Unikalne i sprawdzone teksty

Artyzm „Nad Niemnem” | wypracowanie

Artyzm według „Słownika terminów literackich” jest to

ogół cech dzieła dający świadectwo biegłości twórcy w danej dyscyplinie sztuki, jego umiejętnościom kształtowania materiału oraz sprawności w posługiwaniu się środkami i sposobami wypowiedzi zgodnie z założonym celem

Artyzm powieści „Nad Niemnem” wyraża się zatem na kilku różnych płaszczyznach: językowej, stylistycznej, konstrukcji świata przedstawionego oraz w sferze kompozycyjnej, których ukształtowanie decyduje o przynależności książki do kategorii dzieł sztuki.

Język powieści stanowi zjawisko wyjątkowe, Orzeszkowa zastosowała bowiem mowę „więzienną”. Ze względu na ograniczenia cenzuralne w „Nad Niemnem” nie mówi się wprost o powstaniu styczniowym, ale zostaje ono zakamuflowane w licznych aluzjach, peryfrazach i symbolach (przede wszystkim ważną rolę odgrywa symbolika mogiły).

Jeśli chodzi o styl „Nad Niemnem”, powieść tę uważa się za jedną z najwybitniejszych w dorobku Elizy Orzeszkowej. Szczególną uwagę zwracają rozbudowane i synestezyjne opisy przyrody, dzięki którym autorka oddała piękno nadniemeńskiego krajobrazu. Opisy są niezwykle barwne i obrazowe, ale także nastrojowe. Widać w nich tendencje impresjonistyczne. Orzeszkowa umiejętnie operuje patosem – natura wyraźnie współtworzy świat przedstawiony, jest nie tylko tłem, ale również świadkiem dawnych wydarzeń i rezerwuarem pamięci. Tendencja ta uwidacznia się szczególnie w opisach dwóch mogił oraz Niemna.

Świat przedstawiony w „Nad Niemnem” spełnia wymogi konwencji realistycznej. Mamy do czynienia z drobiazgowym przedstawieniem korczyńskiego dworu i szlacheckiego zaścianka Bohatyrowiczów. Jednocześnie Orzeszkowej udało się stworzyć rozbudowaną panoramę polskiego społeczeństwa: od arystokracji przez ziemiaństwo po chłopstwo. Szczególną uwagę poświęca autorka zaściankowi, który stanowi kwintesencję polskiego folkloru, obrzędów, zabaw i pracy. Ważną rolę odgrywają także kreacje poszczególne postaci, zwłaszcza Benedykta Korczyńskiego i Justyny Orzelskiej oraz ich wewnętrznej przemiany.

Kompozycja „Nad Niemnem” stanowi precyzyjnie zaplanowaną całość. Dziełem rządzą zasady kontrastu (pomiędzy dworem i zaściankiem, a także pomiędzy poszczególnymi bohaterami) i paralelizmu wątków. Mamy do czynienia zatem z równoległością wątku mezaliansu w wypadku Jana i Cecylii, Marty i Anzelma oraz Justyny i Janka Bohatyrowicza.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

„Ten obcy” – dalsze losy bohaterów...

Dalsze losy czwórki głównych bohaterów powieści „Ten obcy” Ireny Jurgielewiczowej według mnie potoczyły się szczęśliwie. Wakacje właśnie...

Groteska w „Szewcach”

Dominującą kategorią estetyczną w „Szewcach” Witkacego jest groteska. Świat dzieła wykreowany został w taki sposób by zaprzeczyć prawidłowościom...

Motyw zbrodni w literaturze

Zabicie drugiego człowieka we wszystkich kulturach uchodzi za doświadczenie ekstremalne. Nawet w okresach brutalnych i okrutnych odebranie życia uznawano za najgorszą zbrodnię...

„Wesele” jako dramat narodowy

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego jest wielkim dramatem narodowym sytuującym pisarza na pozycji czwartego wieszcza. Dzieło to porusza najistotniejsze sprawy związane...

„Lalka” – interpretacja tytułu...

W jednym z listów adresowanych do Władysława Korotyńskiego (literata i dziennikarza) zawarł Bolesław Prus bardzo cenne informacje dotyczące genezy tytułu „Lalki”....

Czy zwierzęta mogą być przyjaciółmi...

Pisarze i filozofowie przekonują nas że przyjaźń to jedna z najważniejszych rzeczy w życiu. Przyjaciel wysłucha nas wspomoże w trudnych chwilach poradzi jak zachować...

Wojna karnawału z postem Peter...

„Wojna karnawału z postem” to obraz którego autorem jest Peter Bruegel. Dzieło powstało w szesnastym wieku. Analiza Na obrazie przedstawione zostały odmienne...

Scharakteryzuj filozoficzne i teologiczne...

Scharakteryzuj filozoficzne i teologiczne poglądy średniowiecza i określ jaki wpływ wywarły na kształt ówczesnej literaturyŚredniowiecze często bywa określane...

Felieton z życia szkoły

Drodzy koledzy i koleżanki! Witam w kolejnym numerze naszej szkolnej gazetki! Korzystając z okazji chciałbym dzisiaj zwrócić uwagę na pewną sprawę która...