Unikalne i sprawdzone teksty

Łukasz Górnicki

Łukasz Górnicki urodził się w 1527 roku w Oświęcimiu. Pochodził z rodziny mieszczańskiej, a jego wuj, Stanisław Gąsiorek, był dyrygentem kapeli królewskiej w Krakowie.On to sprowadził do stolicy młodego Łukasza i zapewnił mu wykształcenie. Wprowadził go także na dwór biskupi w Prądniku (dzisiaj jest to dzielnica Krakowa).

Górnicki studiował w Krakowie, otrzymał też posadę w kancelarii królewskiej. Zaprzyjaźnił się również z elitą intelektualną kraju, między innymi z Janem Kochanowskim. Już jako trzydziestoletni mężczyzna wyruszył na dwuletnie studia do Włoch. Właśnie z tym krajem wiąże się jego miejsce w literaturze. Po powrocie do Polski otrzymał od króla Zygmunta Augusta zalecenie, by przetłumaczyć z włoskiego dzieło Baldassarre Castiglione „Il Cortegiano”. Praca Castiglione’a ukazała się po raz pierwszy w 1528 roku i zyskała europejską sławę. Uznawano powszechnie, że książka zawiera obraz idealnego szlachcica – doczekała się ona przekładów na wiele języków. Trzeba pamiętać, iż w XVI wieku nie znano pojęć plagiatu, czy własności intelektualnej, stąd tłumaczenie nie były wierne. Jednak, jak zauważa znany brytyjski historyk Peter Burke, żaden kraj nie doczekał się tak oryginalnego przekładu, jak ten dokonany przez Goślickiego.

Polak przeniósł bowiem dzieło Casiglione’a w rodzime realia. O ile akcja oryginału rozgrywa się na dworze księcia Urbino, to bohaterami „Dworzanina polskiego” (wydanego w 1566 roku) są członkowie świty biskupiej na dworze w Prądniku. Ważną zmianą w stosunku do oryginału jest też usunięcie kobiet – jak uważał Górnicki, w Polsce nie brały one udziału w poważnych rozmowach, więc nie było dla nich miejsca w dziele. „Dworzanin polski” to owoc ciężkiej pracy, polegającej na przełożeniu wyrafinowanych pojęć filozoficznych i kulturalnych renesansowych Włoch na dopiero rozwijający się język polski. Historycy literatury często zestawiają tę próbę zaszczepienia w kraju europejskich wzorów życia dworskiego i myśli neoplatońskiej z rubasznymi dziełami Mikołaja Reja – w końcu Rej tworzył w tym samym czasie, co Górnicki.

Górnicki był także autorem pism politycznych ("Rozmowa Polaka z Włochem o wolnościach i prawach polskich") oraz historycznych (wydane pośmiertnie "Dzieje w Koronie polskiej […] od roku 1538 aż do roku 1572"). Otrzymał starostwa tykocińskie i wasilkowskie. W Tykocinie też spoczął po śmierci w 1603 roku. Dworzanin do tej pory uznawany zostaje za jego najwybitniejsze dzieło.

 

Rozwiń więcej
Strona tytułowa pierwszego wydania "Dworzanina Polskiego"/ za: wikipedia.pl

Losowe tematy

Wanda Chotomska – biografia i...

Biografia i charakterystyka twórczości Wanda Chotomska (właśc. Wanda Maria Chotomska) – jedna z najsłynniejszych polskich pisarek która swą twórczość...

Kazimierz Wierzyński – biografia...

Kazimierz Wierzyński należał do najbardziej aktywnych polskich twórców XX wieku – przy czym podkreślić trzeba że ta aktywność nie ograniczała się...

John Ronald Reuel Tolkien – biografia...

Biografia John Ronald Reuel Tolkien urodził się 3 stycznia 1892 r. w Bloemfontein mieście położonym w Republice Południowej Afryki. Od 1890 r. Arthur Tolkien - ojciec Johna...

Pierre Corneille

Corneille’a zaliczany bywa do najwybitniejszych dramatopisarzy XVII-wiecznej Francji zajmując miejsce obok Racine’a i Moliera. Urodził się on w 1606 roku w rodzinie...

Szymon Szymonowic

Julian Krzyżanowski wybitny historyk literatury przyznał Szymonowi Symonowicowi miano najwybitniejszego poety wśród następców Kochanowskiego. Szymonowic urodził...

Andrzej Frycz Modrzewski

Andrzej Frycz Modrzewski należy do najbardziej interesujących postaci polskiego Złotego Wieku (XVI wiek). Sekretarz królewski współpracownik prymasa a zarazem...

Artur Oppman – biografia i charakterystyka...

Biografia Artur Oppman (właśc. Artur Franciszek Michał Oppman) – polski poeta autor książek dla dzieci. Urodził się 14 sierpnia 1867 r. w Warszawie (zmarł również...

Anakreont

Biografia Anakreont prawdopodobnie żył w latach 570 – 485 p.n.e. Był greckim lirykiem autorem pieśni satyr elegii a przede wszystkim epigramatów. Pochodził...

Wojciech Kuczok – biografia i...

Biografia Wojciech Kuczok – polski prozaik krytyk filmowy scenarzysta a także poeta i speleolog ( z zamiłowania). Przyszedł na świat 18 października 1972 r. w Chorzowie....