Bakczysaraj – interpretacja i analiza

„Bakczysaraj” to sonet, w którym pokazane są przemyślenia podmiotu lirycznego, który dostrzega problem jakim jest przemijanie oraz kruchość tworów ludzkich. Pierwsze dwie strofy stanowią opis tego, co dostrzega osoba mówiąca. Zwiedza on pałac należący do chanów. Wykrzyknienie podkreśla, że nadal jest on potężny i wzbudza podziw podmiotu. Wyliczenia kolejnych elementów wzniesionych przez ludzi podkreślają pozorną potęgę ich dokonań. Jednakże, zestawione to jest z mocą przyrody. Pojawieniem się szarańczy czy też wspomnianej „gadziny”.

Kolejna strofa stanowi podkreślenie pustki, która panuje w ludzkich budowlach. Architektura zdominowana została przez przyrodę, które pokazana zostaje jako niepokojąca, silna. Pojawia się sformułowanie o zgłoskach Belzebuba, które potwierdzają stan całości.

W kolejnej strofie pojawia się fontanna, która stanowi centralne miejsce i zostaje przez poetę spersonifikowana. Jej lament zdaje się wyrażać prawdy ogólne. Wymienia one wartości, które przeminęły, które wydawały się być wieczne. Wykrzyknienie podkreśla przemijanie i trwałość źródła, natury.

Użycie epitetów oraz wyliczeń służy podkreśleniu kontrastu pomiędzy pozorną potęgą ludzkich tworów a prawdziwą siłą przyrody. Utwór stanowi także refleksję nad przemijaniem. Dynastia Girajów oraz jej osiągnięcia odchodzą do przeszłości, jednak źródło zostaje trwałe. Poza wykrzyknieniami pojawia się również pytanie retoryczne, które podkreśla refleksyjny charakter utworu.  Który poza przedstawieniem Bakczysaraju analizuje relacje człowiek- przyroda oraz proces przemijania.