Unikalne i sprawdzone teksty

Kazimierz Moczarski – biografia i charakterystyka twórczości

Kazimierz Moczarski należy do rzadkiego rodzaju pisarzy, którzy opublikowali tylko jedną znaczącą książkę – jednak tą jedną książką zapisali się w annałach literatury światowej. Moczarski urodził się w 1907 roku w Warszawie, w inteligenckiej rodzinie (rodzice byli nauczycielami). Po zdaniu matury podjął studia prawnicze w rodzinnym mieście – kontynuował je zaś w Paryżu. W latach trzydziestych Moczarski związał się ze Stronnictwem Demokratycznym – jednym z liberalnych ruchów będących w opozycji do dyktatury piłsudczyków.

W czasie II wojny zaangażował się on w działalność konspiracyjną, dochodząc do wysokich stanowisk w szeregach Armii Krajowej. Działał w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK, brał też udział w akcjach zbrojnych wymierzonych w niemieckiego okupanta. To, co z dzisiejszej perspektywy jest powodem do chwały, było inaczej widziane przez władze komunistyczne, które Stalin zainstalował w Polsce w latach 1944-1945. Przynależność do AK została uznana za zbrodnię, samej zaś organizacji zarzucano kolaborację z Niemcami. Dla ludzi, którzy ryzykowali życie w walce z hitlerowskimi władzami było to dodatkowe upokorzenie. Moczarski, razem w wieloma towarzyszami z AK, został aresztowany przez komunistów. Na skutek długiego procesu otrzymał wyrok śmierci, który nie został ostatecznie wykonany. Podczas przesłuchań był torturowany.

Moczarski został osadzony w jednej celi z Jurgenem Stroopem, oficerem Waffen SS, dowodzącym pacyfikacją powstania w warszawskim gettcie (1943). Umieszczenie w tym samym pomieszczeniu żołnierza polskiego podziemia i nazistowskiego zbrodniarza było właśnie przejawem wspomnianej linii komunistów, dążących do maksymalnego upokorzenia ludzi z Armii Krajowej.

Po 1956 roku Moczarski został zwolniony z więzienia. Na wolności pracował w prasie, zajmował się także działalnością społeczną (walka z alkoholizmem wśród Polaków). Zmarł w 1975 roku.

W pierwszej połowie lat siedemdziesiątych na łamach czasopisma „Odra” pojawiać się zaczęły więzienne wspomnienia Moczarskiego, które ukazały się jako książka już po jego śmierci. „Rozmowy z katem”, bo o nich mowa, opowiadają o czasie, jaki autor spędził ze Stroopem. Umiejętnie zachęcając zbrodniarza do zwierzeń, Moczarski zapamiętywał jego monologi, które spisał na wolności. Z zapisków tych wyłania się przerażający portret „banalności zła” (by użyć określenia Hannah Arendt). Stroop ma cechy fanatyka, ale w gruncie rzeczy to zwykły człowiek, jakich miliony żyło wówczas w Niemczech. Dzieło Moczarskiego to w gruncie rzeczy opis drogi, jaką przebywa ów zwykły człowiek, by ostatecznie stać się zbrodniarzem i trybem w maszynie zagłady.

„Rozmowy z katem” zostały przetłumaczone na wiele języków. Do dzisiaj pozostają jednym z najbardziej przejmujących świadectw nazistowskich zbrodni i mentalności ludzi, którzy tworzyli system III Rzeszy. Książka doczekała się też adaptacji na potrzeby teatru i teatru telewizji – najbardziej znaną jest ta, dokonana przez Andrzeja Wajdę.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Bolesław Leśmian – biografia...

Bolesław Leśmian wyróżnia się wśród polskich poetów XX wieku oryginalnością. Wydaje się że przez całe swoje życie stał obok głównego...

Daniel Defoe

Daniel Defoe to jeden z ojców współczesnej powieści angielskiej. Dokładna data jego narodzin budzi wątpliwości jednak najczęściej wskazuje się rok 1660....

Wiktor Gomulicki – biografia i...

Biografia Wiktor Gomulicki (właśc. Wiktor Teofil Gomulicki pisał pod pseudonimem Fantazy) – polski poeta i prozaik kolekcjoner a także badacz historii Warszawy; czołowy...

Bruno Jasieński – biografia i...

Bruno Jasieński to postać skomplikowana i kontrowersyjna. Trudno wystawić jednoznaczną opinię o tym futuryście miłośniku komunizmu a zarazem jego ofierze. Urodził się...

Maria Konopnicka

Biografia Maria Konopnicka urodziła się 23 maja 1842 roku. Zamieszkiwała Suwałki do 7 roku życia. Wtedy przeprowadziła się razem z ojcem prawnikiem oraz matką która...

Roald Dahl – biografia i charakterystyka...

Biografia Roald Dahl – to brytyjski pisarz publicysta i scenarzysta pochodzenia norweskiego. Na świat przyszedł 13 września 1916 r. w Llandaff (Walia). Zmarł w 1990...

Nancy Kleinbaum – biografia i...

Biografia Nancy H. Kleinbaum – amerykańska pisarka dziennikarka i publicystka. Urodziła się w 1948 r. W latach 1966 – 1970 studiowała na Northwestern University...

Hugh Lofting – biografia i charakterystyka...

Biografia Hugh Lofting to brytyjski pisarz autor głównie literatury dziecięcej. Światową sławę zdobył jako twórca cyklu książek o doktorze Dolittle opiekującym...

J.D. Salinger – biografia i charakterystyka...

Biografia J. D. Salinger – amerykański pisarz. Urodził się 1 stycznia 1919 r. na Manhattanie w Nowym Yorku jako drugie dziecko Sola Salingera (polskiego Żyda) i Marie...