Unikalne i sprawdzone teksty

Sen Senatora – streszczenie i interpretacja

Scena VI trzeciej części „Dziadów” Adama Mickiewicza nazywana jest „Snem Senatora”. Rozgrywa się ona we wspaniałym pokoju sypialnym, a nad głową Nowosilcowa pojawiają się dwa diabły, które zamierzają pochwycić duszę mężczyzny.

Streszczenie

Kiedy urzędnik w końcu zapada w sen, złowrogie stworzenia gotowe są zabrać jego duszę do piekła, by tam ukarać ją za popełnione na ziemi przewinienia. Jednak w tym momencie pojawia się Belzebub, który kategorycznie zabrania im takiego działania. Przestrzega pomniejsze istoty, wyjaśniając im, że wizja piekielnej męki może powstrzymać Senatora, odmienić jego postępowanie. Diabeł podkreśla także, iż ma zwierzchność od samego Cara, co dla jego braci stanowi decydujący argument. Otrzymują jednak pozwolenie na dręczenie duszy, lecz nie mogą wspomnieć jej o piekle.

Wizja, jaka nawiedza Nowosilcowa w śnie, przedstawia Senatora odbierającego pismo od cara. Jest to reskrypt (nakaz, odpowiedź prawna). Urzędnik otrzymuje sto tysięcy rubli, order, tytuł książęcy. Udaje się przed oblicze samego cara, a tam wszyscy patrzą na niego z zazdrością, wręcz nienawiścią, co cieszy dumnego i pysznego Nowosilcowa. Jest tak radosny, że pragnie umrzeć w tej sytuacji - Ach, niech umrę, niech umrę śród tego szemrania, / Jak śród nałożnic moich łaskotania!

Wtedy pojawia się władca, a sytuacja ulega gwałtownej zmianie. Cesarz nie spogląda nawet na wiernego sługę, a reszta zgromadzonych odwraca się od niego. Wtedy męzczyzna czuje, że umiera, że jest toczony przez robaki, szyderstwa i żarciki. W tym momencie urzędnik spada z łóżka.

Widząc to, diabły ujawniają się i atakują Nowosilcowa. Wyrywają jego duszę ze zmysłów, zostawiając ją na wpół w ciele. Spełniwszy swój zamiar, ulatują na kraniec świata, gdzie, tuż przed wejściem do piekła, zaczynają ją chłostać batami, co potrwa do trzeciego piania koguta. Później zostanie ona ponownie przykuta do zmysłów i umieszczona w ciele – jako w brudnej psiarni.

Interpretacja

W wizji Nowosilcowa ujawnia się niestabilność misternej konstrukcji, którą wznosi na fałszu i cierpieniu innych ludzi. Jego pozycja jako jednego z najważniejszych ludzi cara wcale nie jest niepodważalna, wystarczy jeden kaprys, by znalazł się na dnie, popadł w zapomnienie.

Sam mężczyzna, mówiąc przez sen, przejawia niezwykłe emocje, przewraca się, zdaje się łapać oddech (wersyfikacja). Z kolei diabły czyhające na jego duszę są spokojne, jak gdyby pewne osiągnięcia swego celu. Senatora nazywają najmilszym synem, co zdaje się przesądzać jego los. Zresztą podkreśla to Belzebub, który zabrania towarzyszom prowadzenia duszy urzędnika do piekła, by nie spowodowało to zmiany jego postępowania. Nowosilcow będzie dla nich wspaniałym łupem, a w ognistej otchłani potraktowany zostanie dokładnie w taki sposób, jak zwykł czynić to z ludźmi, których nękał.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Model patriotyzmu wyłaniający...

Jednym z najwspanialszych utworów patriotycznych osiemnastowiecznej Polski jest „Hymn do miłości ojczyzny” Ignacego Krasickiego. Przedstawia on ciekawy model...

Obraz stworzenia świata w Biblii...

Mitologiczny obraz stworzenia świata to obraz który w wielu aspektach różni się od obrazu stworzenia jaki został przedstawiony w Biblii. Różnice te...

Groteska w „Ferdydurke”

„Ferdydurke” jest powieścią przesyconą groteską. Przejawia się ona zarówno w fabule utworu jak i w sposobie jej prezentacji a więc konstrukcji języku...

Postawy ludzi wobec wojennej rzeczywistości...

Roman Polański uchodzi za jednego z najwybitniejszych reżyserów w historii kina. Krytycy zachwycali się jego „Nożem w wodzie” „Chinatown” czy...

Obyczaje rycerskie w „Krzyżakach”...

Pisząc „Krzyżaków” Henryk Sienkiewicz posiłkował się wieloma opracowaniami i tekstami źródłowymi. Jego celem było jak najwierniejsze oddanie...

Dwaj mężczyźni obserwujący księżyc...

„Dwaj mężczyźni obserwujący księżyc” to dzieło autorstwa Caspara Davida Friedricha. Romantyczny autor po raz kolejny zestawił ludzką postać która...

Sytuacja kobiet w sowieckich łagrach...

Gustaw Herling-Grudziński w „Innym świecie” przedstawia przerażający obraz życia w sowieckich łagrach w których ludzie podlegają fizycznej i moralnej...

Interpretacja fresku Michała Anioła...

„Wygnanie z raju” autorstwa Michała Anioła to obraz który tematycznie bezpośrednio odwołuje się do Biblii. Uwieczniona scena jest elementem fresku w Kaplicy...

Witold Pruszkowski Sielanka –...

Witold Pruszkowski należał do grona najwybitniejszych malarzy schyłkowego okresu polskiego romantyzmu. W swojej twórczości łączył charakterystyczną dla tej epoki...