Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw przyrody w Panu Tadeuszu

Tym, co na trwałe pozostało w pamięci narratora – postaci cierpiącej z powodu rozłąki z ojczyzną – są wspaniałe krajobrazy i przyroda, które budują niepowtarzalny obraz kraju lat dziecięcych. W „Panu Tadeuszu” wiele miejsca zostało poświęcone naturze. Co ciekawe, nie jest ona jedynie tłem rozgrywających się wydarzeń, ale sama ma „dużo do powiedzenia”.

Już inwokacja przywołuje niezwykły, jedyny w swoim rodzaju pejzaż litewski. Złożony z wielobarwnych roślin i pagórków, uformowany także przez człowieka jawi się on jako przestrzeń święta, budząca jedynie pozytywne skojarzenia. Właśnie w takiej scenerii mieszczą się Soplicowo i będący jego sercem dworek. Przestrzeń ta – utożsamiana z patriotyzmem i tradycją – wiąże się więc także z obrazem otaczającej ją natury.

W gospodarstwie Sędziego rytm życia wyznaczany jest właśnie przez przyrodę. Dotyczy to zarówno każdego dnia, jak i miesięcy oraz lat. Człowiek wrasta w otaczający go krajobraz, staje się jego częścią, a równolegle krajobraz buduje człowieka. Ta wspaniała harmonia, którą tworzą setki niewidocznych, lecz bardzo mocnych nici, staje się jednym z najważniejszych czynników wpływających na formowanie się świata wartości, jakie powstają w ścisłym związku ze scenerią życia poszczególnych postaci. By nieco to rozjaśnić, można odwołać się do postaci Telimeny i Hrabiego. Bohaterowie ci, spędziwszy większość życia w obcych krajach (Horeszko) lub mieście (Telimena) nie dostrzegają piękna rodzimej ziemi. W trakcie rozmowy z nimi inne twierdzenie wysuwa Tadeusz – dla niego ojczyzna to miejsce piękne, wręcz bezkonkurencyjne.

Mickiewicz opisy natury kreuje, stosując ożywienia i personifikacje. Tym sposobem świat natury staje się jednym z bohaterów dzieła. Jego kojące i pobudzające wyobraźnię działanie rzeczywiście przenosi czytelnika w scenerię kraju dzieciństwa, o którym narrator wspomina w inwokacji. Przy tym obraz natury kreowany jest w taki sposób, by angażowała ona wszystkie zmysły odbiorcy (synestezja), uderzając w niego bogactwem piękna wizualnego, zapachami i odgłosami.

W zmienny, niestabilnym świecie, który kształtowany jest przez zróżnicowane prądy umysłowe i przekonania, przyroda staje się wartością stałą i niezmienną. Ukazanie jej jako siły zbliżonej człowiekowi (uosobienia) służy przede wszystkim podkreśleniu faktu, iż wyraźne wpływa ona na budowę świata przedstawionego w dziele – nie tylko stając się ważną częścią krajobrazu, ale mając moc kształtowania nastrojów i emocji. Przy tym nadaje ona ukazanej przestrzeni soplicowskiego dworku i okolic charakter sielski, nawiązując do motywów arkadyjskich. W ten sposób kontrast między światem zewnętrznym a przestrzenią zamkniętą litewskimi puszczami staje się jeszcze silniejszy, bardziej wyrazisty. Przejawia się on nie tylko w sferze krajobrazu, ale także, co ważniejsze, w przestrzeni wartości. Sfera zewnętrzna jest rozczarowująca (epilog) i budzi negatywne emocje. Poddana sakralizacji przestrzeń Soplicowa, do której, chociaż w wyobraźni, pragnie powrócić autor, jest ostoją tego, co najważniejsze – patriotyzmu, szlachetnej myśli, dobra, harmonii. Można rzec, iż są to imponderabilia, bez jakich Rzeczpospolita nigdy nie odzyska wymarzonej autonomiczności.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Naturalizm w „Chłopach” –...

W „Chłopach” Władysława Reymonta można odnaleźć liczne elementy naturalizmu. Kierunek ten w literaturze zapoczątkował Emil Zola w drugiej połowie XIX wieku....

Opis krajobrazu wojennego

W wielu filmach i powieściach pojawia się krajobraz wojenny. Właściwie każdy z nas zetknął się z tego typu kinem a także widział fotografie wykonane przez słynnych...

Czy Polacy są tolerancyjni? –...

Tolerancja to jedna z cech które są powszechnie cenionymi. Oznacza ona otwartość i zrozumienie innych poglądów. Dopuszczenie ich do głosu jednak nie jest to...

Motyw danse macabre w „Rozmowie...

Śmierć była w XV wieku czyli w okresie powstania „Rozmowy mistrza Polikarpa ze Śmiercią” tematem nad wyraz popularnym. Wynikało to zarówno z przyczyn...

Romeo i Julia - opis sceny balkonowej...

Scena II drugiego aktu „Romea i Julii” przeszła do historii literatury światowej jako jeden z najdoskonalszych najlepiej skomponowanych i imponujących wspaniałym...

Dlaczego jest coraz mniej patriotów?...

Współczesny świat co raz zadziwia nas kolejnymi zmianami. Nowe technologie sprawiają że życie ludzi jest coraz łatwiejsze kolejne choroby zostają pokonane przez...

Jak wyglądałby mój wymarzony...

Nasz świat jest daleki od ideału. Żeby się o tym przekonać wystarczy włączyć wieczorne wiadomości i obejrzeć relacje z różnych stron świata. Problemy i cierpienia...

Opis jesiennego bukietu

Podejrzewam że spośród wszystkich pór roku najpiękniejsza jest jesień. Wprawdzie w jej czasie zaczyna się robić zimno i deszczowo ale za to wrażenia estetyczne...

Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem...

Przyjaźń uchodzi za jedną z najwspanialszych rzeczy jakie mogą spotkać człowieka. Przyjaciel wysłuchuje naszych problemów wspiera nas gotów jest pomóc...