Unikalne i sprawdzone teksty

Żywot człowieka poczciwego - opracowanie

W 1568 roku Mikołaj Rej opublikował tzw. „Zwierciadło”, utwór łączący fragmenty wierszowane i prozę. Prozą właśnie spisana została jego część znana jako „Żywot człowieka poćciwego”(„Żywot człowieka poczciwego”). Autor przedstawił w nim własną wizję życia dobrego i harmonijnego.

Podkreślić trzeba, iż wielu twórców dobry renesansu bądź pisało utwory dydaktyczne, bądź umieszczało w swoich dziełach fragmenty o takim charakterze. Z dzisiejszego punktu widzenia rady te mogą wyglądać dość oryginalnie – oprócz wskazówek o charakterze religijnym i moralnym dzielono się z czytelnikiem poradami żywieniowymi lub pedagogicznymi. Było to oczywiście w pełni zamierzone: książka zawierać miała wszystkie informacje, jakie są potrzebne, by „zaplanować” dobre życie.

Rej nie odszedł od tego schematu. Również w „Żywocie” znaleźć można sugestie, jak się odżywiać, jakie zdobyć wykształcenie, jakie radości czerpać z poszczególnych pór roku i jak przygotować się na śmierć.

Bohaterem „Żywotu” jest szlachcic, którego imienia nie poznajemy. Jest to zabieg celowy, nie chodzi o konkretną osobę, tylko o ideę człowieka dobrego (poczciwego), prowadzącego porządne życie.

Traktat Reja dzieli się na trzy księgi – poświęcone zostały kolejnym etapom żywota ludzkiego. I tak pierwsza omawia dzieciństwo i młodość, druga okres dojrzały, trzecia zaś starość. W księdze drugiej znajduje się rozdział XVI, w którym przedstawiony zostaje cykl pór roku.

Rej zaleca rzeczy takie, jak edukacja (ale głównie praktyczna, dotycząca gospodarstwa), lektura (dającą natchnienie do dobrych czynów i poprawę humoru), umiarkowanie w jedzeniu i picu. Małżeństwo uznaje za szczególnie miłe Bogu, ale powinno zostać zawarte z rozsądku – ponieważ małżeństwa z miłości mogą być pełne kłótni, gdy obie strony nie czują się zaspokojone finansowo. Służba publiczna jest według autora rzeczą godną, zwłaszcza w charakterze posła albo senatora.

Na starość można cieszyć się widokiem wnuków i gospodarstwa. Nie należy natomiast lękać się śmierci:

Także i ty, mój namilszy bracie, gdyżeś się przebił przez ty rozmaite burdy świata tego, jako przez srogie wojska przeciwko sobie nasadzone, już się nic nie lękaj przypuścić ku szturmu na tego ostateczniejszego nieprzyjaciela swego, na tę obłudną śmierć, którać nic żadnymi strzelbami uczynić nie może, boć barzo zemdlona a osłabiona jest. Poraziłci ją dawno Pan twój i leży jako obumarła pod nogami Jego.

Dzieło Reja przepełnione jest poczuciem harmonii. Już pierwsza księga zaczyna się od wspomnienia Adama i Ewy – odniesienie do Biblii oznacza konieczność uzgadniania spraw tego świata z metafizycznym porządkiem rzeczy. Ład i porządek płyną od Boga, więc trzeba być posłusznym jego prawom. Istotne jest również życie w zgodzie z naturą – rytm pór roku jest nieubłagany. Nie jest to jednak złe, ponieważ każda z pór daje człowiekowi jakieś „rozkosze”. Latem może to być widok owocujących drzew, jesienią polowanie, zaś zimą odpoczynek przy bliskich. Dobre relacje należy też zachować z innymi grupami społecznymi – należy dbać o dobro kraju i nie dręczyć chłopstwa. Umiar trzeba utrzymać także w sprawach ciała, ponieważ obżarstwo i pijaństwo niszczą je. W ten sposób „Żywot” staje się wielkim peanem na część „złotego środka” i dobrych relacji z wszystkimi elementami świata.

 

 

 


Rozwiń więcej

Losowe tematy

Iliada Homer - opracowanie interpretacja...

Geneza „Iliadzie” przypisuje się autorstwo Homera mimo iż jest to kwestia sporna. Jest ona prawdopodobnie dziełem które poprzedza „Odyseję”...

Lament świętokrzyski („Posłuchajcie...

Autorstwo i czas powstania Utwór o incipicie „Posłuchajcie bracia miła...” znany też pod tytułami: „Lament (Plankt) świętokrzyski” oraz „Żale...

Pan i pies - interpretacja i analiza...

Bohaterem bajki Ignacego Krasickiego „Pan i pies” jest tytułowe zwierzę. Sam właściciel nie pojawia się bezpośrednio w utworze dowiadujemy się tylko o jego...

Iliada Homer – streszczenie plan...

Księga I. Mór. Gniew. Gniew Achillesa który wywołany jest sporem z królem Agamemnonem naczelnym wodzem wyprawy wojsk achajskich przeciwko Troi to główny...

Gawęda o miłości ziemi ojczystej...

„Gawęda o miłości ziemi ojczystej” Wisławy Szymborskiej to wiersz należący do liryki patriotycznej. Poetka wyraża w nim zachwyt nad pięknem rodzinnego kraju...

Przypowieść o chwaście – streszczenie...

Streszczenie Królestwo niebieskiego porównane jest do człowieka który siał dobre nasiona. Jednakże w nocy jego nieprzyjaciel nasiał chwastów pomiędzy...

W pustyni i w puszczy – opracowanie...

Geneza czas i miejsce akcji Powieść ukazała się w roku 1911 wcześniej publikowana była w odcinkach na łamach prasy. Czas akcji przedstawionej w utworze to lata 1884 –...

Kolumbowie rocznik 20 – opracowanie...

Geneza „Kolumbowie rocznik 20” to najsłynniejsza z powieści Romana Bratnego. Dzieło to doczekało się w swoim czasie statusu kultowego i dało nazwę całemu...

Do Justyny. Tęskność na wiosnę...

Wiesz Franciszka Karpińskiego „Do Justyny. Tęskność na wiosnę” należy do najbardziej znanych przykładów polskiej XVIII-wiecznej liryki miłosnej. W...