Obecnie Andrzej Szczypiorski wydaje się postacią cokolwiek zapomnianą. Jego książki nie były wznawiane od kilku lat, a nazwisko rzadko przewija się w dyskusjach literackich. Jest to o tyle interesujące, że w latach dziewięćdziesiątych Szczypiorski należał do postaci znaczących w życiu intelektualnym – jedni mieli go za niekwestionowany autorytet, inni z nim polemizowali, jednak mało kto potrafił przejść obojętnie obok jego tekstów. Czy Szczypiorski odszedł w niepamięć z powodu naszych wad? „Mamy do czynienia z książką niemodną – jak niemodny wydaje się rachunek sumienia”, pisała krytyczka o jego najgłośniejszym dziele, powieści „Początek”. Czy może wręcz przeciwnie – jego wielkość jako twórcy przeceniano, a na autorytet nie nadaje się człowiek, który miał epizod współpracy z wywiadem PRL? A może to prostu naturalna kolej rzeczy – książki i autorzy bywają zapominani, by po jakimś czasie kolejne pokolenie odnalazło w ich dziełach swoje dylematy?
Trudno teraz odpowiedzieć na te pytania, warto jednak powtórzyć kilka podstawowych informacji biograficznych, dotyczących Andrzeja Szczypiorskiego. Przyszły pisarz urodził się w Warszawie w 1924 roku. Jego ojcem był znany działacz socjalistyczny, Adam. W trakcie II wojny młody Andrzej zaangażował się w konspirację, będąc członkiem Armii Ludowej. Nową, komunistyczną rzeczywistość, jaka nastała po 1945 roku, przyjął dobrze – w przeciwieństwie do rodziców, którzy zostali na emigracji (do 1955 roku). W 1948 roku Andrzej rozpoczął długoletnią współpracę z prasą – najpierw z „Życiem Warszawy”, potem zaś z „Polityką” i „Odrą”. Występował również w radiu, a jako prozaik debiutował w 1952 roku. Pod koniec lat pięćdziesiątych pełnił też funkcje dyplomatyczne w Danii, co świadczyło o ówczesnym zaufaniu władz do młodego pisarza.
Proces oddalania się Szczypiorskiego od reżimu komunistycznego zaczął się zapewne w 1968 roku. Ówczesne antysemickie posunięcia władz oburzały pisarza. Jego reakcją na te wydarzenia była wydana kilka lat później powieść historyczna „Msza za miasto Arras”. Pod kostiumem XV-wiecznej Francji zawarł Szczypiorski uniwersalną opowieść o nietolerancji i fanatyzmie.
W latach siedemdziesiątych pisarz zaangażował się w działalność rodzącej się opozycji. Należał do założycieli Komitetu Obrony Robotników, współpracował z Polskim Porozumieniem Niepodległościowym. W czasie stanu wojennego został internowany, zaś już w wolnej Polsce sprawował funkcje senatora.
Najważniejszą powieścią Szczypiorskiego pozostaje, jak wspomniano, „Początek”. Opublikowany przez paryską „Kulturę” w 1986 roku, opowiadał o zróżnicowanych postawach ludzi w czasie II wojny światowej. Utwór ten wyraża moralne stanowisko autora. Podkreślał on, że nie ma dobrych narodów – są tylko dobrzy i źli ludzie. I jednych i drugich znaleźć można w szeregach wszystkich nacji. Nawet jeśli uznamy Szczypiorskiego za pisarza „niemodnego”, to tę z jego lekcji powinniśmy zapamiętać.
Pisarz zmarł w Warszawie w roku 2000.
Mikołaj Rej uchodzi za jednego z twórców literatury polskiej i chyba każdy uczeń zna jego słowa: „A niechaj narodowie wżdy postronni znają że Polacy...
Kazimierz Wierzyński należał do najbardziej aktywnych polskich twórców XX wieku – przy czym podkreślić trzeba że ta aktywność nie ograniczała się...
Biografia Safona żyła na przełomie VII VI w. p.n.e. Była grecką poetką uznaną za mistrzynię liryki miłosnej i twórczynię tzw. pieśni eolskich o których...
Gall Anonim - żyjący na przełomie XI XII w. autor pierwszej kroniki polskiej; nie posiadamy o nim żadnych pewnych wiadomości a wszystkie hipotezy na temat jego pochodzenia...
Biografia Paul Verlaine urodził się w 1844 roku we Francji w Metzu. Pochodził z zamożnej rodziny oficera armii francuskiej. Już w wieku 14 lat zaczął pisać teksty poetyckie...
Biografia Tadeusz Konwicki - syn Michała Konwickiego i Jadwigi z domu Kieżun - przyszedł na świat 22 czerwca 1926 r. w Nowej Wilejce (dzielnica Wilna). W młodości uczył...
Biografia Ursula Kroeber Le Guin przyszła na świat 21 października 1929 r. w Berkeley w Kalifornii. Córka znanego profesora antropologii (Alfreda Louisa Kroebera) i...
Czy można napisać coś więcej o Karolu Wojtyle? Przecież chyba wszyscy posiadamy pewną wiedzę o Janie Pawle II – najbardziej znanym Polaku XX wieku świętym Kościoła...
Umberto Eco był bodaj najbardziej znanym i poważanym intelektualistą współczesnych Włoch. Światową reputację zapewniły mu już prace naukowe a twórczość...