Unikalne i sprawdzone teksty

Łukasz Górnicki

Łukasz Górnicki urodził się w 1527 roku w Oświęcimiu. Pochodził z rodziny mieszczańskiej, a jego wuj, Stanisław Gąsiorek, był dyrygentem kapeli królewskiej w Krakowie.On to sprowadził do stolicy młodego Łukasza i zapewnił mu wykształcenie. Wprowadził go także na dwór biskupi w Prądniku (dzisiaj jest to dzielnica Krakowa).

Górnicki studiował w Krakowie, otrzymał też posadę w kancelarii królewskiej. Zaprzyjaźnił się również z elitą intelektualną kraju, między innymi z Janem Kochanowskim. Już jako trzydziestoletni mężczyzna wyruszył na dwuletnie studia do Włoch. Właśnie z tym krajem wiąże się jego miejsce w literaturze. Po powrocie do Polski otrzymał od króla Zygmunta Augusta zalecenie, by przetłumaczyć z włoskiego dzieło Baldassarre Castiglione „Il Cortegiano”. Praca Castiglione’a ukazała się po raz pierwszy w 1528 roku i zyskała europejską sławę. Uznawano powszechnie, że książka zawiera obraz idealnego szlachcica – doczekała się ona przekładów na wiele języków. Trzeba pamiętać, iż w XVI wieku nie znano pojęć plagiatu, czy własności intelektualnej, stąd tłumaczenie nie były wierne. Jednak, jak zauważa znany brytyjski historyk Peter Burke, żaden kraj nie doczekał się tak oryginalnego przekładu, jak ten dokonany przez Goślickiego.

Polak przeniósł bowiem dzieło Casiglione’a w rodzime realia. O ile akcja oryginału rozgrywa się na dworze księcia Urbino, to bohaterami „Dworzanina polskiego” (wydanego w 1566 roku) są członkowie świty biskupiej na dworze w Prądniku. Ważną zmianą w stosunku do oryginału jest też usunięcie kobiet – jak uważał Górnicki, w Polsce nie brały one udziału w poważnych rozmowach, więc nie było dla nich miejsca w dziele. „Dworzanin polski” to owoc ciężkiej pracy, polegającej na przełożeniu wyrafinowanych pojęć filozoficznych i kulturalnych renesansowych Włoch na dopiero rozwijający się język polski. Historycy literatury często zestawiają tę próbę zaszczepienia w kraju europejskich wzorów życia dworskiego i myśli neoplatońskiej z rubasznymi dziełami Mikołaja Reja – w końcu Rej tworzył w tym samym czasie, co Górnicki.

Górnicki był także autorem pism politycznych ("Rozmowa Polaka z Włochem o wolnościach i prawach polskich") oraz historycznych (wydane pośmiertnie "Dzieje w Koronie polskiej […] od roku 1538 aż do roku 1572"). Otrzymał starostwa tykocińskie i wasilkowskie. W Tykocinie też spoczął po śmierci w 1603 roku. Dworzanin do tej pory uznawany zostaje za jego najwybitniejsze dzieło.

 

Rozwiń więcej
Strona tytułowa pierwszego wydania "Dworzanina Polskiego"/ za: wikipedia.pl

Losowe tematy

Julian Ursyn Niemcewicz

Do Juliana Ursyna Niemcewicza z pewnością odnieść można powiedzenie iż doświadczeniami swojego życia mógłby obdarzyć kilka osób. Urodził się w 1757...

Adam Ważyk – biografia i charakterystyka...

Adam Ważyk był postacią ważną w polskiej kulturze XX wieku chociaż dzisiaj o autorze „Poematu dla dorosłych” pamiętają głównie historycy literatury...

Seweryna Szmaglewska – biografia...

Biografia Seweryna Szmaglewska urodziła się w 1916 roku w Przygłowie niedaleko Piotrkowa Trybunalskiego. Pochodziła z rodziny urzędniczej jej ojciec Antoni Szmaglewskiej...

Andrzej Melaszka – biografia i...

Biografia Andrzej Melaszka – polski reżyser i scenarzysta; pisarz twórca literatury dziecięcej i młodzieżowej. Przyszedł na świat 3 marca 1955 r. w Poznaniu....

Ludwik Jerzy Kern – biografia...

Biografia Ludwik Jerzy Kern – polski poeta dziennikarz i satyryk. Urodził się w Łodzi 29 grudnia 1920 r. Zmarł 29 października 2010 r. w Krakowie. Znany jest przede...

Hanna Ożogowska – biografia i...

Biografia Hanna Ożogowska – polska prozaiczka a także poetka i tłumaczka literatury rosyjskiej niemieckiej i włoskiej. Do dziś uchodzi za jedną z najpopularniejszych...

Aleksander Kamiński – biografia...

Biografia Aleksander Kamiński urodził się w Warszawie w 1903 roku. Jego ojciec Jan Kamiński był farmaceutą. Dzieciństwo przyszły działacz niepodległościowy spędził...

Sofokles

Sofokles urodził się prawdopodobnie w 496 p.n.e w Kolonos zmarł w 406 p.n.e w Atenach. Źródła dowodzą że pochodził z majętnej rodziny kupców. W okresie...

Safona

Biografia Safona żyła na przełomie VII VI w. p.n.e. Była grecką poetką uznaną za mistrzynię liryki miłosnej i twórczynię tzw. pieśni eolskich o których...