Monachomachia – streszczenie, plan wydarzeń

Streszczenie

„Monachomachia” jest oświeceniową krytyką wad stanu duchownego – tym bardziej interesującą, że napisaną przez wysokiego dygnitarza kościelnego (Krasicki został nawet arcybiskupem).

Utwór dzieje się w miasteczku, nad którym dominują klasztory:

Było trzy karczmy, bram cztery ułomki,
Klasztorów dziewięć i gdzieniegdzie domki.

Mnisi w klasztorach pędzą żywot „świętych próżniaków”, poświęcając czas głównie na pijaństwo i obżarstwo. Nie przykładają się specjalnie do nabożeństw, są też zabobonni. Spokój ich słodkiego życia zostaje przerwany, kiedy wysłannicy sąsiedniego zakonu (bohaterowie są karmelitami i dominikanami) postawiają ich wyzwać na dysputę intelektualną. Przerażeni mnisi chcą się przygotować i postawiają odnaleźć bibliotekę klasztorną, o której istnieniu wiedzą, ale nie mają pojęcia gdzie się dokładnie znajduje. Ostatnio był w niej ktoś trzydzieści lat wcześniej, a i to tylko po to, żeby zerwać oprawy z książek i wykorzystać je w innym celu. Wreszcie mnichom udaje się odnaleźć książki i przygotowują się do debaty. Jednak zarówno ich nieuctwo, jak i nieodpowiedni dobór lektur sprawiają, ze debata jest dość bełkotliwą, bezsensowną wymianą zdań. Scena dysputy stanowi kpinę z tradycjonalistycznej filozofii, czerpiącej ze średniowiecznej scholastyki.

Dyskusja nie trwa jednak długo, bowiem mnisi tracą cierpliwość do słownych argumentów i zaczynają się bić. Walki zakonników opisane są za pomocą patetycznych sformułowań, co daje efekt komizmu – okładający się butelkami zakonnicy opisani są, niczym bohaterowie antycznych lub średniowiecznych eposów.

Wreszcie, by pogodzić zwaśnionych, wniesiony zostaje cudowny kielich. Mnisi podziwiają go i zaprzestają bójki – nie jest to jednak żaden Święty Graal, bowiem jego wniesienie stanowi tylko wstęp do wspólnego pijaństwa.

Plan wydarzeń
1. Opis życia mnichów
2. Wyzwanie na dysputę.
3.Poszukiwanie biblioteki
4. Debata, zamieniająca się w bójkę.
5. Wniesienie kielicha
6. Wspólne pijaństwo