Unikalne i sprawdzone teksty

Św. Aleksy jako ideał świętego-ascety

W średniowiecznych hagiografiach popularne były dwa typy osobowościowe świętych. Pierwszy z nich reprezentował święty-bojownik, czyli człowiek, który walczył z niewiernymi w imię Boga. Ci święci byli szczególnie popularni w okresie wypraw krzyżowych. Natomiast przez całe niemal wieki średnie godnym podziwu był tak zwany święty-asceta, którego pobożność skłoniła do odrzucenia pokus doczesnego świata oraz do życia w skrajnym ubóstwie. Niewątpliwie ten ideał realizuje święty Aleksy, którego losy spisane zostały przez anonimowego autora w polskim utworze poetyckim z XV wieku.

Autor „Legendy o świętym Aleksym” kreśli na samym początku idylliczny obraz młodzieńczego życia Aleksego, który wzrósł w atmosferze miłości, traktowany przez rodziców jako dar od Boga. Wychowywany przez dobrych ludzi w wierze chrześcijańskiej, postanawia Aleksy odrzucić bogactwo, jakie przypadło mu w spadku po rodzicach, by całemu oddać się Bogu. Swoje zamiary wprowadza w czyn w dniu, który dla wielu ludzi stanowiłby najszczęśliwszy dzień życia, mianowicie w dzień swego ślubu z córką cesarza. Aleksy odrzuca wspaniale zapowiadającą się przyszłość w geście ofiary Bogu. Postanawia jednocześnie namówić swoją świeżo poślubioną małżonkę do wspólnego ślubu czystości, czym zjednuje dla nieba jeszcze jedną pokorną duszę.

Ukazanie młodzieńczego życia Aleksego służy skontrastowaniu z późniejszym życiem ascetycznym, które przysporzyło świętemu sporo cierpień. Nie tylko bowiem zaznał biedy, głodu i zimna, ale też niemałych upokorzeń. Wszystko to jednak znosił godnie, będąc przeświadczonym o słuszności swego postanowienia:

Tu pod wschodem leżał
Każdy nań pomyje, złą wodę lał.
A leżał tu sześćnaćcie lat,
Wszytko cirzpiał prze Bog rad;
Siodmegonaćcie lata [zachorzał] był,
Co sobie nic czynił (...).

Choroba i śmierć stanowiły naturalną konsekwencję i przypieczętowanie ascetycznego życia świętego. Wyrzeczenia poniesione za życia miały służyć wiecznej nagrodzie po śmierci, dlatego Aleksy do samego końca wytrwał z tą nadzieją, odmawiając pokusom, które kilkakrotnie pojawiły się na jego drodze. Mam tu na myśli spotkanie z ludźmi własnego ojca w Laodycei, sławę, jaką zaczął zdobywać w mieście w związku z cudem obrazu Matki Boskiej oraz mieszkanie pod domem własnego ojca. Wszystkie te sytuacje mogły odmienić smutne życie żebraka, mógł w każdej chwili wrócić do tego, czego się wyrzekł, a jednak pokusy te Aleksy odrzucił, będąc całkowicie oddanym ascezie.

Jako święty-asceta umiera w końcu Aleksy, a jego śmierci towarzyszą liczne cuda, które nie pozwalają uznać go za zwykłego żebraka. Ponadto sam Aleksy spisał przed śmiercią list, w którym wyjawił swoją tożsamość, dzięki czemu nie pozostał anonimowy i mógł stanowić wzór cnót dla wyznawców religii chrześcijańskiej.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Artyzm „Nad Niemnem”

Artyzm według „Słownika terminów literackich” jest to ogół cech dzieła dający świadectwo biegłości twórcy w danej dyscyplinie sztuki...

Porównanie postaw Kordiana i Męża...

Spośród postaci jakie zapełniają karty dzieł polskich romantyków niewątpliwie do najciekawszych należą Kordian i Mąż. Pierwszy jest tytułowym bohaterem...

Dlaczego od wieków ludzie się...

W dzisiejszych czasach wszyscy gdzieś pędzą. Ulice miast wypełnione są ludźmi którzy aż tracą oddech od swoich szybkich kroków. Uczniowie gonią do szkoły...

Stanisław Wokulski – człowiek...

Stanisław Wokulski – główny bohater „Lalki” Bolesława Prusa – jest postacią złożoną która łączy w sobie ideały i wartości charakteryzujące...

Motyw patriotyzmu w „Hymnie do...

Do najbardziej znanych XVIII-wiecznych polskich utworów o tematyce patriotycznej zaliczają się „Hymn do miłości ojczyzny” Ignacego Krasickiego oraz „Pieśń...

Obrzędy i obyczaje polskie w literaturze...

Często nie doceniamy wagi obyczajów i obrzędów. Przykładamy duże znaczenia do głośnych wydarzeń politycznych zapamiętujemy okresy w jakich toczono wojny...

„Mistrz i Małgorzata” jako...

„Mistrz i Małgorzata” to powieść paraboliczna w której ponad poziomem znaczeń dosłownych wynikających z sensu współczesnej fabuły nadbudowany...

Horacjański ideał życia

W okresie starożytności rozwinęły się dwie popularne koncepcje filozoficzne: epikureizm i stoicyzm. Epikureizm wywodził się ze szkoły Epikura który wierzył że...

Forma w „Ferdydurke”

Jednym z najważniejszych zagadnień pojawiających się w „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza jest forma. Pod pojęciem tym skrywają się schematy działania i postawy...