Do Deliusza, Horacy – interpretacja i analiza

Podmiot liryczny w utworze Horacego pt. „Do Deliusza” porusza problem filozofii stoickiej. Wspomina o złotym środku, który pozwala na rozwagę oraz harmonię i równowagę emocjonalną – bez nadmiernej radości i żalu:

Opanowany w godzinie klęski
i obcy szałom radości
takim pamiętaj być zawsze
na zgon skazany Deliuszu
Pamiętaj o tym czy smutnie mija
każdy dzień życia czy w święto
leżąc na trawie w ustroniu
pijesz starego falerna

Rad tych  podmiot liryczny udziela komuś, kto jest mu bliski, gdyż pragnie jego szczęścia. Jednakże stoicyzm nie jest jedyną filozofią, w myśl której proponuje żyć przyjacielowi podmiot mówiący. Odnosi się także do tez epikureizmu, który w myśl zasady „carpe diem”, nakazuje cieszyć się chwilą. Adresat wiersza powinien czerpać z życia, póki ma na to siły. Przyjaciel proponuje mu życie biesiadne i zabawę, z którymi wiąże się wino:

Tu wina wonne olejki róże
szybko więdnące każ znosić
dopóki starczy dobytku
i czarnej nici trzech Parek

W wierszu poruszany jest także problem przemijania, gdyż przed śmiercią nikt nie ucieknie, bo jest ona sprawiedliwa i dotyka zarówno bogatych, jak i biednych. Wspomniane są Parki (czyli greckie Mojry), boginie losu, które decydować mogły o przyszłości ludzkiej. Zatem można cieszyć się i bawić, ale trzeba baczyć na to, że nie wiemy co przyniesie nam los. Może przynieść śmierć, nad którą czuwa bezlitosny Orkus. Dlatego też tym bardziej należy korzystać z życia, gdyż nie odwrócimy jego biegu:

Czyś potentatem z rodu Inacha
czyś z dołów nędzarz bezdomny
na jedno wyjdzie to w oczach
bezlitosnego Orkusa
Los na każdego z podziemnej urny
wypadnie prędzej czy później
wyrok na wieczne wygnanie
miejsca wyznaczy nam w barce

Utwór podsumowany jest myślą, że na każdego czeka śmierć, która jest nam pisana. Nie mamy wpływu na to, kiedy ona przyjdzie. Musimy więc czekać, na niespodzianki losu. Przypomina to o krótkości i kruchości żywota ludzkiego. To uniwersalny wydźwięk, jaki niesie za sobą wiersz.

Wiersz zbudowany jest z siedmiu, czterowersowych strof. Wiersz „Do Deliusza” jest tekstem opisowo-refleksyjnym i można w nim odnaleźć liczne środki poetyckie, m.in. apostrofy, epitety czy metafory.

Adresatem wiersza jest Deliusz, przyjaciel Horacego, który w czasach starożytnych zapamiętany został jako osoba o zmiennych poglądach. Prawdopodobnie dlatego stał się adresatem wiersza, któremu podmiot liryczny radzi, by kierował się tezami zarówno stoickimi, jak i epikurejskimi. Jednakże Horacy nie pisał tego utworu jedynie z myślą o Deliuszu, gdyż odbiorcą mieli być wszyscy czytelnicy. Horacy miał dla nich uniwersalne wskazówki i zagadnienia, skłaniające do refleksji.