Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw przyrody w Panu Tadeuszu

Tym, co na trwałe pozostało w pamięci narratora – postaci cierpiącej z powodu rozłąki z ojczyzną – są wspaniałe krajobrazy i przyroda, które budują niepowtarzalny obraz kraju lat dziecięcych. W „Panu Tadeuszu” wiele miejsca zostało poświęcone naturze. Co ciekawe, nie jest ona jedynie tłem rozgrywających się wydarzeń, ale sama ma „dużo do powiedzenia”.

Już inwokacja przywołuje niezwykły, jedyny w swoim rodzaju pejzaż litewski. Złożony z wielobarwnych roślin i pagórków, uformowany także przez człowieka jawi się on jako przestrzeń święta, budząca jedynie pozytywne skojarzenia. Właśnie w takiej scenerii mieszczą się Soplicowo i będący jego sercem dworek. Przestrzeń ta – utożsamiana z patriotyzmem i tradycją – wiąże się więc także z obrazem otaczającej ją natury.

W gospodarstwie Sędziego rytm życia wyznaczany jest właśnie przez przyrodę. Dotyczy to zarówno każdego dnia, jak i miesięcy oraz lat. Człowiek wrasta w otaczający go krajobraz, staje się jego częścią, a równolegle krajobraz buduje człowieka. Ta wspaniała harmonia, którą tworzą setki niewidocznych, lecz bardzo mocnych nici, staje się jednym z najważniejszych czynników wpływających na formowanie się świata wartości, jakie powstają w ścisłym związku ze scenerią życia poszczególnych postaci. By nieco to rozjaśnić, można odwołać się do postaci Telimeny i Hrabiego. Bohaterowie ci, spędziwszy większość życia w obcych krajach (Horeszko) lub mieście (Telimena) nie dostrzegają piękna rodzimej ziemi. W trakcie rozmowy z nimi inne twierdzenie wysuwa Tadeusz – dla niego ojczyzna to miejsce piękne, wręcz bezkonkurencyjne.

Mickiewicz opisy natury kreuje, stosując ożywienia i personifikacje. Tym sposobem świat natury staje się jednym z bohaterów dzieła. Jego kojące i pobudzające wyobraźnię działanie rzeczywiście przenosi czytelnika w scenerię kraju dzieciństwa, o którym narrator wspomina w inwokacji. Przy tym obraz natury kreowany jest w taki sposób, by angażowała ona wszystkie zmysły odbiorcy (synestezja), uderzając w niego bogactwem piękna wizualnego, zapachami i odgłosami.

W zmienny, niestabilnym świecie, który kształtowany jest przez zróżnicowane prądy umysłowe i przekonania, przyroda staje się wartością stałą i niezmienną. Ukazanie jej jako siły zbliżonej człowiekowi (uosobienia) służy przede wszystkim podkreśleniu faktu, iż wyraźne wpływa ona na budowę świata przedstawionego w dziele – nie tylko stając się ważną częścią krajobrazu, ale mając moc kształtowania nastrojów i emocji. Przy tym nadaje ona ukazanej przestrzeni soplicowskiego dworku i okolic charakter sielski, nawiązując do motywów arkadyjskich. W ten sposób kontrast między światem zewnętrznym a przestrzenią zamkniętą litewskimi puszczami staje się jeszcze silniejszy, bardziej wyrazisty. Przejawia się on nie tylko w sferze krajobrazu, ale także, co ważniejsze, w przestrzeni wartości. Sfera zewnętrzna jest rozczarowująca (epilog) i budzi negatywne emocje. Poddana sakralizacji przestrzeń Soplicowa, do której, chociaż w wyobraźni, pragnie powrócić autor, jest ostoją tego, co najważniejsze – patriotyzmu, szlachetnej myśli, dobra, harmonii. Można rzec, iż są to imponderabilia, bez jakich Rzeczpospolita nigdy nie odzyska wymarzonej autonomiczności.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Opis miejsca w którym zawsze czujesz...

Miejsce w którym zawsze czuje się bezpiecznie to pokój moich rodziców. Nawet kiedy nie ma ich w tym samym pomieszczeniu ja czuję się jakby nadal nade...

Opis misia

Misie należą do najpopularniejszych zabawek na świecie. Niemal każde człowiek miał jako dziecko pluszowego niedźwiedzia który towarzyszył mu we wszystkich przygodach!...

Recenzja książki „W 80 dni dookoła...

Juliusz Verne to według mnie jeden z najciekawszych pisarzy jacy żyli w XIX wieku! Była to epoka obfitująca w wielkich literatów – wtedy tworzyli Henryk Sienkiewicz...

Kandyd jako powiastka filozoficzna...

„Kandyd” Wolter jest utworem niezwykle popularnym. Już w roku swojej premiery (1759) doczekał się ponad dwudziestu wydań. Nie da się ukryć iż historia opowiadana...

Indywidualizm romantyczny – definicja...

Definicja Indywidualizm romantyczny to pojęcie ściśle wiążące się z bohaterem twórczości charakterystycznej dla tej epoki. Oznacza ono postać wyjątkową wykraczającą...

Wygląd Ani z Zielonego Wzgórza

Ania z Zielonego Wzgórza to dziewczynka która została wzięta pod opiekę przez rodzeństwo – Marylę oraz Mateusza. Jest ona osobą niezwykle wrażliwą...

„Nowy wspaniały świat” jako...

„Nowy wspaniały świat” Aldousa Huxleya należy do kręgu powieściowych antyutopii. Jest to bowiem książka przedstawiająca pesymistyczną wizję przyszłego...

Liberalizm – geneza definicja...

Liberalizm to nurt polityczny (ideologia) kładący szczególny nacisk na wolność polityczną i gospodarczą. Historycy idei doszukują się korzeni liberalizmu już...

Niezapomniana przygoda - opowiadanie...

Nigdy nie sądziłam że niezapomniana przygoda przytrafi mi się podczas drogi do szkoły. Od zawsze przecież chodziłam tą samą ścieżką przez las. Jednak do ostatniej...