Unikalne i sprawdzone teksty

Mesjanizm w Dziadach

Trzecia część „Dziadów” Adama Mickiewicza postrzegana jest jako dramat narodowy. Twórca zawarł w niej nawiązującą do Biblii i Narodu Wybranego koncepcję ojczyzny, która w tym świetle jawi się jako Chrystus Narodów. Ofiara podzielonego między zaborców państwa nie okaże się więc daremna, a jego śmierć tylko chwilowa, ponieważ zmartwychwstanie.

Koncepcja mesjanistyczna zostaje bardzo mocno zasygnalizowana już w tekście przedmowy, w którym pojawiają się następujące słowa: Zdaje się, że królowie mają przeczucie Herodowe o zjawieniu się nowego światła na ziemi i o bliskim swoim upadku, a lud coraz mocniej wierzy w swoje odrodzenie się i zmartwychwstanie. Sam dramat jest w niej ukazany jako próba zarysowania zaledwie kilku scen ukazujących okrucieństwo panowania cara Aleksandra i jego wiernych namiestników. Niektóre z faktów odsłania autor już we fragmencie poprzedzającym właściwy utwór, zaznaczając jednak, że nie pragnie rozgrzewać polskich serc ani budzić w nich nienawiści do dobrze znanego wroga. Nie jest jego zamiarem także zwracanie oczu Europy na sytuację dawnej Rzeczpospolitej. Wie przecież, że wkrótce Polska przemówi do innych narodów słowami znanymi z Nowego Testamentu - Córki Jerozolimskie, nie płaczcie nade mną, ale nad samymi sobą.

W scenie więziennej pojawiają się dwa wyraziste nawiązania do mesjanizmu. Pierwszym jest postać Wasilewskiego pojawiająca się w opowiadaniu Sobolewskiego. Mężczyzna został tak okrutnie pobity w czasie śledztwa, że, niesiony na kibitkę, przypominał Chrystusa. Drugi pojawia się zaś w bajce Żegoty. Opowieść ta traktuje o ziarnie, podkreślając w ten sposób konieczność obumarcia (nawet dostania się w ręce diabła), by w przyszłości wydane zostały wspaniałe owoce.
Kulminacją nastroju mesjanistycznego, a zarazem najbardziej dobitnym przedstawieniem tej koncepcji jest widzenie księdza Piotra. Wizja, jaka została roztoczona przed duchownym, budzi jednoznaczne skojarzenia ze sceną, która rozegrała się w Jerozolimie. Naród prowadzony jest na sąd, a cała Europa mu urąga. Będzie sądzony przez Gala, lecz ten, nie znalazłszy winy, dokonał symbolicznego obmycia rąk. Jednak krzyki zgromadzonych wymusiły na nim określoną decyzję, a bohater dramatu zobaczył krzyż szykowany dla Narodu. Następnie ukazana zostaje wizja śmierci oraz zmartwychwstania ojczyzny i ukazania się tajemniczej postaci o imieniu czterdzieści i cztery.

Koncepcja mesjanistyczna służy przede wszystkim podkreśleniu nieustannego udziału Boga w dziejach ludzkości. Chociaż Stwórca nigdy nie stosuje metod doraźnych, nie interweniuje, zmieniając bieg rzeczy (tutaj wymowne okazuje się milczenie Boga w konfrontacji z Konradem), historia zdaje się mieć cechy uprzednio uformowanego planu. Widziane w tym kontekście cierpienie ludzkie jawi się jako sensowne, prowadzące ku wartościom i pozytywnym zmianom. Ponadto w mesjanizmie dostrzec można także próbę ponownego wlania nadziei w serca ciemiężonego narodu. Warto wszak pamiętać, że trzecia część „Dziadów” napisana została po klęsce powstania listopadowego.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Czy warto przeczytać „Kamienie...

„Kamienie na szaniec” Aleksandra Kamińskiego to książka przedstawiająca losy trzech polskich harcerzy: Alka Zośki i Rudego którym przyszło dojrzewać...

Nie ma zbrodni bez kary. Rozpawka....

Literatura bardzo chętnie odsłania przed czytelnikiem mroczną stronę ludzkiej natury ukazując człowieka w sytuacji zbrodni analizując motywy jego postępowania oraz rozterki...

Katastrofizm w literaturze Młodej...

Młoda Polska to epoka literacka która cechowała się wieloma ciekawymi tendencjami. Jedną z nich było pojawienie się katastrofizmu jako elementu literatury tamtej...

Motyw faustyczny w literaturze i...

Motyw faustyczny wywodzi się z dramatu Johanna Wolfganga von Goethego. Wiąże się on z postacią poszukującą odpowiedzi na dręczące ludzkość pytania i problemy dążącą...

Opis przeżyć wewnętrznych Santiago...

Santiago to bohater głośnej powieści Ernesta Hemingwaya „Stary człowiek i morze”. Jest on prostym rybakiem który zapewne nie odebrał specjalnego wykształcenia....

„Nie-boska komedia” jako dramat...

„Nie-boska komedia” Zygmunta Krasińskiego to dzieło podejmujące bardzo rozległą tematykę. W tym kontekście wyraźnie zaznacza się jego dwudzielność. Pierwsza...

Charakterystyka porównawcza Achillesa...

Hektor i Achilles to dwóch herosów którzy reprezentowali wzorzec idealnego rycerza. Wiernie służyli swojej ojczyźnie. Byli oni dobrze urodzeni i nienagannie...

Historia miłości Zbyszka i Danusi...

Dwóch rycerzy rodem z Bogdańca wracając z Litwy gdzie walczyli dla księcia Witolda zmierza do Krakowa. Wkrótce ma przyjść na świat dziecko króla Władysława...

Czy jestem patriotą? Co to znaczy...

Patriotyzm rozumiem przede wszystkim jako gotowość poświęceń w imię ojczyzny. Jednak pojęcie to jest bardzo szerokie i zawiera w sobie wiele przykładów działania...