Unikalne i sprawdzone teksty

Dziady cz. III jako dramat romantyczny i narodowy

Trzecia część „Dziadów” Adama Mickiewicza jest dziełem wyjątkowym, zajmującym szczególne miejsce w rodzimym dorobku kulturalnym. Utwór, ze względu na tematykę, często nazywany jest dramatem narodowym, zaś ze względu na formę i kompozycję uznaje się go za prawdziwe arcydzieło dramatu romantycznego.

Jak nadmienia w przedmowie sam autor - przyświecającą mu koncepcją była próba napisania tekstu, który stanie się wierna pamiątką bolesnego okresu. Przy tym nie dążył on do wzbudzenia litości w Europie, nie czuł także potrzeby budzenia w rodakach niechęci do dobrze znanego im nieprzyjaciela. Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że owa pamiątka stała się także trafnym i dobrze skomponowanym studium ówczesnego społeczeństwa oraz, dzięki koncepcji mesjanistycznej, próbą podniesienia narodu na duchu, szczególnie w kontekście klęski powstania listopadowego.

Trzecia część „Dziadów” dostarcza wielu informacji na temat mieszkańców wchłoniętej przez zaborców Rzeczpospolitej. Konformizmowi i oportunizmowi lojalistów (poplecznicy cara – Pelikan, Doktor) oraz ludzi obojętnych, godzących się na niebyt ojczyzny (np. tzw. towarzystwo stolikowe), przeciwstawiony zostaje gorący żar patriotyzmu, jaki wciąż rozpala serca większej części narodu.

Ze społeczeństwem ściśle wiąże się także koncepcja mesjanistyczna. W swej wizji ksiądz Piotr ogląda Polskę bezwzględnie osądzoną i prowadzoną na śmierć niczym Chrystus. Następnie jego oczom ukazuje się obraz jej zmartwychwstania. Cierpienie narodu nie jest więc pozbawione sensu; niczym nasiona z bajki Goreckiego przyniesie ono wspaniałe owoce, tworząc lepszy obraz świata.

Jako dramat romantyczny trzecia część „Dziadów” cechuje się niejednorodną, fragmentaryczną (każda scena może być rozpatrywana jako odrębna całość) i otwartą (losy bohaterów nie zostają ostatecznie rozstrzygnięte) kompozycją; zerwaniem z zasadą trzech jedności; obecnością licznych postaci i motywów fantastycznych; połączeniem scen komicznych (groteska) i tragicznych, podniosłych (patos); wyraźnym podziałem na płaszczyznę realną, w której rozgrywają się wydarzenia historyczne, i metafizyczną; kreacją bohatera romantycznego (Konrad) oraz synkretyzmem gatunkowym, co przejawia się we współistnieniu fragmentów lirycznych (Wielka improwizacja), epickich (bajka Żegoty, opowieść o Cichowskim) i dramatycznych (dialogi). Ponadto dzieło można uznać za niesceniczne, a więc nastręczające pewnych trudności w kwestii adaptacji – głównie ze względu na luźną kompozycję (brak związków przyczynowo – skutkowych) i wiele partii lirycznych. W tym miejscu warto zaznaczyć, iż obecnie termin ten (niesceniczność) pełni jedynie rolę historyczną, gdyż współczesne realia umożliwiają przystosowanie do wymogów sceny niemal każdego tekstu.

Trzecia część „Dziadów” wpisuje się zatem w koncepcję dramatu narodowego, będąc jednym z najważniejszych rodzimych dzieł dotykających tej tematyki. W dodatku utwór Mickiewicza reprezentuje zbiór najważniejszych cech przynależnych gatunkowi, jakim jest dramat romantyczny.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Rozwiń myśl Czesława Miłosza:...

W wierszu Czesława Miłosza „Przedmowa” pada pytanie Czymże jest poezja która nie ocala narodów ani ludzi? Jaka refleksja stała za tym retorycznym...

Świętoszek Moliera jako demaskacja...

Kiedy w 1664 roku miała miejsce premiera „Świętoszka” Moliera doszło do skandalu. Część widowni uznała komedię za atak na religię a oburzona hierarchia...

Postawa prometejska - znaczenie...

Postawa prometejska wzięła swoją nazwę od mitologicznego bohatera Prometeusza. Jest to postawa którą charakteryzuje poświęcenie jednostki dla dobra większej ilości...

Na kołach – interpretacja i analiza...

Gdyby jednym słowem wskazać temat utworu Juliana Przybosia byłby to „ruch”. Z wiersza aż bije fascynacja pędem dynamizmem szybkością. Jak swój dzień...

Omów różne rodzaje bezdomności...

Powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” uchodzi za jedno z najbardziej przejmujących dzieł literackich z przełomu XIX i XX wieku. Sam tytuł sugeruje...

Bal u Senatora – interpretacja

Bal u Senatora stanowi obszerny fragment sceny VIII trzeciej części „Dziadów” która zatytułowana jest „Pan Senator”. Główną...

Epos – definicja i wyznaczniki...

Definicja i wyznaczniki gatunku To gatunek który wykształcił się już w starożytności a także w tym okresie wyraźnymi stały się jego wyznaczniki gatunkowe. Epos...

Marc Chagall Upadek Ikara – opis...

Motyw Ikara – wywodzący się z mitologii greckiej – wielokrotnie pojawiał się w dziełach późniejszych epok. Przykładami mogą być dzieła Pietera Bruegela...

Upadek Ikara Peter Bruegel - opis...

„Upadek Ikara” to obraz którego autorem jest Peter Bruegel. Szesnastowieczne dzieło odwołuje się w swojej tematyce do mitologii przedstawiając wydarzenie...