Jacek Soplica jako nowy typ bohatera romantycznego | wypracowanie

Jacek Soplica to bohater wyrazisty i niejednoznaczny – z pewnością jedna z najciekawszych postaci wykreowanych w rodzimej literaturze. Wina, która naznaczyła jego życie, stała się zarazem impulsem do przemiany, a poczucie honoru zobowiązuje go do naprawienia wyrządzonych dawniej krzywd. W tym aspekcie bohater jest bezkompromisowy, mając świadomość, iż zabrał życie, gotów jest oddać własne.

Młody Jacek Soplica nie wpasowuje się w obraz bohatera romantycznego. Przywodzi na myśl postaci z poprzednich epok – drobny szlachcic, niestroniący od alkoholu zawadiaka, który najpierw działa, później myśli. Ta postawa, wzmocniona wielką dumą mężczyzny, doprowadza do śmierci Stolnika. Gdy Soplicę poczęstowano u Horeszków czarną polewką, obudził się w nim potężny gniew. Chociaż próbował kierować się on rozsądkiem (małżeństwo z inną kobietą), nie potrafił okiełznać potężnego uczucia, jakie nim targało. Dowiedziawszy się o planach ojca względem Ewy (ślub z wojewodą), mężczyzna udał się pod zamek, który był akurat atakowany przez Moskali. W gniewie, widząc Stolnika na murach, mężczyzna wypalił z broni zabranej od jednego z Rosjan. Kula trafiła, a Horeszko padł.

Ta niechciana, będąca wynikiem skrajnych emocji śmierć na zawsze zmienia Jacka Soplicę. Zaborcy chcieli go uhonorować za przysługę, jaką im oddał, lecz mężczyzna odmówił i wyruszył w drogę naznaczoną cierpieniem i wyrzeczeniami. Wstąpił do zakonu bernardynów, stał się księdzem Robakiem. Jego dalsze życie stało się misją, a mężczyzna czynił wszystko, by naprawić swe błędy. Poświęcił się sprawie ojczyzny, prowadząc działalność agitacyjną i spiskową. Chciał przysłużyć się Rzeczpospolitej, organizując wielkie powstanie i wykorzystując pomoc Napoleona. Przy tym nie zapomniał o córce Ewy Horeszkównej – Zosi. Oddał ją na wychowanie Telimienie i regularnie płacił, by zapewnić jej wszystko, czego potrzebowała.

Postać księdza Robaka wiąże się także z wielką odwagą. Dwukrotnie uratował Horeszków przed niechybną śmiercią – w czasie ataku niedźwiedzia oraz w bitewnej wrzawie, gdy ocalił Gerwazego. Tym sposobem, poświęcając własne życie, odkupił chociaż część dawnych win.

Są więc w Jacku Soplicy zarówno cechy romantyczne, jak i te, które im zaprzeczają. Niespełniona miłość, jaką naznaczona była jego młodość, stała się punktem zwrotnym biografii ojca Tadeusza. Księdza Robaka otacza aura tajemniczości, nie jest znane jego pochodzenie, a większość informacji na jego temat pochodzi z domysłów. Bohater działa indywidualnie, samodzielnie poszukując sojuszników i w pełni poświęcając się ojczyźnie. Można także odnieść wrażenie, iż nie poszukuje on kontaktu z ludźmi (jedynie na płaszczyźnie politycznej), ceni swą samotność (tutaj wyjątkiem jest brat – Sędzia). Z drugiej strony jest to mężczyzna rozsądny – po dawnej emocjonalności prowadzącej wręcz do szaleństwa nie pozostał żaden ślad.

Jacek Soplica jest nowym typem bohatera romantycznego. To postać znacznie różniąca się od Konrada z III części „Dziadów”, którego „Wielką Improwizację” postrzegać można w pewnym sensie jako zapowiedź tej przemiany. Ksiądz Robak wyraża swój sprzeciw działaniem – nie godzi się na niewolę, pragnie zmieniać społeczeństwo, ale dostrzega, że pożądany efekt może zostać wywołany wyłącznie dzięki wzmożonym staraniom. Nie uzurpuje on sobie prawa do bycia przewodnikiem narodu, starając się raczej pozostać niezauważonym, jak najmniej rzucać się w oczy. Po części wynika to z grożących mu niebezpieczeństw, po części jest tak dlatego, że to idea ojczyzny jest najważniejsza (można stwierdzić, że ksiądz Robak ją uosabia). Od typowego schematu bohatera romantycznego odróżnia Jacka Soplicę także zakończenie jego historii. To jest jawne – postać ginie, poświęcając swe życie w imię Horeszków. Jednak, podobnie jak bohaterowie romantyczni, na zawsze pozostanie on w pamięci ludzi, co potwierdza rehabilitacja dawnego awanturnika i przyznanie mu Legii Honorowej.