Stary Testament – pochodzenie nazwy, autorstwo, okoliczności powstania, języki i tłumaczenia, zakres tematyczny

Pochodzenie nazwy i autorstwo

Nazwa Starego Testamentu została stworzona przez św. Pawła z Tarsu. Określenie „stary” nie oznacza anachronizmu, lecz odnosi się do wydarzeń, które działy się przed powstaniem Nowego Testamentu.

Okoliczności powstania

Najstarszy fragment Starego Testamentu znajduje się w Księdze Sędziów i pochodzi z XII w. p.n.e. Natomiast najnowsze fragmenty pochodzą z ok. I w. p.n.e.

Znaczną część Starego Testamentu napisano w języku hebrajskim, a częściowo w aramejskim i greckim. Stary Testament został stworzony przez żydowskich naukowców.

Składa się z trzech rodzajów ksiąg: historycznych, proroczych oraz dydaktycznych, których jest w sumie ok. 46. Kanon Starego Testamentu został zatwierdzony na soborze trydenckim w 1546 roku, który uznał, że dzieło to powstało dzięki natchnieniu Ducha Świętego i jest autorstwa Boga

Języki i tłumaczenia

Biblia powstała w językach hebrajskim, greckim i aramejskim. Najstarsze tłumaczenie na język grecki Starego Testamentu powstało w III – II roku p.n.e. Natomiast w II połowie IV w. na język łaciński Biblię przetłumaczył św. Hieronim. Owo tłumaczenie nazwano Wulgatą.

Za najdawniejsze polskie tłumaczenie Starego Testamentu uznaje się tzw. Biblię Królowej Zofii, zwaną szaroszpatacką. Stanowiła ona jedyny kompletny przekład w środowisku dworskim, który był wykonany na zlecenie królowej Zofii, czwartej żony Władysława Jagiełły. Jej I część liczyła początkowo ok. 470 kart, które uległy zniszczeniu. Istnieje przypuszczenie, że w tym przekładzie mógł być uwzględniony także Nowy Testament, ale nie natrafiono na jego ślady. Badania dowiodły, że Biblia królowej Zofii jest przekładem z Pisma Świętego w języku czeskim, nie z Wulgaty.

Zachował się także urywek przekładu Starego Testamentu, pochodzący z XV w. Był to wykład praw mojżeszowych, wydobyty z Księgi Wyjścia oraz Kapłańskiej.

Pierwsze drukowane fragmenty polskich przekładów Starego Testamentu zaczęły ukazywać się w latach dwudziestych XVI w.

Dydaktyczna księga Starego Testamentu (Mądrość Syracha) została przetłumaczona także przez Piotra z Poznania.

Najpopularniejsze tłumaczenie Starego Testamentu na język polski to Biblia Jakuba Wujka. Współcześnie najczęściej używa się Biblii Tysiąclecia.

Zakres tematyczny

Stary Testament opisuje dzieje ludu Izraelskiego jako narodu wybranego. Obejmuje okres od początków świata do narodzin Jezusa.

Księgi historyczne Starego Testamentu stanowią dwadzieścia jeden ksiąg, które opisują wydarzenia z historii Narodu Wybranego. Księgi prorocze to największy zbiór Starego Testamentu, pierwszym z proroków był Mojżesz. Prorocy pełnili funkcje posłanników boskich i często wypowiadają się w imieniu Boga. Księgi dydaktyczne to siedem ksiąg Starego Testamentu. Głoszą one istnienie Boga jako podstawę ludzkiego życia.

Zrozumienie tekstu mogą utrudniać archaiczne środki językowe oraz słowa, w których aktualnie dokonało się przesunięcie znaczeniowe.