Początek – streszczenie, plan wydarzeń

„Początek” to powieść Andrzeja Szczypiorskiego. Jej akcja rozgrywa się w okupacyjnej Warszawie, przedstawione zostają jednak również wątki późniejsze – mowa bowiem o powojennych losach bohaterów.

Bohaterem jest Paweł Kryński – ma 19 lat i uczy się na tajnych kompletach. Zarabia, jako pośrednik podczas sprzedawania dzieł sztuki – pozbawieni przez okupację środków do życia kolekcjonerzy muszą wyprzedawać swoje skarby, by nie umrzeć z głodu. Właśnie jedną z takich transakcji obserwujemy w pierwszej scenie. Później dowiadujemy się, że serce Pawła jest rozdarte między miłość do rówieśnicy Moniki i do dwa razy od niego starszej wdowy, Ireny Seidenman. Ta ostatnią jest żydówką, jednak udało jej się uniknąć zesłania do getta i ukrywa się pod przybranym nazwiskiem.

Paweł pomaga zresztą swojemu przyjacielowi Żydowi Heniowi Fichtelbaumowi. Ukrywa go po ucieczce z getta, ten jednak z trudem radzi sobie z zamknięciem w kryjówce i ucieka poza miasto. Ciosem okazuje się jednak wydanie Ireny Gestapo – donosicielem okazuje się inny Żyd, Bronek Blutman. To człowiek, który wydaje Niemcom innych Żydów, licząc na wyrozumiałość okupanta wobec samego siebie. Jego nadzieje ostatecznie okazują się płonne, gdyż staje się jedną z ofiar pacyfikacji getta. Na szczęście przyjaciele Ireny dowiadują się o jej uwięzieniu – przy pomocy przychylnego im niemieckiego oficera, Johanesa Mullera udaje im się wydostać kobietę z więzienia. Po wojnie kobieta współpracowała z nowymi władzami, potem zaś udała się na emigrację.

Kolejnym wątkiem jest próba uratowania córki starego Fichtelbauma (ojca Henia), Joasi. Tym razem zbawcą okazuje się również osoba mało prawdopodobna na pierwszy rzut oka – Wiktor Suchowiak. Pospolity przestępca, który jednak zarabiał na przemycaniu Żydów na tak zwaną aryjską stronę (poza mury getta). Prowadzi on Joasię, jednak zostaje napadnięty przez szmalcownika Lola. Wiktorowi udaje się pobić Lola i uratować dziewczynkę. Po latach Wiktor trafia do fabryki, gdzie wysoką funkcję pełni były szmalcownik – ten obiecuje mu protekcję, w zamiast za ukrycie prawdy o jego przeszłości.

Wreszcie zwrócić trzeba uwagę na wątek siostry Wiktorii, polskiej zakonnicy. Przed wojną antysemitka, zaczyna ukrywać żydowskie dzieci, gdy Niemcy rozpoczynają prześladowania tych, których uznają za nieczystych rasowo.

Plan wydarzeń:
1. Rozmowa Pawła z kolekcjonerami sztuki.
2. Kłopoty miłosne Pawła.
3. Aresztowanie Ireny.
4. Wstawiennictwo Mullera.
5. Działalność siostry Wiktorii.
6. Suchowiak ratuje małą Joasię.