotyka siostrę (Dilly). Potem Boylan spożywa obiad w Ormond Bar, a zaraz po jego wyjściu zjawia się tam Bloom. Kiedy Bloom raczy się posiłkiem, Molly ma schadzkę z kochankiem. Po obiedzie Bloom spotyka się z Martinem Cunninghamem i odwiedza lokal Barneya Kernana, gdzie zostaje zaczepiony przez Obywatela. Następnie mężczyzna idzie na spacer nad zatokę i masturbuje się, podglądając młode dziewczęta. Odwiedza również szpital, w którym właśnie rodzi jego znajoma.

Stefan wraz z przyjaciółmi idzie zaś do domu publicznego Belli Cohen. W nocy na ulicy odnajduje go Bloom i razem udają się na kawę do podrzędnego lokalu. Nad ranem Stefan wraca do swojej wieży. Leopold trafia do łóżka żony, a powieść kończy się intymną rozmową małżonków.

Interpretacja

„Ulisses” Jamesa Joyce to opowieść o jednym dniu z życia dojrzałego mężczyzny dobiegającego czterdziestki, Leopolda Blooma. Akcja rozgrywa się dokładnie 16 czerwca 1904 roku. Wędrówka głównego bohatera po mieście jest stylizowana na podróż mitycznego Odyseusza, który po wielu przygodach ostatecznie wraca do swojej żony. Molly odpowiada zatem archetypicznej postaci Penelopy, a Stefan Dedalus przypomina Telemacha. Mamy oczywiście do czynienia z reinterpretacją mitu: Penelopa nie jest bowiem wierna, a Odyseuszowi daleko do mitycznego przebiegłego herosa.

Jednym z najważniejszych osiągnięć Joyce’a jest zaś zastosowanie w powieści zabiegu strumienia świadomości. Polega on na wprowadzeniu do narracji rozbudowanych monologów wewnętrznych bohaterów, które wpływają na subiektywizację, a w konsekwencji eseizację współczesnej powieści. Wydarzenia rozgrywają się nie tylko w świecie zewnętrznym, ale przede wszystkim w umyśle bohaterów – a odbiorca nie ma do nich bezpośredniego dostępu, widzi je w taki sposób, jak postać – zniekształcone przez pryzmat jej świadomości.