Widok gór ze stepów Kozłowa – interpretacja i analiza

„Widok gór ze stepów Kozłowa” to utwór, który podzielony jest na kilka części i przedstawia on punkt widzenia zarówno Pielgrzyma jak i Mirzy. Sam ten podział jest przejawem orientalizacji w „Sonetach krymskich” i umożliwia porównanie poglądów Europejczyka oraz Mirzy, który pełni rolę przewodnika.

Pierwsza strofa to wypowiedź Pielgrzyma, który zadaje szereg pytań. Zapytuje on o widok, który dostrzega ze szczytu. Pytania sformułowane są w sposób niezwykle wyszukany, Pielgrzym używa różnorodnych środków stylistycznych, odwołuje się także do religii poprzez użycie imienia Allaha. Kolejna strofa to szereg wykrzyknień pielgrzyma, który dostrzega łunę nad Carogrodem. Porównuje on szczyt Czatyrdachu do latarni, która umieszczona ma być przez Allaha.

Wypowiedzi Mirzy kontrastują z pełnymi emocji wypowiedziami Pielgrzyma. Mirza przyznaje, ze był w miejscu, które wzbudza tak wiele emocji w pielgrzymie. Podkreśla zimno tam panujące i wspomina o potokach, które biorą początek w górach. Jego wypowiedź nie tylko poprzez sposób jej sformułowania kontrastuje z wypowiedzą pielgrzyma. Mirza podkreśla żywioł wody, podczas gdy Pielgrzym przywoływał żywioł ognia. Słysząc tę relację pielgrzym potrafi jedynie wydać z siebie krzyk.

Sonet to nie tylko przedstawienie niezwykłego, nieznanego miejsca. Jest to także przeniesienie szczytu w sferę sacrum oraz obdarzenie Czatrydachu niezwykłymi przymiotami również poprzez użycie symboliki żywiołów. Sonet to prezentacja dwóch różnych poglądów oraz sposobów odczuwania. Widoczną jest niewiedza Pielgrzyma oraz jego chęć poznania, a także mądrość Mirzy, która wydaje się być spokojnym hołdem dla niezwykłości przedmiotu rozmowy.