Grażyna – opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji), charakterystyka bohaterów, motywy, interpretacja

Geneza
„Grażyna” to utwór, którego powstanie poprzedzone było gruntownymi przygotowaniami poczynionymi przez Adama Mickiewicza. Przede wszystkim szukał on informacji historycznych, o których wspomina w zakończeniu powieści. Dzięki temu czytelnikowi łatwiej jest umieścić akcję w konkretnym okresie i cała powieść zyskuje nowy wymiar. Opowieść o dziejach dzielnej żony Litawora powstała w1822 roku.

Akcja utworu rozgrywa się w Nowogródku, w czasie panowania Witolda.

Interpretacja

Utwór to niezwykła opowieść, której zakończenie stanowi zaskoczenie dla czytelnika. Przed wszystkim historia pokazuje wartości wyższe, o które warto walczyć. Grażyna skłonna jest do poświęceń w ich imię, a jej ofiara udowadnia słuszność postępowania. W poemacie napiętnowanym zostaje postępowanie, które zakłada zdradę i sprzymierzenie się z wrogiem w imię osiągnięcie własnych jednostkowych korzyści. Utwór pokazuje także wartość, którą mają rady innych ludzi. Wychwala także postawę nieco buntowniczą, która pozwala na odniesienie zwycięstwa w ostatecznym rozrachunku. Pokazuje on także niezwykłą, wartą pochwały odwagę.

Charakterystyka bohaterów

Grażyna – Żona Litawora, która przeciwstawia się woli męża, prowadzi jego wojska, a jej działanie kończy się dla niej śmiercią.

Litawor – Władca, który chcąc odzyskać należne mu ziemie planuje zaatakowanie Witolda. Jednocześnie zakłada on współpracę z Krzyżakami, zakonem wrogim od zawsze Litwie.

Rymwid – Doradca, któremu Litawor zleca przygotowanie ataku. Ten jednak jest przeciwny jego woli, mając na uwadze dobro kraju.

Motywy

Najważniejszym motywem jest motyw miłości do ojczyzny, która zostaje pokazana jako wartość najwyższa w imię której warto oddać życie. Ważny jest także motyw chęci walki, która potrafi zaślepiać. Mimo, że rzeczone ziemie powinny należeć do Litawora, jasnym jest, że jego postępowanie, które prowadzi do ich uzyskania nie jest warte pochwały.

Pojawia się również motyw zdrady oraz konfliktu wartości takich jak posłuszeństwo wobec swego władcy i sumienia, które można zaobserwować u Rymwida.