Unikalne i sprawdzone teksty

Pamięć i tożsamość – streszczenie skrótowe, interpretacja

„Pamięć i tożsamość” to ostatnia pozycja z bogatego dorobku literackiego Jana Pawła II. Książka została wydana niedługo przed śmiercią papieża, w lutym 2005 roku, jednak jej geneza jest dużo starsza. Praca została bowiem oparta na spisanych rozmowach, jakie w 1993 roku prowadzili z Janem Pawłem II dwaj wybitni uczeni – ksiądz profesor Józef Tischner i profesor Krzysztof Michalski. Same te nazwiska są wiele mówiące – każdy z nich był bowiem nie tylko osobą głębokiej duchowości, ale i wielkiego formatu intelektualnego.

Centralnym tematem książki jest niewątpliwie problem zła. U progu XXI stulecia rozmówcy wspominają wiek XX, wiek, który wszyscy zdążyli doskonale poznać (Karol Wojtyła urodził się w 1920 roku, Józef Tischner w 1930, zaś najmłodszy z nich Krzysztof Michalski – w 1948). Poprzednie sto lat naznaczone zostało niebywałymi zbrodniami, związanymi przede wszystkim (choć nie tylko) z systemami totalitarnymi – nazizmem i komunizmem. Nie należy jednak, zauważa Jan Paweł II, sprowadzać dziedzictwa epoki do rozlewu krwi:

Wiek XX był w jakimś sensie widownią narastania procesów dziejowych, a także procesów ideowych, które zmierzały w kierunku wielkiego „wybuchu” zła, ale także był widownią ich pokonywania. Czy zatem spojrzenie na Europę jedynie od strony zła, które pojawiło się w jej nowożytnych dziejach, jest spojrzeniem słusznym?

Wydarzenia historyczne, uważa papież, muszą być rozumiane przez pryzmat odwiecznych prawd filozoficznych i teologicznych. Zło nie jest bytem samym w sobie, powtarza za średniowiecznymi doktorami Kościoła:

Zło jest zawsze brakiem jakiegoś dobra, które w danym bycie powinno się znajdować, jest niedostatkiem. Nigdy nie jest jednak całkowitą nieobecnością dobra.

W dalszej części książki analizowane są źródła duchowego spustoszenia, jakie stało się podstawą powstania XX-wiecznych totalitaryzmów. Jan Paweł II zwraca uwagę na dwuznaczne, paradoksalne dziedzictwo filozofii racjonalnej, która postawiła człowieka w miejsce Boga, jednocześnie wiodąc do odebrania jednostce godności.

Kolejne fragmenty „Pamięci i tożsamości” to rozważania poświęcone patriotyzmowi. Kwestię narodu, dowodzi papież, można również interpretować za pomocą teologii. Dekalog nakłada na nas obowiązek szanowania ojca i matki, a ojczyzna jest swego rodzaju matką – stąd konieczność dbania o jej dobro. Jednak nie usprawiedliwia to nacjonalizmu i ksenofobii. Szczególnie mocno widać to na przykładzie Polski, która niejako w naturze swojej ma tolerancyjność – nietolerancja jest więc zaprzeczeniem narodowego dziedzictwa, jego szarganiem. Jak dowodzi papież: polskość to w gruncie rzeczy wielość i pluralizm, a nie ciasnota i zamknięcie. Wydaje się jednak, że ten „jagielloński” wymiar polskości, o którym wspomniałem, przestał być, niestety, w naszych czasach czymś oczywistym. Ojciec święty podkreśla choćby wielki wkład Żydów w polską kulturę.

Na końcu książki znajdują się bardziej osobiste wspomnienia. Papież opowiada między innymi o szczegółach zamachu na swoje życie z 1981 roku.

„Pamięć i tożsamość”, co warto podkreślić, jest dziełem przystępnym – co nie jest oczywiste, gdy rozmowę prowadzą trzej wybitni profesorowie (pamiętajmy, że Jan Paweł II też był profesorem). Ta książka stanowi zarówno testament intelektualny Papieża-Polaka, jak i doskonałe wprowadzenie w jego twórczość filozoficzną i teologiczną.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Przygody Tomka Sawyera – opracowanie...

Geneza „Przygody Tomka Sawyera” to chyba najpopularniejsza książka słynnego amerykańskiego pisarza Marka Twaina. Zarazem jest to jedno z najważniejszych dzieł...

Do Leukonoe Horacy – interpretacja...

Wiersz Horacego pt. “Do Leukonoe” jest wyrazem stoickiej filozofii życia która zakładała istnienie złotego środka. Nie należy bowiem popadać w skrajne...

Proces – opracowanie interpretacja...

Geneza „Proces” jest bodaj najgłośniejszą powieścią Franza Kafki. Zarazem uznaje się go za jedno z ważniejszych książek XX wieku. Kafka napisał go na początku...

Piątka z zakątka – streszczenie...

Streszczenie 1. Skąd się wzięła Piątka z Zakątka Zanim narrator przedstawi czytelnikowi skład bandy pragnie wyjaśnić że najważniejszym jej członkiem jest Bobik rudowłosy...

O zachowaniu się przy stole –...

Autorstwo i czas powstania Autorem wiersza „O chlebowym stole” jest Przecław Słota (Złota) szlachcic pochodzący z ziemi łęczyckiej który w latach 1398-1400...

Widok gór ze stepów Kozłowa –...

„Widok gór ze stepów Kozłowa” to utwór który podzielony jest na kilka części i przedstawia on punkt widzenia zarówno Pielgrzyma...

Oeconomia divina – interpretacja...

„Oeconomia divina” Czesława Miłosza to wiersz pochodzący z tomu „Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada”. Utwór pod względem tematyki nawiązuje...

Wesele – streszczenie plan wydarzeń...

Streszczenie Akt I W listopadową noc 1900 roku w podkrakowskich Bronowicach odbywa się wesele. Dziennikarz rozmawia z Czepcem. Czepiec przekonuje że chłopi są bardzo wartościową...

Wieża – opracowanie problematyka...

Geneza „Wieża” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego po raz pierwszy opublikowana została w lipcu 1958 r. w paryskiej „Kulturze”. Opowiadanie to powstało...